درحالی که پیاده روهای خیابان چهارباغ اصفهان به عنوان نمادی از تاریخ و تمدن اصفهان 400 سال پیش تلقی می شود اما وضعیت نامناسب آن هویت تاریخی این بافت تاریخی را زیر سئوال برده است به نحوی که این پیاده رو ها هم اکنون به پارکینگ تبدیل شده است.
به گزارش خبرگزاری مهر، پیاده رو خیابانهای اصفهان از این صحنه ها زیاد دارد و در خیابان چهارباغ که روزگاری یکی از خیابانهای مشهور در جهان بوده، این معضل بیشتر نمایان است.
در شهرسازی، اولویت با تردد خودروها و موتورسیکلتها بوده و علاوه بر
آن پیاده روها برای تردد آسان و ایمن عابران نیز نا امن است و در توجه به
ایجاد محیطهای کالبدی مناسب، انسانی و ایمن برای تردد عابر پیاده در شهر
همچنان دچارعارضه توسعه نیافتگی هستیم.
گواه این ادعا شرایط فیزیکی و روانی نامطلوبی است که معابر پیاده در
شهر ما با آن روبرو هستند. گرچه در جوامع پیشرفته، پیاده روها جزء اصلی
شبکه معابر شهری و محلی برای استراحت، تفرج و پیاده روی شهروندان محسوب
میشود، اما متأسفانه در کشور ما و به ویژه در شهر ما این معابر به عنوان
مکانهای فراموش شده شهرها تلقی میشوند.
نخستین اقدام در جهت تفکیک حرکت سواره از پیاده در دنیا، در سال 1858
توسط اولمستد شهرساز و معمار صورت گرفت. طی این اقدام اولمستد در طراحی
پارک مرکزی نیویورک، برای عبور پیادهها پلی از سنگ روی جاده ساخته شد.

در همان جغرافیا، پس ازجنگ جهانی دوم این نوع خیابان های پیاده با نام
"مال" شکل گرفتند که بیشتر همسو با مقاصد تجاری در مرکز شهرها بودند و
درعین حال هدفشان ایجاد محیط های مطلوب برای خرید و گردش در شهرها بود.
امروزه می توان گفت پیاده روها در کشورهای پیشرفته به قدری اهمیت یافتهاند که گاهی یک پیاده رو به زیباترین و عجیبترین جاذبههای جهان تبدیل میشود و هر ساله درآمد بسیاری را برای کشور میزبان به ارمغان میآورد.
امروزه می توان گفت پیاده روها در کشورهای پیشرفته به قدری اهمیت یافتهاند که گاهی یک پیاده رو به زیباترین و عجیبترین جاذبههای جهان تبدیل میشود و هر ساله درآمد بسیاری را برای کشور میزبان به ارمغان میآورد.
در واقع معابر پیاده یا پیاده روها، معابری با بالاترین حد نقش
اجتماعی هستند که تسلط کامل در آن با عابر پیاده بوده و تنها از وسایل
نقلیه موتوری به منظور سرویس دهی به زندگی جاری در معبر استفاده می شود.
این معابر میتوانند به صورت کوچه، بازار، بازارچه، مسیری در میدان،
پارک یا فضای یک مجتمع شکل بگیرند. پیاده روها با از میان بردن ترافیک
عبوری سواره در بخشی از شهر ایجاد می شوند و به دلایل معمارانه، تاریخی یا
تجاری شکل می گیرند.
به نظر می رسد طی چند دهه اخیر آنچنان که باید در رابطه با احداث
پیاده روها و بهسازی و مرمت آنها نه تنها اقدامات جدی چندانی صورت نگرفته
بلکه در مواقع بسیاری به دلیل حجم ترافیک، به حریم پیاده روها نیز تجاوز
شده است و در یک کلام ماهیت اصلی پیاده روها در کلانشهری مثل اصفهان رفته
رفته به فراموشی سپرده شده است.

با این مقدمه تکلیف محلی مثل خیابان چهارباغ مثل روز روشن است و بدیهی
است که تکلیف آن باغها که حالا خیابان شده اند نزد تصمیم گیران کلانشهری
بی اهمیت ترین مسئله در شهرسازی است.
غریبه با آسایش
در جوامع توسعه یافته، پیاده روها در جابجایی ساکنین شهرها و انتقال ترافیک شهری نقش به سزایی بر عهده دارند و افزایش جمعیت شهرها و معضلات ترافیکی موجود ایجاب میکند، ایجاد پیاده روها و مسیرهای پیاده مورد توجه بیشتری قرارگیرد. توسعه پیاده روها و تشویق مردم به پیاده روی در توسعه پایدار شهرها نقش مؤثری ایفا خواهد کرد به شرط اینکه در طراحی پیاده روها از استانداردها و معیارهای موجود استفاده شود.
این مباحث درحالی مطرح میشود که مسئولان شهری اصفهان به جای توجه به پیاده روها، احداث پارکینگ را برای کاهش ترافیک مؤثر می دانند اما در کپنهاگ دانمارک که از بزرگترین شهرهای دارای شبکه پیاده رو به حساب می آید، کارشناسان به این نتیجه رسیدهاند که پارکینگها را تبدیل به فضاهای عمومی کنند؛ امری که شاید به نظر معاون عمران شهری شهرداری اصفهان که این شهر را نیازمند 60 هزار پارکینگ دانسته امری محال باشد.
در جوامع توسعه یافته، پیاده روها در جابجایی ساکنین شهرها و انتقال ترافیک شهری نقش به سزایی بر عهده دارند و افزایش جمعیت شهرها و معضلات ترافیکی موجود ایجاب میکند، ایجاد پیاده روها و مسیرهای پیاده مورد توجه بیشتری قرارگیرد. توسعه پیاده روها و تشویق مردم به پیاده روی در توسعه پایدار شهرها نقش مؤثری ایفا خواهد کرد به شرط اینکه در طراحی پیاده روها از استانداردها و معیارهای موجود استفاده شود.
این مباحث درحالی مطرح میشود که مسئولان شهری اصفهان به جای توجه به پیاده روها، احداث پارکینگ را برای کاهش ترافیک مؤثر می دانند اما در کپنهاگ دانمارک که از بزرگترین شهرهای دارای شبکه پیاده رو به حساب می آید، کارشناسان به این نتیجه رسیدهاند که پارکینگها را تبدیل به فضاهای عمومی کنند؛ امری که شاید به نظر معاون عمران شهری شهرداری اصفهان که این شهر را نیازمند 60 هزار پارکینگ دانسته امری محال باشد.

آنچه به عنوان پیاده رو در شهر ما دیده می شود زمین چهل تکهای است که
هر تکهاش طوری فرش شده است، یکی با آسفالت معمولی، جایی با موزائیک و
جاهایی هم محض خاطر عملیات ساختمانی، خاکی است. تازه اگرهیچکدام ازاینها
نباشد هرچند قدم یک بار پایت به چاله ای فرو میرود.
موتوریها داخل پیاده روها جولان میدهند، سطوح ناصاف، عرض کم، سد شدن
معابر توسط مصالح ساختمانی، حضور دستفروشها، مغازه دارها و... از
مشکلاتی است که عابران پیاده هر روز با آن روبرو میشوند. پیاده روها
استاندارد لازم را ندارند و فضای پیش بینی شده برای عبور عابران با حجم
تردد آنان مناسب نیست.
موانع متعدد دیگری همچون وجود صندوقهای پست، سطلهای زباله و تابلوهای تبلیغاتی نیز رفت و آمد عابران را مختل کرده است و این همه در حالیست که نور و روشنایی شبانه اکثر پیاده روها مزید برعلت شده است.
موانع متعدد دیگری همچون وجود صندوقهای پست، سطلهای زباله و تابلوهای تبلیغاتی نیز رفت و آمد عابران را مختل کرده است و این همه در حالیست که نور و روشنایی شبانه اکثر پیاده روها مزید برعلت شده است.

از دیگر مسائل مطرح در بافت شهر اصفهان استفاده از فضای پیاده روها
توسط مغازه داران و استفاده برای پارک موتورسیکلت است که به کاهش ظرفیت
پیاده روها منجر شده است، به طوری که گاهی مشاهده میشود مغازه داران فضای
پیاده رو و جلوی مغازهشان را مایملک خود میدانند. در برخی از پیاده
روها هم، حفاری و کندن آسفالت برای آب، برق، گاز به وفور مشاهده میشود و
این در حالی است که مردم منتظر مرمت این حفاریها هستند.
غریبه با ایمنی
محمد توسلی، کارشناس طراحی شهری در خصوص وضعیت موجود پیاده روهای
اصفهان می گوید: ما هنوز با وضعیت مطلوب فاصله زیادی داریم، متأسفانه روند
کارها در جامعه به سمت خودرومدار بودن حرکت می کند. امروزه در شهر کمتر
به شهروندان توجه می شود و انسان، محور طراحیها قرار ندارد. در شهرها حتی
ضوابطی که برای تسهیل در رفت وآمد افراد سالم مشخص شده، به نحو مطلوب
عملی نشده، چه رسد به تسهیلات رفت و آمد برای معلولان و نابینایان.
توسلی می افزاید: ایمنی پیاده روها ارتباط نزدیکی با عوامل محیطی راه، ترافیک سواره و آموزش پیادهها و رانندگان دارد. پیاده ها در برخورد با عوامل بیرونی و وسایل نقلیه بسیار آسیب پذیر هستند، به طوری که طی سالهای 73 تا 83 آمار حوادث ترافیکی شهرها حدود 115 درصد افزایش یافته است.
توسلی می افزاید: ایمنی پیاده روها ارتباط نزدیکی با عوامل محیطی راه، ترافیک سواره و آموزش پیادهها و رانندگان دارد. پیاده ها در برخورد با عوامل بیرونی و وسایل نقلیه بسیار آسیب پذیر هستند، به طوری که طی سالهای 73 تا 83 آمار حوادث ترافیکی شهرها حدود 115 درصد افزایش یافته است.
وی ادامه داد: در صورتی که بهترین راه برای کاهش تصادف عابران پیاده،
دور نگهداشتن عابران و وسایل نقلیه از یکدیگر است. در چارچوب مدیریت
اجرایی میتوان اقدامات مهندسی برای افزایش امنیت در پیاده روها را انجام
داد؛ برای مثال روشنایی کافی برای معابر پیاده تأمین شود، طراحی معابر
پیاده به گونه ای باشد که در مسیر، ایجاد مخفیگاه نشود و دید کافی برای
عابران پیاده فراهم شود، از سویی معابر باید به گونه ای باشد که در معرض
دید سواره ها باشد همچنین لازم است از توقف افراد مزاحم در مسیرهای پیاده
جلوگیری شود زیرا یکی از دلایل استفاده نکردن پیاده ها از این معابر ایجاد
مزاحمتها، سرقت و کیف ربایی است.

پیاده روها میتوانند در سازه های شهری محلی برای آرامش و امنیت باشند
محلی که با تزئین آن میتوان هرچه بهتر و بیشتر به زیباسازی شهر کمک کرد.
وجود آبنماها و مبلمانهای زیبا میتواند کمک مؤثری در رابطه با گره
گشایی از بسیاری از مسائل شهری باشد اما آنچه که همیشه فراموش شده است،
طراحی مناسب برای پیاده روهاست که باید متناسب با ویژگی های زندگی شهری و
شهروندان درنظرگرفته شود.
غریبه با تعامل
دراین رابطه یک روانشناس با تحلیل نقش پیاده رو به لحاظ شهرسازی و
تأثیرات اجتماعی و روانی آن معتقد است : به لحاظ شهرسازی برنامه های
شهرهای مدرن مبتنی بر اولویت خودرو و جدایی محل زندگی از محل کار است در
حالی که با از بین رفتن پویایی زندگی و روابط گرم گذشته بین افراد جامعه
این نوع شهرسازی کیفیت زندگی را کم کرده است و حاشیه نشینی یا جدایی افراد
از مراکز تجمع آدم ها باعث کم شدن تعاملات اجتماعی شده که پیاده روی در
پیاده رو باعث ایجاد بسیاری از تعاملات مثبت بین شهرنشینان می شود.
احمد پدرام با بیان اینکه در تحلیل های روانشناسان مشخص شده است که در دنیای مدرن، شهرنشینان معنای واقعی زندگی را گم کرده اند تأکید می کند: زندگی مبتنی بر محله و احیای فضاهای پیاده روی که در آن میتوان پیاده به محل کار و محل خرید رفت و در این میان میتوان به روابط اجتماعی آدمهایی که همدیگر را میبینند و با یکدیگر صحبت میکنند شکل بهتری داد باید در دستورکار مدیران شهری قرار گیرد.
احمد پدرام با بیان اینکه در تحلیل های روانشناسان مشخص شده است که در دنیای مدرن، شهرنشینان معنای واقعی زندگی را گم کرده اند تأکید می کند: زندگی مبتنی بر محله و احیای فضاهای پیاده روی که در آن میتوان پیاده به محل کار و محل خرید رفت و در این میان میتوان به روابط اجتماعی آدمهایی که همدیگر را میبینند و با یکدیگر صحبت میکنند شکل بهتری داد باید در دستورکار مدیران شهری قرار گیرد.
به گزارش خبرنگار مهر، از حدود سه سال پیش که شهرداری شهر قم با
مشارکت یک شرکت خصوصی اقدام به احداث زیباترین خیابان دنیا کرد زمان
چندانی نمیگذرد؛ خیابانی که پیادهروهایش نیز متناسب با سنگفرشهای
خیابان و سیمای شهری آن بود. با این تفاسیر اگر ما توانایی ساخت زیباترین
خیابان را داریم پس می توانیم امیدوار باشیم که زیباترین پیاده رو جهان را
نیز در شهر گنبدهای فیروزه ای که نیمی از جهان را شامل می شود و هم از
لحاظ مذهبی و هم فرهنگی یکی از شهرهای مهم توریستی محسوب می شود داشته
باشیم تا اصفهان نیز همانند شهر ونیز که به عنوان بزرگترین شهر دارای
پیاده رو در جهان شهرت یافته است، به عنوان شهری با طولانی ترین پیاده رو
زیبا در جهان بدرخشد.