راننده تاکسی در مسائل سیاسی وارد میشود، ما نشویم؟
کشور ما تا حدی سیاسی است که یک راننده تاکسی هم وارد مسائل سیاسی میشود. چطور میشود که یک راننده میتواند اینگونه مسائل را تحلیل کند ولی مداحی که قشر مهم و تاثیرگذار است نظری نداشته باشد...
محسن طاهری دومین برادر از خانوادهای است که همه، «توفیق نوکری سیدالشهدا» را داشتهاند. او البته در مصاحبه با قانون میگوید که برادرها نمیخواهند برای پول در مجالس مداحی بگومگو کنند. از این روست که هر سه در دهه 70 کارخانه فرش در آران و بیدگل داشتهاند و حالا هم محسن در کار سنگ است و مرتضی در کار سفرهای زیارتی. با محسن طاهری در مورد مداحی و مداحان سخن گفتیم. او رئیس خانه مداحان ایران است، خانهای که طاهری میگوید در آن برای همه باز است اما این خانه علاوه بر اینکه میخواهد مامنی برای همه مداحان باشد در آینده قصد دارد متولی امر آموزش و حتی قواعدگذاری برای مداحی شود.
محسن طاهری در این مصاحبه از برخی ناهنجاریهای اخلاقی و مبالغ کلان دریافتی توسط مداحان هم سخن گفت.
شما برادر حاج محمدرضا طاهری هستید؟
ایشان برادر کوچکتر ما هستند. حاج آقا مرتضی اخوی بزرگتر هستند و حاج محمدرضا 9 سال از من کوچکتر هستند.
هر سه در کار مداحی هستید؟
انشاء الله که از ما قبول کنند.
پدر هم در کار مداحی بودند؟
مرحوم پدرمان، حاج محمدتقی طاهری، از مداحان مطرح زمان خودشان و از علاقهمندان به حضرت امام بودند که در زمان مرگشان هم وصیت کردند در نزدیکترین قطعه به حرم امام(ره) دفن شوند. پدر و پدربزرگ و دایی هم به روایت تصاویر خادم سیدالشهدا بودند و این افتخار نصیب ما هم شده است. سنت صنیعهای در خانواده ماست و امیدوارم که ما هم بتوانیم جانشین خوبی برای آنها باشیم و هم بتوانیم این رسالت را به خوبی انجام دهیم.
در فرزندان و نوادگان چطور؟
همشیرهزاده ما آقا مهدی خادم هستند که به دعوت هیات رزمندگان به استانهای مختلف میروند. ماه رمضان هم به لبنان رفته بودند. پسر آقا محمدرضا هم هستند. نوه عموی ما هم حنیف طاهری هست که در شمیران مطرحند و بعضی جلسات را به جای حاج محمود کریمی میروند.
هنوز هم در کار فرش هستید؟
علاقهمندی ما به مشاغلی غیر از نوکری سیدالشهدا و علاقه به بازار از بچگی بوده است. در دهه 70 هر سه برادر تولید فرش را در شهرستان آران و بیدگل دنبال میکردیم. با استقراض از بانک و وام و اینها شروع کردیم و کارخانه فرش احتشام را راه انداختیم. متاسفانه به ایامی خورد که خیلی از صنایع به خصوص صنعت بافندگی و فرش به مشکل خوردند و خیلی از عزیزانی که در شهرک صنعتی آران و بیدگل بودند به مشکل خوردند. البته کار ما موفق بود. به تعاونیها مختلف جنس میدادیم چون کارمان به حمدالله فاخر و ارزشمند بود، اما آن کار را رها کردیم و خودمان را کنار کشیدیم.
الان چه کاری در دست دارید؟
بنده در حال حاضر خیلی شدید در کار سنگ فعالم. سنگهای مهدیه تهران را ما دادیم. سنگ خیلی از تعاونیهای فعال کشور را ما تامین میکنیم. حاج آقا مرتضی هم دفتر سیاحتی و زیارتی هم دارند که توسط پسرانشان اداره میشود. فیالمجموع میخواهیم بیشتر اندوخته دنیایی را از راههای مختلف بدست بیاوریم که بحث نوکری سیدالشهدایمان اینگونه نشود که حتما باید رقم خاصی را به حساب ما بریزند تا به مجالس برویم.
ولی امروز مداحی به شیوه ارتزاق تبدیل شده و دیگر به عنوان یک شغل مذموم نیست.
بله؛ امروز مداحی به عنوان شغل مطرح است. مردم ما همواره ارادت خاصی به اهل بیت داشتهاند اما اگر کسی واقعا بیاید و به عنوان شغل به مداحی نگاه کند این آفت دارد. همچنین اگر روی چشم و رویهمچشمی باشد زمینه مفاسد را فراهم میکند. اگر من به چشم یک کاسب به مداحی نگاه کنم که کجا منفعت بیشتر دارد، این پسندیده نیست چون دیگر اخلاص و معنویت در آن یافت نمیشود. نباید بر سر نرخ مداحی وارد گفتوشنود شد؛ چه برای مبلغ زیاد، چه برای مبلغ کم.
اما آقای طاهری! این مبالغ به حدی سنگین شده که اگر حتی وارد چانهزنی هم نشویم کسی به خود اجازه نمیدهد که حتی کمتر از یک سکه به یک مداح بدهد.
البته این بیشتر شهرت دارد. مردم به خود ما که شاید از شاخصین هستیم گاهی کمتر میدهند.
کمترین مبلغی که شما گرفتید چقدر بوده است؟
من و آقا مرتضی الان در تهران، دوشنبه شبها جلسهای میرویم که 35 هزار تومان به ما میدهند. 35 هزار تومان یکم پانزدهم یک سکه است. ما هم اعتراض نکردهایم و هر هفته هم که تهران باشیم، میرویم.
البته این اشکال مردم هم هست. آنها هم باید مبالغ کمتری به برخی از مداحان بدهند.
کلا بدآموزی خوب نیست. یادم است مرحوم آیتالله سید مهدی لالهزاری از علمای برجسته تهران مطلبی میگفت که از ذهن من نمیرود. ایشان میگفت: بیش از حق، مزدی به کسی ندهید، این بدآموزی میشود. اگر 50 تومان حقش است به او بدهید و 50 تومان دیگر را به عنوان هدیه به او بدهید.
اگر کسی خوشش آمد و خواست به منی که مستاجرم خانه بدهد عیبی دارد؟ اگر کسی دوست داشت به شما یک خودرو بدهد شما رد میکنید؟
زمانی خواستم مداحی را دعوت کنم و از او راجع به مبلغ پرسیدم، ناراحت شد و گفت: احسان امام حسین(ع) است. شما میگویید چقدر؟
این کارها باید از قلب و دل برخاسته شده باشد.
بیشترین مبلغی که شنیدید یک مداح گرفته چقدر بوده است؟
یک میلیون تومان برای یک جلسه. البته این را هم بگویم که این جلسه در شهرستان برگزار شده و مداح از تمامی جلسههای شهر خودش بازمانده بود.
در شهرستانها پولهای نجومیتری به مداحان میدهند. چرا؟
این امر در شهرستانها به سنت تبدیل شده است و نمیشود تقبیح هم کرد. خیلیها میگویند در راستای اهداف سیدالشهدا و اعتلای بیرق سید الشهدا هست. میگویند این چراغی که روشن کردیم چراغ ظلم و فسق و فجور که نیست.
کلا وضع زندگی مداحان چطور است؟
بعضی عزیزان مداح شاخص به کرم سیدالشهدا وضعشان خوب است. بعضی هم در ظاهر وضعشان خوب است و در نهان جور دیگر. شما ممکن است باور نکنید که من با سی-چهل سال مداحی و اینکه شغل هم دارم و خارج از کشور هم زیاد رفتهام هنوز مستاجر باشم اما خانهای که برای رفتوآمد دیگران و خانه نوکر سید الشهدا خوب باشد به عنوان حسینیه و کلاسها هنوز گیرمان نیامده است. بخشی از مداحان هستند که وضعشان اینگونه خوب است. در جامعه مداحان ما افرادی را داریم که بسیار مطرح بودهاند یا والدین مداحان مطرح بودهاند ولی الان از کار افتادهاند. مداحانی هستند با سابقه زیاد که الان کسی در خانهشان را هم باز نمیکند. یکی از رسالتهای مهم خانه مداحان هم همین رسیدگی به اینها است.
آقای طاهری! اصولا کار هیاتی را خلاف کار تشکیلاتی میدانند ولی الان میبینیم یکی از ارکان هیئتهای مذهبی(مداحان) کار تشکیلاتی میکنند. چه نیازی برای این کار وجود دارد؟
اصولا تمام اقشار و صنوف، تشکیلاتی دارند و به این شکل فعالیت میکنند چرا که با تشکیلات میتوان بسیاری از کارها را انجام داد. لازم است که جامعه مهم و تاثیرگذار مداحان هم به همین شکل فعالیت کنند. لذا بر آن شدیم که یک جا و مکان و مامنی را تحت عنوان خانه مداحان داشته باشیم که همه عزیزانی که خود را مرتبط با مداحی میبینند بدانند اینجا برای خودشان است و بتوانیم به اهداف بلند خود برسیم.
قبلا هم چنین تشکیلاتی بوده است؟
بله، قبلا بوده است. در چهار نقطه تهران هیاتهای مختلفی وجود دارند و دور هم جمع میشوند. این نظر مقام معظم رهبری بوده است که مداحان در یک مجموعه جمع شوند. البته در حال حاضر چهار دستگاه متولی امور مداحان هستند. بسیج مداحان، خانه مداحان، بنیاد دعبل خزاعی و کانون مداحان.
موازیکاری نمیشود؟
معمولا جلساتی را برگزار کرده و طی آن اهداف را کنار هم میگذاریم و نظرات را یکی میکنیم تا از کارهای همعرض که وقت و بودجه را هدر میدهد جلوگیری شود.
عدهای از مداحان هم هستند که خارج از این چهار نهادند؟ من تا به حال نشنیدم حاج منصور ارضی و حلقه اطرافیانشان در این مجموعه باشند.
خودشان مجموعهای دارند تحت عنوان «حسین جان» که از قبل بوده است. سایت، تشکیلاتی و کلاسهای آموزشی هم دارند و همین اهداف را دنبال میکنند.
اگر قرار است کار صنفی و تشکیلاتی شود چرا این همه موازیکاری صورت میگیرد؟
این نهادها وجود داشتهاند. ما هم نمیتوانیم بگوییم همه بیایند زیر بیرق ما. اما اینجا برای همه است. اگر مداحی از شهرستان هم بیاید و بفهمد اینجا خانه مداحان است، میآید و ما از او پذیرایی میکنیم و حتی اسکانش میدهیم. ما نوکریش را میکنیم. با آنها جلساتی میگذاریم و نقطه نظراتشان را میشنویم. شما در خانه خود است که احساس امن و راحتی میکنید.
اینکه مداحان بزرگ در این مجموعهها نیستند از وزن این نهادها کم نمیکند؟
ما با دوستان حاج منصور ارضی جلساتی داشتیم که منعکس هم شده است ولی نمیتوانیم مدعی باشیم که تشکیلات وسیعی هستیم که همه باید ذیل ما قرار گیرند.
دلیلشان چیست؟
خیلی مسائل را باید از خودشان سوال کنید. ما نمیتوانیم پاسخگوی کارهای آنها باشیم. ما الان فراخوانی دادهایم برای عضویت در خانه مداحان. بعدا هم کارت عضویت میدهیم. البته این کارت شناسایی مداحی نیست. صحبت این بود که نظیر پروانه هیئتهای مذهبی به مداحان هم کارت بدهند که کارتهای شناسایی را باید مجموعهای حکومتی و قانونی اعطا کند.
برای عضویت گزینش میکنید؟
این افراد قبلا امتحان دادهاند و گزینش شده هستند.
چه امتحانی؟
امتحانات خاص مداحی.
شرایط خاصی استخدام هم دارید مثل سوء سابقه نداشتن؟
معمولا مهمترین سوء سابقه مداحان همان مبالغی است که میگیرند. کسی سوء سابقه دیگری از مداح سیدالشهدا سراغ ندارد.
پس مساله اعتیاد و مواد مخدر و سایر ناهنجاریهای اجتماعی در برخی از مداحان چه طور است؟ سیاست شما برخورد با اینها هم هست؟
از ابتدای تاسیس، اعلام کردیم تشکیلاتی با عنوان بازرسی و امثالهم داشته باشیم ولی نگاه من از روز اول نگاه برادری و عطوفت و محبت بوده است. در چارچوب سیاست جذب حداکثری و دفع حداقلی که که فقط یک بحث سیاسی نیست.
امروز در جامعه ثابت شده که معتاد بیمار است و نمیتوان گفت این خائن است یا خاطی است. باید برای رفع بیماری تلاش کنیم. نمیتوانیم بسیاری از کسانی که در این عرصه هستند را رها کنیم و بگوییم در عرصههای مختلف شرکت نکنند. مشکل شخصی خودشان است ولی مطمئنا خودشان دوست ندارند. رفته رفته گرفتار این مقوله شدهاند و سعی کردهاند از خودشان دور کنند ولی نتوانستهاند. 90 درصد محاسن دارند و 10 درصد هم این بدی را دارند.
به طور خاص این مطلب را شنیدید؟
بله. طبعا ما همکارانمان را بهتر از دیگران میشناسیم. رفتو آمد داریم و میشناسیم. این ناهنجاری را تا حدی میدانیم و آشنا هستیم ولی میدانیم که در کل جامعه هم وجود دارد و نباید روی مداح و سخنران انگشت بگذاریم و این نقطه را تبدیل به یک صفحه سیاه کنیم که دیگر جای آن فرد در جامعه نباشد. باید دقت کنیم که ما نمیخواهیم این زشتی را تایید کنیم، «من قبیح و من اقبح». اگر فرد معمولی سراغ یک مسئله زشتی برود تا حدی زشتی دارد و اینکه یک فرد مطرحی که در جامعه جایگاهی دارد به این سمت برود بدی خاص خودش را دارد و برای او خیلی بدتر است.
در نهایت باید گفت میشود با عینکی دیگر نگاه کرد که محسنات فرد کاری کند که آن کار بد از سرش برود ولی اگر بخواهیم روی این بدیها صحبت کنیم ایجاد زمینه کردهایم.
این هدفی که برای خود تعریف کردهاید -سازماندهی و ساماندهی مداحان- به این معناست که میخواهید قواعد و مقرارتگذاری کنید؟ مثلا روی اشعار، سرودهها، لحن و آهنگها؟
بحث آموزش ما به آن شکل پا نگرفته است. کلاسهای مدنظرمان را با توجه به اینکه فضای کافی نداریم نمیتوانیم ایجاد کنیم. الان در هفته سه کلاس داریم. آموزش مداحی، علوم و حدیث قرآنی و ردیف خوانی موسیقی را داریم و نتایج خیلی خوبی به دست آوردهایم. جلسهای هم چهارشنبهها داریم که در آن خیلی از قواعد شعری را بحث میکنیم.
ما فعلا کلاسها را پیگیری میکنیم. در آینده هم برنامه داریم تا اینجا بشود مدرسه علوم و فنون مداحی و آن را تثبیت کنیم. اینگونه که شود ما جایگاهمان را تثبیت خواهیم داد. آن موقع خواهیم گفت ما تثبیت شدهایم. در این زمینه اساسنامه مدونی داریم ولی اینکه بخواهیم اساسنامه داخلی بگذاریم و به دیگران هم ابلاغ کنیم اینها سلسله مراتبی دارد که هرچه قانونمندتر بشود بهتر است، آن موقع میتوان گفت که دیگران به این مطالب و اساسنامه احترام خواهند گذاشت. برنامهریزی آینده و افقمان این هست که قواعدگذاری کنیم.
شما مسئله بیرغبتی جوانان به پای سخنرانی نشستن را هم در هیات دیدهاید؟
بله این مسئله هست. نیروی جوان اصولا تابع احساسات است. عشقش بر علم و عقلش غلبه میکند. این عشق و احساسات هنر مداحی است که با آهنگ و اوزان مختلف ایجاد میکند. ولی معارف اهل بیت را یا نمیشود و یا نمیتوانند از طریق اشعار منتقل کنند. ما با اصل سخنرانی مشکلی نداریم. من و آقا مرتضی در تهران و قم طلبه بودهایم. افتخارمان این است که با مرحوم کافی ارتباط داشتیم. خود ما اصالتا ارادتمند روحانیت بودهایم و وعظ و خطابه را هم دوست داریم. منتها باید به اندازه عقل مردم با آنها صحبت کنیم. چند درصد جامعه ما از مطالب استاد جعفری و آیت الله جوادی آملی استفاده میکنند؟ خیلی از جوانان گنجایش و ظرفیت و آمادگی این مطالب را ندارند.
پس چاره چیست؟
ما باید اشعار را غنیتر کنیم. این خواسته مقام معظم رهبری است. در خانه مداحان هم حاج آقای آهی حضور دارند و ضعفهای اعتقادی اشعار را تصحیح میکنند. البته روی ادبیات شعری هم بحث میکنیم.
قبول دارید که مداحی خیلی دارد به موسیقی نزدیک میشود؟
ما اینجا آموزش ردیفهای موسیقی مانند دشتی و بیات ترک داریم. این ردیفها اگر ساماندهی شود صدا، هرز و آهنگها از بین نمیرود ولی هر ردیف موسیقی هم به درد مداحی نمیخورد.
نظرتان راجع به ورود مداحان به سیاست چیست؟
کشور ما تا حدی سیاسی است که یک راننده تاکسی هم وارد مسائل سیاسی میشود. چطور میشود که یک راننده میتواند اینگونه مسائل را تحلیل کند ولی مداحی که قشر مهم و تاثیرگذار است نظری نداشته باشد اما مهم این است که ما اعمال سلیقه شخصی نکرده و قانون را رعایت کنیم. انتخابات پرشوری برگزار شده و رئیس جمهوری انتخاب شده است. تا الان هم خدمت کرده و مورد تایید مقام معظم رهبری بوده است. ما نمیتوانیم یک دفعه فضایی ایجاد کنیم که او را زیر سوال ببریم. ما هم به عنوان احدی از آحاد این اجتماع میتوانیم دل مشغولیهای خودمان را به یک جریان تبدیل کنیم.
برنامهای برای ورورد به انتخابات مجلس ندارید؟
خیر. خیلی نمیخواهیم وارد بحثهای سیاسی شویم اگرچه خودمان را دخیل میدانیم. اگر مقام معظم رهبری فرمانی بدهند اطاعت میکنیم. ما عقربه دلمان به طرف سخنان ایشان است و صرفا بحث تثبیت نظام را دنبال میکنیم.
اطراف برخی مداحان افرادی وجود دارند به عنوان مرید. اینها چه کاری انجام میدهند؟
ما که الان کمتر داریم. ایام جنگ داشتیم. از این مجلس که به آن مجلس میرفتیم 200 تا موتور پشت سرمان میآمدند. به این افراد مرید بگوییم بهتر است. باید این مسئله را ریشهیابی کرد. در هر قشری ممکن این باشد. من همین هفته در فرودگاه رشت دیدم یک عده دختر کم سن و سال برای گرفتن امضا و اظهار علاقه دنبال یک فوتبالیست بودند. اینها در جامعه متداول شده است. اگر به مداحی به عنوان هنر نگاه کنیم مداح هم هنرمند است و مانند هنرمندان و ورزشکاران اطرافیانی دارد. اما برخی اوقات این مریدان از حالت علاقهمندی خارج میشوند و به ابراز برای اعمال قدرت تبدیل میشوند؛ اینها افراط و تفریط است. نمیتوان به این موضوع نگاه بد داشت. اینها باید در جهت صحیح باشد.
برنامهای هم برای استعدادیابی دارید؟
ما میخواهیم مدرسهای تاسیس کنیم تا رفته رفته به هنرستان و دانشگاه هم برسیم. اخیرا هم با وزیر فرهنگ صحبت کردیم و قولی از ایشان گرفتیم.
منابع مالی خانه مداحان چه بوده است؟
متاسفانه منابع مالی مشخصی نداریم. بخشی را از سازمان تبلیغات میگیریم و بخشی دیگر را از آقای ایازی، معاون اجتماعی و فرهنگی شهرداری. منتها بودجه مشخص و دقیقی نداریم تا بر مبنای آن برنامهریزی کنیم. البته در حال پیگیری از طریق مجلس و دولت هستیم تا بودجه دریافت کنیم.
دفاع محسنطاهری از سیاسیشدن مداحها
کد خبر : ۳۳۰۱۲
