اشاره:
با پايان جنگ سرد و فروپاشي شوروي سابق و ورود به هزاره سوم، شكل و رويكرد جديدي از مخاصمات و تعاملات بين دولتها تعريف و تبيين شد، به گونهاي كه اصطلاحاتي همچون تهاجم فرهنگي، جنگ نرم، حملات سايبري، پدافند غير عامل و ... وارد فرهنگنامه ادبيات سياسي بينالمللي شد كه هر يك در جاي خود از اهميت شاياني برخوردارند و ساعتها ميتوانند در محافل علمي و تخصصي مورد واكاوي و پژوهش واقع شوند. در اين مجال كوشش ميشود به نحو اجمالي يكي از مهمترين اين اصطلاحات مورد تحقيق قرار گيرد؛
معناي پدافند غير عامل:
صاحبنظران به منظور تعريف واژه "پدافند" عموما "پد" را به معناي دفاع و "آفند" را به معناي حمله آوردهاند كه در مجموع از دفاع در مقابل حمله تحت عنوان پدافند نام ميبرند و عموما به دو ساحت آن را تقسيم و تعريف نمودهاند.
1- پدافند عامل: به مجموعه اقداماتي (به كارگيري سلاح) كه به هنگام حمله نظامي به يك كشور از طرف كشور مورد تهاجم انجام ميگيرد تا از ورود ادوات نظامي دشمن نظير هواپيماها، ناوها، تانكها و ... به مرزهاي تعريف شدهاش جلوگيري نمايد، پدافند عامل گفته ميشود.
2- پدافند غير عامل: به مجموعه اقداماتي كه بدون به كارگيري سلاح و به هنگام تهديدات خارجي از طرف كشور مورد تهديد صورت ميگيرد تا ضمن كاهش آسيب پذيري موجب افزايش پايداريها شود، عنوان پدافند غير عامل اطلاق ميگردد.
لزوم پدافند غير عامل:
نظر به موقعيت خاص جغرافيايي جمهوري اسلامي ايران، تحولات سياسي منطقه و پتانسيل و توان بالاي كشور از حيث دارا بودن منابع غني منحصر به فرد و نيروي انساني مولد و صاحب انديشه، وجود دستگاهي برنامهريز و هدايتگر در خصوص موضوعات متنوع پدافند غير عامل را توجيه پذير ميگرداند زيرا دول استكباري غربي ظرفيت مشاهده پيشرفتهاي كشور را بدون دخالت خودتاب نميآورند و همواره با دستاويزهاي خاص خود درصدد جدايي ميان مردم و مسئولان جامعه هستند و براي نيل به اهداف پليدشان تمامي ظرفيتهاي پيدا و پنهان خود را به مدد ميگيرند تا با هدفگيري و به سخره گرفتن اعتقادات، اصول و ارزشهاي جوانان، تحت لواي تجدد، پيشرفت و دموكراسي خواهي، حركت پرشتاب كشور را كند و بر محورهاي لغزان،بيارزش و تهي خود كه برخاسته از مكاتب مادي سرمايهداري و سكولاريسم است منتقل نمايند.
كاركردهاي پدافند غير عامل:
1- افزايش پايداري ملي
2- كمك به آرامش عمومي كشور
3- ايمنسازي فضاي مجازي و سايبري كشور از تهديدات
4- شناساندن هرچه بيشتر تهديدات به مردم و ساير گروههاي در معرض خطر
5- بالا بردن روحيه سلحشوري و مقاومت عمومي به منظور مقابله هدفمند با تهديدات
6- ارتقاي ضريب ايمني و امنيتي كشور در راستاي رسيدن به توسعه پايدار
7- معرفي و شناساندن توان مقابله كشور با تهديدات به عنوان عاملي در جهت ايجاد ترديد دشمن نسبت به آغاز تجاوز
8- پيشگيري از تصميمات شتابزده و اتخاذ تدابير مدبرانه به هنگام تهديدات احتمالي
فرصتها و ظرفيتهاي پدافند غير عامل:
چنانچه پدافند غير عامل، كاركرد خود را به طور كامل محقق سازد، در فرصتها و ظرفيتهاي مهمي ميتواند منشاء نتايج تاثيرگذاري باشد كه از آن جمله ميتوان به موارد ذيل اشاره نمود:
1- فضاي مجازي و به تعبير صحيحتر، محيط تحت هدايت وب، چنانچه مورد توجه قرار گيرد، ميتواند بسياري از تهديدات، القائات و شبهات وارده را خنثي و از ميان بردارد. محيطي كه غفلت از آن پيامدي مخرب همچون جنگ سايبري را در پي دارد.
2- فرهنگ و المانهاي فرهنگي نظير كتاب، نشريه، فيلم، تصوير و ... اگر به درستي توليد، توزيع و مصرفشان مورد نظارت واقع نشوند، ميتوانند ضمن تامين منافع دول متخاصم، آسيبهاي جبرانناپذيري را بر پيكره نظام حكومتي و باورهاي ديني و اخلاقي مردم وارد سازند.
3- محيطهاي دانشگاهي، مراكز توليد علم و فناوري و مجامع و جايگاههاي اعطاي كرسيهاي علمي، ميتوانند در صورت عدم رصد دقيق، به عنوان ابزاري در خدمت نشر و القاي علوم الحادي و خرافي قرار گرفته و تمامي زيرساختهاي علمي كشور را كه مبتني بر پايههاي ديني و بومي ميباشد، منهدم نمايند.
4- عرصههاي متنوع اقتصادي همانند بازارها و بنگاههاي مهم معاملات كالاهاي سرمايهاي، بورسها و نظاير اينها چنانچه در مسير هيجانات كاذب و مطامع قدرتهاي پوشالي غرب قرار گيرند و مدلها و پارادايمهاي آنها را فارغ از هرگونه تفكري پذيرا باشند، وابستگي و عدم رشد متوازن و پايدار كشور را به ارمغان ميآورند.
5- ميدان سياست چنانچه به درستي هدايت و واكسينه نگردد، خود به مثابه ابزاري براي تضعيف و نفي حميت و وحدت ملي، خودباوري و ارزشهاي اسلامي و ميهني، درآمده و نيات و اهداف چپاولگران را برآورده ميسازد.خوشبختانه عليرغم تهديدات متعدد و متنوعي كه ايران اسلامي را مكرر آماج حملات خود قرار ميدهد فرزندان برومند وطن اسلامي توانستهاند به بركت تعاليم انسانساز دين مبين اسلام، آرمانهاي رهبر كبير انقلاب اسلامي حضرت امام خميني (ره)، منويات مقام معظم رهبري (مدظله العالي) ، محوريت و اثرگذاري سازمانهاي مسئولي همچون سازمان پدافند غير عامل در پرتو عنايات حضرت
ولي عصر (عج الله تعالي فرجه) و انديشه و ايمان به قدرت لايزال الهي، ميدان را به گونهاي مهيا سازند كه ضمن دفع تجاوز با انجام اقدامات سنجيدهاي نظير برگزاري مانورهاي سراسري مقابله با تهديدات سايبري، همايشها، سمينارها، نمايشگاهها، چاپ و انتشار كتب و مقالات، تهيه و توليد فيلمها و اسلايدها و خصوصا آموزش گروههاي در معرض تهديد، قدرت خود را به جهانيان ثابت كرده و تهديدگران را مايوس و سرخورده نمايند. براي نمونه ميتوان به تدبير اتخاذ شده در خصوص ويروس كامپيوتري استاكس نت اشاره نمود كه توسط رژيم صهيونيستي با هدف نابودي زيرساختها و خصوصا فضاي سايبري و جلوگيري از پيشرفت برنامه هستهاي كشور، انتشار يافت اما با عنايات حضرت باريتعالي مهار و كنترل گرديد.
با پايان جنگ سرد و فروپاشي شوروي سابق و ورود به هزاره سوم، شكل و رويكرد جديدي از مخاصمات و تعاملات بين دولتها تعريف و تبيين شد، به گونهاي كه اصطلاحاتي همچون تهاجم فرهنگي، جنگ نرم، حملات سايبري، پدافند غير عامل و ... وارد فرهنگنامه ادبيات سياسي بينالمللي شد كه هر يك در جاي خود از اهميت شاياني برخوردارند و ساعتها ميتوانند در محافل علمي و تخصصي مورد واكاوي و پژوهش واقع شوند. در اين مجال كوشش ميشود به نحو اجمالي يكي از مهمترين اين اصطلاحات مورد تحقيق قرار گيرد؛
معناي پدافند غير عامل:
صاحبنظران به منظور تعريف واژه "پدافند" عموما "پد" را به معناي دفاع و "آفند" را به معناي حمله آوردهاند كه در مجموع از دفاع در مقابل حمله تحت عنوان پدافند نام ميبرند و عموما به دو ساحت آن را تقسيم و تعريف نمودهاند.
1- پدافند عامل: به مجموعه اقداماتي (به كارگيري سلاح) كه به هنگام حمله نظامي به يك كشور از طرف كشور مورد تهاجم انجام ميگيرد تا از ورود ادوات نظامي دشمن نظير هواپيماها، ناوها، تانكها و ... به مرزهاي تعريف شدهاش جلوگيري نمايد، پدافند عامل گفته ميشود.
2- پدافند غير عامل: به مجموعه اقداماتي كه بدون به كارگيري سلاح و به هنگام تهديدات خارجي از طرف كشور مورد تهديد صورت ميگيرد تا ضمن كاهش آسيب پذيري موجب افزايش پايداريها شود، عنوان پدافند غير عامل اطلاق ميگردد.
لزوم پدافند غير عامل:
نظر به موقعيت خاص جغرافيايي جمهوري اسلامي ايران، تحولات سياسي منطقه و پتانسيل و توان بالاي كشور از حيث دارا بودن منابع غني منحصر به فرد و نيروي انساني مولد و صاحب انديشه، وجود دستگاهي برنامهريز و هدايتگر در خصوص موضوعات متنوع پدافند غير عامل را توجيه پذير ميگرداند زيرا دول استكباري غربي ظرفيت مشاهده پيشرفتهاي كشور را بدون دخالت خودتاب نميآورند و همواره با دستاويزهاي خاص خود درصدد جدايي ميان مردم و مسئولان جامعه هستند و براي نيل به اهداف پليدشان تمامي ظرفيتهاي پيدا و پنهان خود را به مدد ميگيرند تا با هدفگيري و به سخره گرفتن اعتقادات، اصول و ارزشهاي جوانان، تحت لواي تجدد، پيشرفت و دموكراسي خواهي، حركت پرشتاب كشور را كند و بر محورهاي لغزان،بيارزش و تهي خود كه برخاسته از مكاتب مادي سرمايهداري و سكولاريسم است منتقل نمايند.
كاركردهاي پدافند غير عامل:
1- افزايش پايداري ملي
2- كمك به آرامش عمومي كشور
3- ايمنسازي فضاي مجازي و سايبري كشور از تهديدات
4- شناساندن هرچه بيشتر تهديدات به مردم و ساير گروههاي در معرض خطر
5- بالا بردن روحيه سلحشوري و مقاومت عمومي به منظور مقابله هدفمند با تهديدات
6- ارتقاي ضريب ايمني و امنيتي كشور در راستاي رسيدن به توسعه پايدار
7- معرفي و شناساندن توان مقابله كشور با تهديدات به عنوان عاملي در جهت ايجاد ترديد دشمن نسبت به آغاز تجاوز
8- پيشگيري از تصميمات شتابزده و اتخاذ تدابير مدبرانه به هنگام تهديدات احتمالي
فرصتها و ظرفيتهاي پدافند غير عامل:
چنانچه پدافند غير عامل، كاركرد خود را به طور كامل محقق سازد، در فرصتها و ظرفيتهاي مهمي ميتواند منشاء نتايج تاثيرگذاري باشد كه از آن جمله ميتوان به موارد ذيل اشاره نمود:
1- فضاي مجازي و به تعبير صحيحتر، محيط تحت هدايت وب، چنانچه مورد توجه قرار گيرد، ميتواند بسياري از تهديدات، القائات و شبهات وارده را خنثي و از ميان بردارد. محيطي كه غفلت از آن پيامدي مخرب همچون جنگ سايبري را در پي دارد.
2- فرهنگ و المانهاي فرهنگي نظير كتاب، نشريه، فيلم، تصوير و ... اگر به درستي توليد، توزيع و مصرفشان مورد نظارت واقع نشوند، ميتوانند ضمن تامين منافع دول متخاصم، آسيبهاي جبرانناپذيري را بر پيكره نظام حكومتي و باورهاي ديني و اخلاقي مردم وارد سازند.
3- محيطهاي دانشگاهي، مراكز توليد علم و فناوري و مجامع و جايگاههاي اعطاي كرسيهاي علمي، ميتوانند در صورت عدم رصد دقيق، به عنوان ابزاري در خدمت نشر و القاي علوم الحادي و خرافي قرار گرفته و تمامي زيرساختهاي علمي كشور را كه مبتني بر پايههاي ديني و بومي ميباشد، منهدم نمايند.
4- عرصههاي متنوع اقتصادي همانند بازارها و بنگاههاي مهم معاملات كالاهاي سرمايهاي، بورسها و نظاير اينها چنانچه در مسير هيجانات كاذب و مطامع قدرتهاي پوشالي غرب قرار گيرند و مدلها و پارادايمهاي آنها را فارغ از هرگونه تفكري پذيرا باشند، وابستگي و عدم رشد متوازن و پايدار كشور را به ارمغان ميآورند.
5- ميدان سياست چنانچه به درستي هدايت و واكسينه نگردد، خود به مثابه ابزاري براي تضعيف و نفي حميت و وحدت ملي، خودباوري و ارزشهاي اسلامي و ميهني، درآمده و نيات و اهداف چپاولگران را برآورده ميسازد.خوشبختانه عليرغم تهديدات متعدد و متنوعي كه ايران اسلامي را مكرر آماج حملات خود قرار ميدهد فرزندان برومند وطن اسلامي توانستهاند به بركت تعاليم انسانساز دين مبين اسلام، آرمانهاي رهبر كبير انقلاب اسلامي حضرت امام خميني (ره)، منويات مقام معظم رهبري (مدظله العالي) ، محوريت و اثرگذاري سازمانهاي مسئولي همچون سازمان پدافند غير عامل در پرتو عنايات حضرت
ولي عصر (عج الله تعالي فرجه) و انديشه و ايمان به قدرت لايزال الهي، ميدان را به گونهاي مهيا سازند كه ضمن دفع تجاوز با انجام اقدامات سنجيدهاي نظير برگزاري مانورهاي سراسري مقابله با تهديدات سايبري، همايشها، سمينارها، نمايشگاهها، چاپ و انتشار كتب و مقالات، تهيه و توليد فيلمها و اسلايدها و خصوصا آموزش گروههاي در معرض تهديد، قدرت خود را به جهانيان ثابت كرده و تهديدگران را مايوس و سرخورده نمايند. براي نمونه ميتوان به تدبير اتخاذ شده در خصوص ويروس كامپيوتري استاكس نت اشاره نمود كه توسط رژيم صهيونيستي با هدف نابودي زيرساختها و خصوصا فضاي سايبري و جلوگيري از پيشرفت برنامه هستهاي كشور، انتشار يافت اما با عنايات حضرت باريتعالي مهار و كنترل گرديد.