به گزارش صراط روزنامه شرق نوشت:
هركس از دري وارد شد؛ احمدينژاد و رحيمي از در سمت چپ لاريجاني، وزير اقتصاد و رييس بانك مركزي از در سمت راست. حسيني در همان رديف جلو نشست و رييس بانك مركزي دو رديف عقبتر. شايد در آن لحظه با خودش فكر ميكرد يكي ديگر برده و يكي ديگر خورده و يكي ديگر سفارش نامه داده اما او در جايگاهي نشسته كه بارها و بارها آن را به دادگاه تشبيه كرد. جلسه مجلس بوي پول ميداد و رقمهاي كلان. هر چقدر استراتژي استيضاحكنندگان واضح بود مخالفان استيضاح مبهم عمل كردند. كمكم اما همه چيز روشن شد؛ افشاگريهاي استيضاحكنندگان و آرامش مدافعان. برخي اصولگرايان اين روزها منتقد دولت شده پاشنه كفشهايشان را ور كشيده بودند تا وزير اقتصاد را از جايش بركنند؛ اگرنه بهعنوان استيضاحكننده نخست احمد توكلي را پشت تريبون نميفرستادند.
اقتصاددان عليه اقتصاددان
احمد توكلي كه پشت تريبون رفت داستان بسيجيای را تعريف كرد كه در زمان جنگ وقتي به ميدان مين ميرسد پوتينهاي نو نوارش را در ميآورد تا بيتالمال از بين نرود و با پاي برهنه به مسلخ خون ميرود. حالا دستكم 22 سال پس از موقعيتي كه توكلي آن را بازگو كرد، اختلاسي به بلنداي تاريخ رخ داده است؛ 3000ميليارد تومان. توكلي با اين جمله معروف شروع كرد كه «قرارمان اين نبود» و براي اين قرارها مصداقهايي را برشمرد. توكلي اينها را گفت تا از همان ابتدا جلسه استيضاح وزير اقتصاد رنگ اختلاس را بگيرد. عطر اختلاس هنوز هم از جلسه يكشنبه مجلس كه گزارش كميسيون اصل 90 در آن خوانده شد در فضاي مجلس آكنده بود. توكلي پرسيد چطور «شيطان چپاولگري» توانسته در شش سال ثروتش را 94 هزار برابر كند.
حسيني عليه حسيني
استيضاحگر دوم عماد حسنیي سخنگوي كميسيون انرژي بود كه چنان با حرارت از كنار وزير اقتصاد رد شد و پشت تريبون قرار گرفت كه حتي يادش رفت سلام كند. حسيني گفت كه «يك طرف اين معادله سياه كارگزاران نظام هستند» تا انتقاد از رخ دادن اختلاس 3000 ميليارد توماني را متوجه كل دولت بداند. در حين نطق نماينده قروه، وزير اقتصاد به جايگاه هيات رييسه مجلس رفت و كنار لاريجاني روي زانو نشست، بعد از چند دقيقه برگشت و فاصله ميان لاريجاني و احمدينژاد را طي كرد و اين بار كنار احمدينژاد روي زانوهايش نشست و چند لحظه بعد سر جايش برگشت تا اين بار روي صندلي بنشيند.
راز بزرگ
استيضاحكننده سوم اما به راز مهمي پرداخت. حسين دهدشتي در تقسيم كاري كه با ديگر موافقان استيضاح كرده بود به تابعيت دوگانه خاوري پرداخت تا ياد رييس سابق بانك ملي كه در وانفساي افشاي اختلاس به بهانه ماموريت از ايران خارج شده و بعد به كانادا گريخته بود را هزاران كيلومتر دورتر و درحاليكه در ويلاي شخصياش در محله بريدل بث تورنتو مقابل تلويزيون نشسته، زنده كند. نماينده آبادان پرسيد آيا قابل قبول است كه وزير اقتصادي كه رييس بزرگترين بانك جهان اسلام را منصوب ميكند از تابعيت دوگانه او اطلاع نداشته باشد؟ بعد از يكي از رازهاي پنهان پرونده اختلاس 3000 ميلياردي رمزگشايي كرد. او گفت اين وزير اقتصاد بوده كه وساطت كرده خاوري بازداشت نشود تا بتواند از كشور خارج شود.
خواهرزادهاي در كاراكاس
نوبت به عيسي جعفري نماينده بهار كه رسيد به مناسبات خانوادگي در وزارت اقتصاد اشاره كرد و پاي ماجراي تكراري مدركهاي جعلي را در اين پرونده هم باز كرد. او گفت حميد پورمحمديگلسفيدي معاون امور بانكي، بانك مركزي كه الان در بازداشت است اصلا دكترا ندارد. بعد هم يك نام جديد را در اين پرونده مطرح كرد؛ فرهاد همتيگلسفيدي، خواهرزاده پورمحمدي. كسي كه دانشجوي دوره فراگير پيام نور بوده و در سال 1385به شركت ايران ترانسفو براي كار فرستاده ميشود. بعد هنوز در اين شركت مشغول به كار نشده به بانك توسعه صادرات فرستاده ميشود. آنگونه كه جعفري گفت يك ليسانس حقوق «بدون تجربه» و «مجرد» با پشتيباني «دايي جان» به اين سمت ميرسد و بهعنوان عضو بانك توسعه بينالملل به كاراكاس ميرود. نام جديد ديگري كه به اين پرونده اضافه شد بهمن وكيلي بود. نماينده بهار و كبودرآهنگ هرچند خودش هم گفت كه اين نام ربطي به اين پرونده ندارد اما آن را يكي از مصداقهاي انتصابات غيرقانوني در وزارت اقتصاد اعلام كرد. حيدري گفت او در پنجم بهمن 1389 بهعنوان مديرعامل بانك توسعه صادرات يعني همان بانكي كه خواهرزاده پورمحمدي از طرف آن در كاراكاس مامور به خدمت بوده، منصوب ميشود. حيدري اين را هم گفت كه مواردي ديگر هم هست كه بيان آنها به نفع نظام نيست و حرفش را تمام كرد. دو نام جديدي كه جعفري مطرح كرد رييس كميسيون اصل 90 را وادار كرد تا تذكر آييننامهاي بدهد. ابراهيم نكونام گفت نبايد به مسايل خانوادگي پرداخته و راجع به كسي كه الان در زندان است، صحبت شود.
خوابهاي ميلياردي
استيضاحكننده بعدي گفت اين اختلاس بنيانهاي اعتماد مردم به نظام را هدف قرار داده است. عزيز اكبريان معتقد بود حق اين بود كه حسيني استعفا ميداد نه اينكه با دلي پرخون اين حرفها در موردش زده شود. نماينده كرج البته به مورد ديگري كه تاكنون به آن اشاره نشده هم پرداخت. او خطاب به وزير اقتصاد پرسيد همكارانش مدعياند اختلاس را كشف كردند اما اين را دروغ دانست چون اشتباه آريا در وصول يكي از چكهايش باعث افشاي اين فساد مالي شد.
به گفته حيدري مسوولان بانكي چنان در خواب فرو رفتهاند كه نه يك، نه 10، نه 100 بلكه بيش از 3000 ميليارد تومان اختلاس اتفاق ميافتد. او با اين آرزو كه اي كاش وزير اقتصاد استعفا ميداد، خبر داد كه تلاش شده تا با هر وسيلهاي از وعده و وعيد گرفته تا توصيه از استيضاح جلوگيري شود. اين موضوع با تذكر احمديبيغش از نمايندگان طرفدار دولت مواجه شد كه مگر نمايندگان براي يك تصميم كوچك كيلومترها در مجلس راهپيمايي نميكنند. اكبريان البته اين را هم گفت كه امروز خيابانهاي اصلي شهر پر شده از بانكهاي خصوصي و موسسات قرضالحسنهاي كه پولشويي ميكنند. استيضاحكننده بعدي ناصر موسويلارگاني نماينده فلاورجان بود. او به كنايه پرسيد وزير اقتصاد كه معاونش ابوالحسني را بهعنوان عضو هياتمديره بانك صادرات معرفي كرده آيا گزارشي هم از بانك صادرات به وزير داده يا فقط وظيفهاش دريافت پاداش بوده است؟ موسوي هم بحث استعفاي وزير اقتصاد را مطرح كرد.
پوپوليسم عليه پوپوليسم
نماينده بعدي، اختلاس را درون جامعه شرح داد. رضا حسيني گفت مدتي است فكر و ذكر و طنز مردم شده اختلاس. بعد هم با صداي بلند فرياد زد: «اين صداي مردم است بشنويد؛ چه ميشود ما براي گرفتن يك وام يك ميليوني براي جهيزيه مدتها در نوبت قرار ميگيريم و كلي چك و سفته ميدهيم و امان از روزي كه يك قسط عقب بيفتد اما برخي ميلياردي تخلف ميكنند؟» او براي آنكه وزير اقتصاد را به گفتن ناگفتههاي اختلاس بزرگ تشويق كند، گفت مجلس به پهلوانياش دو بار رأي اعتماد داده و از وزير خواست تا شجاعت داشته باشد و حتي اگر هم به او اجازه داده نشده ناگفتهها را بگويد.
او هم البته از عذرخواهي نگذشت و از حسیني خواست بهعنوان يك ورزشكار مسلمان در محضر نمايندگان عذرخواهي كند. نماينده شهربابك كه نشان داد در اينگونه صحبت كردن كم از احمدينژاد ندارد از حربه هميشگي احمدينژاد عليه خود يكي از مسوولان دولت او استفاده كرد و پرسيد دامداري گفته اگر بخشي از اين پول به او داده ميشد با آن چند ميش ميخريد و زندگي خودش و خانوادهاش را ميگذراند. نماينده استيضاحكننده بعدي عبدالله كعبي، نماينده آبادان بود كه او هم خواستار عذرخواهي وزير اقتصاد شد و يادآوري كرد كه مثلا وزير انرژي كرهجنوبي بابت قطعي برق عذرخواهي كرده و استعفا داده است. بعد از اين باهنر كه به جاي لاريجاني در جايگاه رياست قرار گرفته بود از نمايندگان خواست تا مسايل امنيتي را رعايت كنند و گفت بالاخره دولت ضريب جيني را كم كرده و به مبارزه با پولشويي پرداخته است. پس از كعبي، نادر قاضيپور پشت تريبون قرار گرفت و رو به وزير پرسيد از خانواده شهدا «حيا» نميكند و خواهان عذرخواهي او شد تا به شمار كساني كه براي عذرخواهي وزير درخواست كردند، افزوده شده باشد.
دوست عليه دوست
در آخر هم حسين نقويحسيني چهار سوال از وزير پرسيد و گفت اگر جواب اين چهار سوال درست باشد بايد حسيني كنار برود. البته قبلش اين را گفته بود كه با وزير دوست بوده و هست. او پرسيد، آيا فساد مالي اتفاق افتاده، آيا اختلاس در حوزه اختيارات وزير اقتصاد بوده، آيا وزير اقتصاد در جريان فساد بوده و آيا وزير نسبت به وظايفش كوتاهي كرده؛ بعد هم خودش به هر چهار سوال جواب مثبت داد و نتيجه گرفت وزير بايد از وزارت بيفتد. نطق حسيني كه تمام شد لاريجاني سر جايش برگشت. نوبت به وزير رسيد و او ترجيح داد بعد از نطقهاي آتشين نمايندگان بلافاصله از خودش دفاع نكند و سپس نيمساعت از وقتش را در اختيار نمايندهاي قرار داد كه نشان داد تبحر خوبي براي از تبوتاب انداختن بحثهاي داغ دارد. همه منتظر بودند تا ببينيد در آن جو سنگين پرابهام چه كسي از وزير اقتصاد دفاع ميكند. چه كسي بهتر از كاظم دلخوش، عضو كميسيون اقتصادي مجلس. دلخوش هم تمام تلاشش را كرد تا دلها را خوش كند، نه با استدلالهاي اقتصادي كه با شعرخوانيهاي پياپي. يكي پس از ديگري شعر خواند تا نشان دهد استراتژي مدافعان وزير آرامش است و بس. نماينده صومعهسرا چند دقيقهاي پند و اندرز داد و از مجلس تعريف كرد. البته يك جمله جدي هم گفت كه تذكر تلخي بود؛ عضو كميسيون اقتصادي مجلس به نمايندگان يادآوري كرد كه 11 هزار توصيهنامه فقط به وزير اقتصاد دادهاند تا كارهاي مراجعهكنندگانشان را پيگيري كند. هر چند شوخيهاي دلخوش، دل مجلس را خوش كرد اما وقتي او پس از خواندن يكي از شعرهايش از نمايندگان خواست در تاييد صلوات بفرستند كمتر كسي صلوات فرستاد. شعري كه مصرع آخرش اين بود كه: «احمدي جان فقط مانده خليجفارس را گندم بكاري.» دلخوش كه با شوخيهايش فضا را آرام و مهيا كرد، شمسالدين حسيني پشت تريبون حاضر شد. او در سراسر نطقش سعي كرد آرام باشد و بيشتر از نمايندگان دلجويي كند. هر چه نطق استيضاحكنندگان تند بوده، مدافعان آرام. او گفت افتخار ميكند كه در«نظامي پاك» خدمت ميكند و تا تعيين حكم قضا «صبورانه» و «صميمانه» صبر ميكند. وزير اقتصاد خدا را شكر كرد كه اين استيضاح برگزار شده. او اختلاس را ناشي از تخلف، تقلب، تباني و سهلانگاري دانست و بعد از توضيح راجع به اينكه استعفا نداده چون ميخواسته مسووليتپذير باشد گفت؛ 26 سال پيش با يك ساك برزنتي به تهران آمده و اگر الان برگردد بايد نماز شب بخواند كه در اين جايگاه بوده. بعد هم يكراست رفت سر آنچه نمايندگان بارها بر آن تاكيد كرده بودند. دوربين زوم شد روي حسيني و گوشهاي شكستهاي كه يادگار روزهاي دست و پنجه نرم كردن و يكخم و دوخمهايش بود بيشتر از قبل خودنمايي كرد؛ «اگر عذرخواهي من مردم را آرام ميكند من عذرخواهي ميكنم.» ناگهان در ثلثي از زمان صداي احسنت نمايندگان، نخستين تلنگر را به دل نمايندگان موافق استيضاح زد. او براي آنكه ضربه محكمتري بزند گفت؛ اگر كنارش بگذارند هم حاضر است مدير وزير بعدي شود. حسيني كه عكسالعمل مناسبي را از مجلس ديده بود و سوراخ دعا را پيدا كرده بود دوباره بانگ برآورد كه اگرچه مجرم نيست اما مسوول است و مسووليتش را ميپذيرد. بعد هم كه فضا مساعد شد و باد موافقي بر صورتش خورد گفت از تابعيت دوگانه خاوري اطلاع نداشته و اصلا در تهران نبوده تا او را از بازداشت نجات دهد، وكيلی را هم بانك مركزي منصوب كرده نه او. بعد هم خواست مجلس اجازه دهد كارهاي نيمهتمامش را كامل كند. او با بيان اينكه «حلالم كنيد و از شما عذرخواهي كردم پس اجازه بدهيد از دولت هم عذرخواهي كنم» به نمايندگان گفت:«من را حلال كنيد.»
ناهار سرنوشتساز
سپس در حالي كه ساعت هنوز 30/11 بود لاريجاني از نمايندگان خواست ادامه مذاكرات را بگذارند براي ساعت 14. اين را شايد بايد نقطه عطفي در نزديك به هشت ساعت بررسي استيضاح وزير دانست. در حالي كه فضا آكنده از احساس بود، لاريجاني اين را گفت و مجلس را براي تنفس تعطيل كرد. نمايندگان موافق استيضاح زماني كه مجلس براي ناهار و نماز تعطيل بود نگران بودند از لابيگريهايي كه صورت ميگرفت و اين زمان را به نوعي وقت خريدن براي رايزني ميدانستند. جلسه عصر ساعت 14:15 به نصاب رسيد و سردار قاسمي هم به جمع اضافه شد. جلسه كه رسميت يافت نوبت به محمود احمدينژاد رسيد. او پشت تريبون قرار گرفت و بدون اشاره به موضوع جلسه يك راست رفت سر موضوع مورد علاقهاش: نظم دنيا. رييسجمهور گفت امروز نوبت هنرنمايي ملت ايران است و بايد الگوهاي اقتصادي و سياسي و زمامداري به دنيا عرضه شود. او نطق دفاع از وزير اقتصاد كه به دليل اختلاس ركوردشكن در موقعيت بدي قرار گرفته بود را تبديل كرد به يكي از آن كنفرانسهاي خبري معروفش. احمدينژاد بعد از پرداختن به نظم جهان گفت امروز روز وحدت است و بايد دست در دست نمايندگان به مقابله با طراحيهاي مستكبران بروند. نمايندگان هم كه ديدند احمدينژاد حرفي راجع به اختلاس و وزير اقتصاد و... نميزند از جايشان بلند شدند و دوباره فضا را به سمتي بردند كه لاريجاني را به تذكرهاي «سرجايتان بنشينيد» و «اون عقبيها بفرماييد» و «اين جلوييها به صندليهايتان برگرديد» وادار كردند. آخرش هم گفت دستگاه قضايي بايد با هر كس اختلاس كرده، پشتيباني كرده، حمايت كرده يا هر كس «هر غلطي كرده» برخورد كند. او در پاسخ به كساني هم كه خواستار استعفاي مسوولان دولتي پس از افشاي اختلاس بزرگ شدند و مثال ميآوردند از خارجيها كه اگر چنين كاري آنجا بشود خودكشي ميكنند و استعفا ميدهند مقايسه با آنان را زير سوال برد؛و گفت در جمهوري اسلامي تخلف كوچك هم زشت است و خودكشي در اسلام حرام است و بعد هم از نمايندگان خواست كه تهديد اختلاس را به فرصت تبديل كنند. او مجلس را بهترين مجلس دنيا دانست و جالب آنكه رييسجمهور گزارش كميسيون اصل 90 را سند پاكي دولت دانست و بعد هم گفت حسيني را بدهيد ببريم دولت. البته قبل از رفتن شوخي هم كرد تا استراتژي دلخوش را دنبال كرده باشد. احمدينژاد تعريف كرد كه به باهنر به شوخي گفته كه هر وزيري را كار دارد ميگويند در مجلس است؛ لاريجاني هم جواب داد كه احتمالا آنها جاي ديگري ميروند و ميگويند مجلس هستيم. احمدينژاد هم جواب داد «كمال همنشيني در آنها اثر كرده» و از «اون كارها» هم ياد گرفتند. احمدينژاد گفت تخلف همه جا هست مثلا اگر نمايندگان نامه ميدهند كه فلان كس مشكلش حل بشود دولت به خودش اجازه نميدهد بگويد تخلف شده تا نه تنها در مطايبه كردن راه دلخوش را برود كه در كنايه انداختن هم توصيهنامههاي آنان را يادآوري كند.احمدينژاد گفت از بيرون فشار هست از داخل هم فشار و سر و صدا هم هست و جمله معروفش را گفت: ما كه كسي نيستيم نوكر مردميم. بعد هم سورپرايز جلسه بعد از ناهار رو شد. فرهنگي از اعضاي هياترييسه مجلس اعلام كرد كه موافق بعدي وزير كسي نيست جز علي لاريجاني. او با تكرار جملهاي كه در زمان دفاع از سرادر رستم قاسمي براي وزارت نفت همين چند وقت پيش گفته بود مبني بر اينكه بنا ندارد در استيضاح وارد بشود دفاع كاملي از ابقاي وزير اقتصاد كرد. رييس مجلس كه خودش هم ميدانست نمايندگان از اين دفاع در اين فضاي به قول او «پرتلاطم سياسي» تعجب كردهاند گفت كه رسيدگيها بايد بر مبناي حق باشد و بر اين باور بود كه تندروي شده. رييس مجلس هم براي آنكه از متقاضيان استعفاي وزير جا نماند، گفت همان روزهايي كه اختلاس افشا شد با وزير و رييس بانك مركزي جلسه گذاشته و گفته شد استعفا بدهند؛ درخواستي كه روز گذشته هم در جلسه با وزير مطرح كرده بود اما عملي نشد. حتي گفت به احمدينژاد هم گفته شما كه رسمتان عوض كردن 7 تا 7 تاي وزراست چرا اين كار را نميكنيد. بعد هم گفت وزير چهار بار عذرخواهي كرده و بايد براي توجه به فرهنگ عذرخواهي توسط مسوولان به اين موضوع توجه شود. آخرسر هم خواست كه به وزير راي اعتماد مشروط داده شود. شروطي كه ميشود آنها را در عدم تكرار اشتباهات و جمع كردن حواس حسيني در انتصابات خلاصه كرد. بعد از دفاع غيرمنتظره رييس مجلس، جهانگيرزاده به عنوان موافق استيضاح پشت تريبون رفت آن هم چه رفتني؛ در حالي كه برخي با سروصدا از او خواستند بعد از نطق رييس قوهمقننه حرف نزند، او گفت استيضاحكنندگان نگفتند حسيني پولي را براي خودش برداشته. بعد هم پرسيد بزرگترين افتضاح اقتصادي رخ داده و بايد پاسخگو باشند و با اشاره به ميهمانان مصري مجلس گفت اينها آمدهاند تا از ما الگوگيري كنند. بعد هم راي اعتماد مشروط لاريجاني را زيرسوال برد و گفت از كجا معلوم باز هم اين اتفاق تكرار نشود. بعد نوبت به توكلي رسيد تا همان گونه كه آغازگر جلسه بوده، تمامكننده هم باشد. توكلي با انتقاد از لاريجاني كه عذرخواهي حسيني را قابل توجه دانسته بود، گفت اين عذرخواهي بعد از سه ماه صورت گرفته و الان كه در حال غرق شدن است، عذرخواهي ميكند كه قابل قبول نيست. بعد هم به نتيجه گزارش كميسيون اصل 90 اشاره كرد كه خواستار عزل و استعفاي مسوولان شده بود. سپس گفت حسيني در همين جلسه دو دروغ گفته؛ يكي در مورد وساطت خاوري براي بازداشت نشدن و ديگري در مورد صدور حكم جهرمي براي بانك صادرات. او گفت؛ حسيني به او گفته وزراي دولت نهم در كابينه دهم قرار نگرفتند، احمدينژاد خواسته از آنها در جاهايي استفاده شود، جهرمي هم به درخواست خود او به بانك صادرات رفته است. بعد هم فايل صوتي او را كميسيون اصل 90 پخش كرد. توكلي خطاب به لاريجاني اين را هم گفت كه شب گذشته از دفتر رهبري تماس گرفتهاند و گفتهاند كه رهبري در بحث استيضاح وارد نميشود.نهايتا توكلي گفت؛ كسي كه جلو نمايندگان ملت دروغ ميگويد اگر همه كارش هم درست باشد همين براي عزلش كافي است. دست آخر هم وزير اقتصاد پشت تريبون رفت و همان جوابها را تكرار كرد. البته اينبار با لحني تند. او در حالي كه برافروخته بود گفت؛ به من راي اعتماد ندهيد اما با بقيه اين كار را نكنيد؛ محاكمه بدون وكيل و سند. اما سرانجام از توكلي هم كه به دليل حرفهاي او براي لحظاتي عصباني شده بود، عذرخواهي كرد تا به استراتژي آرامش پايبند باشد. نهايتا او وزير ماند؛ احمدينژاد و رحيمي از همان دري كه آمده بودند، خارج شدند و حسیني و بهمني هم از در خودشان. وزير اقتصاد با حمايت روساي دو قوه در سمتش ابقا شد تا ناهار روز سهشنبه دهم آبان 1390 تاريخي شود.
اقتصاددان عليه اقتصاددان
احمد توكلي كه پشت تريبون رفت داستان بسيجيای را تعريف كرد كه در زمان جنگ وقتي به ميدان مين ميرسد پوتينهاي نو نوارش را در ميآورد تا بيتالمال از بين نرود و با پاي برهنه به مسلخ خون ميرود. حالا دستكم 22 سال پس از موقعيتي كه توكلي آن را بازگو كرد، اختلاسي به بلنداي تاريخ رخ داده است؛ 3000ميليارد تومان. توكلي با اين جمله معروف شروع كرد كه «قرارمان اين نبود» و براي اين قرارها مصداقهايي را برشمرد. توكلي اينها را گفت تا از همان ابتدا جلسه استيضاح وزير اقتصاد رنگ اختلاس را بگيرد. عطر اختلاس هنوز هم از جلسه يكشنبه مجلس كه گزارش كميسيون اصل 90 در آن خوانده شد در فضاي مجلس آكنده بود. توكلي پرسيد چطور «شيطان چپاولگري» توانسته در شش سال ثروتش را 94 هزار برابر كند.
حسيني عليه حسيني
استيضاحگر دوم عماد حسنیي سخنگوي كميسيون انرژي بود كه چنان با حرارت از كنار وزير اقتصاد رد شد و پشت تريبون قرار گرفت كه حتي يادش رفت سلام كند. حسيني گفت كه «يك طرف اين معادله سياه كارگزاران نظام هستند» تا انتقاد از رخ دادن اختلاس 3000 ميليارد توماني را متوجه كل دولت بداند. در حين نطق نماينده قروه، وزير اقتصاد به جايگاه هيات رييسه مجلس رفت و كنار لاريجاني روي زانو نشست، بعد از چند دقيقه برگشت و فاصله ميان لاريجاني و احمدينژاد را طي كرد و اين بار كنار احمدينژاد روي زانوهايش نشست و چند لحظه بعد سر جايش برگشت تا اين بار روي صندلي بنشيند.
راز بزرگ
استيضاحكننده سوم اما به راز مهمي پرداخت. حسين دهدشتي در تقسيم كاري كه با ديگر موافقان استيضاح كرده بود به تابعيت دوگانه خاوري پرداخت تا ياد رييس سابق بانك ملي كه در وانفساي افشاي اختلاس به بهانه ماموريت از ايران خارج شده و بعد به كانادا گريخته بود را هزاران كيلومتر دورتر و درحاليكه در ويلاي شخصياش در محله بريدل بث تورنتو مقابل تلويزيون نشسته، زنده كند. نماينده آبادان پرسيد آيا قابل قبول است كه وزير اقتصادي كه رييس بزرگترين بانك جهان اسلام را منصوب ميكند از تابعيت دوگانه او اطلاع نداشته باشد؟ بعد از يكي از رازهاي پنهان پرونده اختلاس 3000 ميلياردي رمزگشايي كرد. او گفت اين وزير اقتصاد بوده كه وساطت كرده خاوري بازداشت نشود تا بتواند از كشور خارج شود.
خواهرزادهاي در كاراكاس
نوبت به عيسي جعفري نماينده بهار كه رسيد به مناسبات خانوادگي در وزارت اقتصاد اشاره كرد و پاي ماجراي تكراري مدركهاي جعلي را در اين پرونده هم باز كرد. او گفت حميد پورمحمديگلسفيدي معاون امور بانكي، بانك مركزي كه الان در بازداشت است اصلا دكترا ندارد. بعد هم يك نام جديد را در اين پرونده مطرح كرد؛ فرهاد همتيگلسفيدي، خواهرزاده پورمحمدي. كسي كه دانشجوي دوره فراگير پيام نور بوده و در سال 1385به شركت ايران ترانسفو براي كار فرستاده ميشود. بعد هنوز در اين شركت مشغول به كار نشده به بانك توسعه صادرات فرستاده ميشود. آنگونه كه جعفري گفت يك ليسانس حقوق «بدون تجربه» و «مجرد» با پشتيباني «دايي جان» به اين سمت ميرسد و بهعنوان عضو بانك توسعه بينالملل به كاراكاس ميرود. نام جديد ديگري كه به اين پرونده اضافه شد بهمن وكيلي بود. نماينده بهار و كبودرآهنگ هرچند خودش هم گفت كه اين نام ربطي به اين پرونده ندارد اما آن را يكي از مصداقهاي انتصابات غيرقانوني در وزارت اقتصاد اعلام كرد. حيدري گفت او در پنجم بهمن 1389 بهعنوان مديرعامل بانك توسعه صادرات يعني همان بانكي كه خواهرزاده پورمحمدي از طرف آن در كاراكاس مامور به خدمت بوده، منصوب ميشود. حيدري اين را هم گفت كه مواردي ديگر هم هست كه بيان آنها به نفع نظام نيست و حرفش را تمام كرد. دو نام جديدي كه جعفري مطرح كرد رييس كميسيون اصل 90 را وادار كرد تا تذكر آييننامهاي بدهد. ابراهيم نكونام گفت نبايد به مسايل خانوادگي پرداخته و راجع به كسي كه الان در زندان است، صحبت شود.
خوابهاي ميلياردي
استيضاحكننده بعدي گفت اين اختلاس بنيانهاي اعتماد مردم به نظام را هدف قرار داده است. عزيز اكبريان معتقد بود حق اين بود كه حسيني استعفا ميداد نه اينكه با دلي پرخون اين حرفها در موردش زده شود. نماينده كرج البته به مورد ديگري كه تاكنون به آن اشاره نشده هم پرداخت. او خطاب به وزير اقتصاد پرسيد همكارانش مدعياند اختلاس را كشف كردند اما اين را دروغ دانست چون اشتباه آريا در وصول يكي از چكهايش باعث افشاي اين فساد مالي شد.
به گفته حيدري مسوولان بانكي چنان در خواب فرو رفتهاند كه نه يك، نه 10، نه 100 بلكه بيش از 3000 ميليارد تومان اختلاس اتفاق ميافتد. او با اين آرزو كه اي كاش وزير اقتصاد استعفا ميداد، خبر داد كه تلاش شده تا با هر وسيلهاي از وعده و وعيد گرفته تا توصيه از استيضاح جلوگيري شود. اين موضوع با تذكر احمديبيغش از نمايندگان طرفدار دولت مواجه شد كه مگر نمايندگان براي يك تصميم كوچك كيلومترها در مجلس راهپيمايي نميكنند. اكبريان البته اين را هم گفت كه امروز خيابانهاي اصلي شهر پر شده از بانكهاي خصوصي و موسسات قرضالحسنهاي كه پولشويي ميكنند. استيضاحكننده بعدي ناصر موسويلارگاني نماينده فلاورجان بود. او به كنايه پرسيد وزير اقتصاد كه معاونش ابوالحسني را بهعنوان عضو هياتمديره بانك صادرات معرفي كرده آيا گزارشي هم از بانك صادرات به وزير داده يا فقط وظيفهاش دريافت پاداش بوده است؟ موسوي هم بحث استعفاي وزير اقتصاد را مطرح كرد.
پوپوليسم عليه پوپوليسم
نماينده بعدي، اختلاس را درون جامعه شرح داد. رضا حسيني گفت مدتي است فكر و ذكر و طنز مردم شده اختلاس. بعد هم با صداي بلند فرياد زد: «اين صداي مردم است بشنويد؛ چه ميشود ما براي گرفتن يك وام يك ميليوني براي جهيزيه مدتها در نوبت قرار ميگيريم و كلي چك و سفته ميدهيم و امان از روزي كه يك قسط عقب بيفتد اما برخي ميلياردي تخلف ميكنند؟» او براي آنكه وزير اقتصاد را به گفتن ناگفتههاي اختلاس بزرگ تشويق كند، گفت مجلس به پهلوانياش دو بار رأي اعتماد داده و از وزير خواست تا شجاعت داشته باشد و حتي اگر هم به او اجازه داده نشده ناگفتهها را بگويد.
او هم البته از عذرخواهي نگذشت و از حسیني خواست بهعنوان يك ورزشكار مسلمان در محضر نمايندگان عذرخواهي كند. نماينده شهربابك كه نشان داد در اينگونه صحبت كردن كم از احمدينژاد ندارد از حربه هميشگي احمدينژاد عليه خود يكي از مسوولان دولت او استفاده كرد و پرسيد دامداري گفته اگر بخشي از اين پول به او داده ميشد با آن چند ميش ميخريد و زندگي خودش و خانوادهاش را ميگذراند. نماينده استيضاحكننده بعدي عبدالله كعبي، نماينده آبادان بود كه او هم خواستار عذرخواهي وزير اقتصاد شد و يادآوري كرد كه مثلا وزير انرژي كرهجنوبي بابت قطعي برق عذرخواهي كرده و استعفا داده است. بعد از اين باهنر كه به جاي لاريجاني در جايگاه رياست قرار گرفته بود از نمايندگان خواست تا مسايل امنيتي را رعايت كنند و گفت بالاخره دولت ضريب جيني را كم كرده و به مبارزه با پولشويي پرداخته است. پس از كعبي، نادر قاضيپور پشت تريبون قرار گرفت و رو به وزير پرسيد از خانواده شهدا «حيا» نميكند و خواهان عذرخواهي او شد تا به شمار كساني كه براي عذرخواهي وزير درخواست كردند، افزوده شده باشد.
دوست عليه دوست
در آخر هم حسين نقويحسيني چهار سوال از وزير پرسيد و گفت اگر جواب اين چهار سوال درست باشد بايد حسيني كنار برود. البته قبلش اين را گفته بود كه با وزير دوست بوده و هست. او پرسيد، آيا فساد مالي اتفاق افتاده، آيا اختلاس در حوزه اختيارات وزير اقتصاد بوده، آيا وزير اقتصاد در جريان فساد بوده و آيا وزير نسبت به وظايفش كوتاهي كرده؛ بعد هم خودش به هر چهار سوال جواب مثبت داد و نتيجه گرفت وزير بايد از وزارت بيفتد. نطق حسيني كه تمام شد لاريجاني سر جايش برگشت. نوبت به وزير رسيد و او ترجيح داد بعد از نطقهاي آتشين نمايندگان بلافاصله از خودش دفاع نكند و سپس نيمساعت از وقتش را در اختيار نمايندهاي قرار داد كه نشان داد تبحر خوبي براي از تبوتاب انداختن بحثهاي داغ دارد. همه منتظر بودند تا ببينيد در آن جو سنگين پرابهام چه كسي از وزير اقتصاد دفاع ميكند. چه كسي بهتر از كاظم دلخوش، عضو كميسيون اقتصادي مجلس. دلخوش هم تمام تلاشش را كرد تا دلها را خوش كند، نه با استدلالهاي اقتصادي كه با شعرخوانيهاي پياپي. يكي پس از ديگري شعر خواند تا نشان دهد استراتژي مدافعان وزير آرامش است و بس. نماينده صومعهسرا چند دقيقهاي پند و اندرز داد و از مجلس تعريف كرد. البته يك جمله جدي هم گفت كه تذكر تلخي بود؛ عضو كميسيون اقتصادي مجلس به نمايندگان يادآوري كرد كه 11 هزار توصيهنامه فقط به وزير اقتصاد دادهاند تا كارهاي مراجعهكنندگانشان را پيگيري كند. هر چند شوخيهاي دلخوش، دل مجلس را خوش كرد اما وقتي او پس از خواندن يكي از شعرهايش از نمايندگان خواست در تاييد صلوات بفرستند كمتر كسي صلوات فرستاد. شعري كه مصرع آخرش اين بود كه: «احمدي جان فقط مانده خليجفارس را گندم بكاري.» دلخوش كه با شوخيهايش فضا را آرام و مهيا كرد، شمسالدين حسيني پشت تريبون حاضر شد. او در سراسر نطقش سعي كرد آرام باشد و بيشتر از نمايندگان دلجويي كند. هر چه نطق استيضاحكنندگان تند بوده، مدافعان آرام. او گفت افتخار ميكند كه در«نظامي پاك» خدمت ميكند و تا تعيين حكم قضا «صبورانه» و «صميمانه» صبر ميكند. وزير اقتصاد خدا را شكر كرد كه اين استيضاح برگزار شده. او اختلاس را ناشي از تخلف، تقلب، تباني و سهلانگاري دانست و بعد از توضيح راجع به اينكه استعفا نداده چون ميخواسته مسووليتپذير باشد گفت؛ 26 سال پيش با يك ساك برزنتي به تهران آمده و اگر الان برگردد بايد نماز شب بخواند كه در اين جايگاه بوده. بعد هم يكراست رفت سر آنچه نمايندگان بارها بر آن تاكيد كرده بودند. دوربين زوم شد روي حسيني و گوشهاي شكستهاي كه يادگار روزهاي دست و پنجه نرم كردن و يكخم و دوخمهايش بود بيشتر از قبل خودنمايي كرد؛ «اگر عذرخواهي من مردم را آرام ميكند من عذرخواهي ميكنم.» ناگهان در ثلثي از زمان صداي احسنت نمايندگان، نخستين تلنگر را به دل نمايندگان موافق استيضاح زد. او براي آنكه ضربه محكمتري بزند گفت؛ اگر كنارش بگذارند هم حاضر است مدير وزير بعدي شود. حسيني كه عكسالعمل مناسبي را از مجلس ديده بود و سوراخ دعا را پيدا كرده بود دوباره بانگ برآورد كه اگرچه مجرم نيست اما مسوول است و مسووليتش را ميپذيرد. بعد هم كه فضا مساعد شد و باد موافقي بر صورتش خورد گفت از تابعيت دوگانه خاوري اطلاع نداشته و اصلا در تهران نبوده تا او را از بازداشت نجات دهد، وكيلی را هم بانك مركزي منصوب كرده نه او. بعد هم خواست مجلس اجازه دهد كارهاي نيمهتمامش را كامل كند. او با بيان اينكه «حلالم كنيد و از شما عذرخواهي كردم پس اجازه بدهيد از دولت هم عذرخواهي كنم» به نمايندگان گفت:«من را حلال كنيد.»
ناهار سرنوشتساز
سپس در حالي كه ساعت هنوز 30/11 بود لاريجاني از نمايندگان خواست ادامه مذاكرات را بگذارند براي ساعت 14. اين را شايد بايد نقطه عطفي در نزديك به هشت ساعت بررسي استيضاح وزير دانست. در حالي كه فضا آكنده از احساس بود، لاريجاني اين را گفت و مجلس را براي تنفس تعطيل كرد. نمايندگان موافق استيضاح زماني كه مجلس براي ناهار و نماز تعطيل بود نگران بودند از لابيگريهايي كه صورت ميگرفت و اين زمان را به نوعي وقت خريدن براي رايزني ميدانستند. جلسه عصر ساعت 14:15 به نصاب رسيد و سردار قاسمي هم به جمع اضافه شد. جلسه كه رسميت يافت نوبت به محمود احمدينژاد رسيد. او پشت تريبون قرار گرفت و بدون اشاره به موضوع جلسه يك راست رفت سر موضوع مورد علاقهاش: نظم دنيا. رييسجمهور گفت امروز نوبت هنرنمايي ملت ايران است و بايد الگوهاي اقتصادي و سياسي و زمامداري به دنيا عرضه شود. او نطق دفاع از وزير اقتصاد كه به دليل اختلاس ركوردشكن در موقعيت بدي قرار گرفته بود را تبديل كرد به يكي از آن كنفرانسهاي خبري معروفش. احمدينژاد بعد از پرداختن به نظم جهان گفت امروز روز وحدت است و بايد دست در دست نمايندگان به مقابله با طراحيهاي مستكبران بروند. نمايندگان هم كه ديدند احمدينژاد حرفي راجع به اختلاس و وزير اقتصاد و... نميزند از جايشان بلند شدند و دوباره فضا را به سمتي بردند كه لاريجاني را به تذكرهاي «سرجايتان بنشينيد» و «اون عقبيها بفرماييد» و «اين جلوييها به صندليهايتان برگرديد» وادار كردند. آخرش هم گفت دستگاه قضايي بايد با هر كس اختلاس كرده، پشتيباني كرده، حمايت كرده يا هر كس «هر غلطي كرده» برخورد كند. او در پاسخ به كساني هم كه خواستار استعفاي مسوولان دولتي پس از افشاي اختلاس بزرگ شدند و مثال ميآوردند از خارجيها كه اگر چنين كاري آنجا بشود خودكشي ميكنند و استعفا ميدهند مقايسه با آنان را زير سوال برد؛و گفت در جمهوري اسلامي تخلف كوچك هم زشت است و خودكشي در اسلام حرام است و بعد هم از نمايندگان خواست كه تهديد اختلاس را به فرصت تبديل كنند. او مجلس را بهترين مجلس دنيا دانست و جالب آنكه رييسجمهور گزارش كميسيون اصل 90 را سند پاكي دولت دانست و بعد هم گفت حسيني را بدهيد ببريم دولت. البته قبل از رفتن شوخي هم كرد تا استراتژي دلخوش را دنبال كرده باشد. احمدينژاد تعريف كرد كه به باهنر به شوخي گفته كه هر وزيري را كار دارد ميگويند در مجلس است؛ لاريجاني هم جواب داد كه احتمالا آنها جاي ديگري ميروند و ميگويند مجلس هستيم. احمدينژاد هم جواب داد «كمال همنشيني در آنها اثر كرده» و از «اون كارها» هم ياد گرفتند. احمدينژاد گفت تخلف همه جا هست مثلا اگر نمايندگان نامه ميدهند كه فلان كس مشكلش حل بشود دولت به خودش اجازه نميدهد بگويد تخلف شده تا نه تنها در مطايبه كردن راه دلخوش را برود كه در كنايه انداختن هم توصيهنامههاي آنان را يادآوري كند.احمدينژاد گفت از بيرون فشار هست از داخل هم فشار و سر و صدا هم هست و جمله معروفش را گفت: ما كه كسي نيستيم نوكر مردميم. بعد هم سورپرايز جلسه بعد از ناهار رو شد. فرهنگي از اعضاي هياترييسه مجلس اعلام كرد كه موافق بعدي وزير كسي نيست جز علي لاريجاني. او با تكرار جملهاي كه در زمان دفاع از سرادر رستم قاسمي براي وزارت نفت همين چند وقت پيش گفته بود مبني بر اينكه بنا ندارد در استيضاح وارد بشود دفاع كاملي از ابقاي وزير اقتصاد كرد. رييس مجلس كه خودش هم ميدانست نمايندگان از اين دفاع در اين فضاي به قول او «پرتلاطم سياسي» تعجب كردهاند گفت كه رسيدگيها بايد بر مبناي حق باشد و بر اين باور بود كه تندروي شده. رييس مجلس هم براي آنكه از متقاضيان استعفاي وزير جا نماند، گفت همان روزهايي كه اختلاس افشا شد با وزير و رييس بانك مركزي جلسه گذاشته و گفته شد استعفا بدهند؛ درخواستي كه روز گذشته هم در جلسه با وزير مطرح كرده بود اما عملي نشد. حتي گفت به احمدينژاد هم گفته شما كه رسمتان عوض كردن 7 تا 7 تاي وزراست چرا اين كار را نميكنيد. بعد هم گفت وزير چهار بار عذرخواهي كرده و بايد براي توجه به فرهنگ عذرخواهي توسط مسوولان به اين موضوع توجه شود. آخرسر هم خواست كه به وزير راي اعتماد مشروط داده شود. شروطي كه ميشود آنها را در عدم تكرار اشتباهات و جمع كردن حواس حسيني در انتصابات خلاصه كرد. بعد از دفاع غيرمنتظره رييس مجلس، جهانگيرزاده به عنوان موافق استيضاح پشت تريبون رفت آن هم چه رفتني؛ در حالي كه برخي با سروصدا از او خواستند بعد از نطق رييس قوهمقننه حرف نزند، او گفت استيضاحكنندگان نگفتند حسيني پولي را براي خودش برداشته. بعد هم پرسيد بزرگترين افتضاح اقتصادي رخ داده و بايد پاسخگو باشند و با اشاره به ميهمانان مصري مجلس گفت اينها آمدهاند تا از ما الگوگيري كنند. بعد هم راي اعتماد مشروط لاريجاني را زيرسوال برد و گفت از كجا معلوم باز هم اين اتفاق تكرار نشود. بعد نوبت به توكلي رسيد تا همان گونه كه آغازگر جلسه بوده، تمامكننده هم باشد. توكلي با انتقاد از لاريجاني كه عذرخواهي حسيني را قابل توجه دانسته بود، گفت اين عذرخواهي بعد از سه ماه صورت گرفته و الان كه در حال غرق شدن است، عذرخواهي ميكند كه قابل قبول نيست. بعد هم به نتيجه گزارش كميسيون اصل 90 اشاره كرد كه خواستار عزل و استعفاي مسوولان شده بود. سپس گفت حسيني در همين جلسه دو دروغ گفته؛ يكي در مورد وساطت خاوري براي بازداشت نشدن و ديگري در مورد صدور حكم جهرمي براي بانك صادرات. او گفت؛ حسيني به او گفته وزراي دولت نهم در كابينه دهم قرار نگرفتند، احمدينژاد خواسته از آنها در جاهايي استفاده شود، جهرمي هم به درخواست خود او به بانك صادرات رفته است. بعد هم فايل صوتي او را كميسيون اصل 90 پخش كرد. توكلي خطاب به لاريجاني اين را هم گفت كه شب گذشته از دفتر رهبري تماس گرفتهاند و گفتهاند كه رهبري در بحث استيضاح وارد نميشود.نهايتا توكلي گفت؛ كسي كه جلو نمايندگان ملت دروغ ميگويد اگر همه كارش هم درست باشد همين براي عزلش كافي است. دست آخر هم وزير اقتصاد پشت تريبون رفت و همان جوابها را تكرار كرد. البته اينبار با لحني تند. او در حالي كه برافروخته بود گفت؛ به من راي اعتماد ندهيد اما با بقيه اين كار را نكنيد؛ محاكمه بدون وكيل و سند. اما سرانجام از توكلي هم كه به دليل حرفهاي او براي لحظاتي عصباني شده بود، عذرخواهي كرد تا به استراتژي آرامش پايبند باشد. نهايتا او وزير ماند؛ احمدينژاد و رحيمي از همان دري كه آمده بودند، خارج شدند و حسیني و بهمني هم از در خودشان. وزير اقتصاد با حمايت روساي دو قوه در سمتش ابقا شد تا ناهار روز سهشنبه دهم آبان 1390 تاريخي شود.
سروش فرهادیان