۱۸ مهر ۱۳۸۹ - ۱۲:۵۰

آقای‌وزیرمراقب‌هنرمندان‌رندباشد

کد خبر : ۱۱۰۹۲
بودجه خیلی زیادی خرج تئاتر می‌شود. من فکر نمی‌کنم که بودجه تئاتر کم است ولی یکسری آدم زیرک برای بهره‌برداری‌های مالی مدام کار به صحنه برده‌اند و در سال چهار، پنج کار را اجرا کرده و از آن‌طرف خیلی‌ها در نوبت هستند و فرصت اجرا به آنها نمی‌دهند.
به گزارش سرویس فرهنگ و هنر جهان،دکتر حسن دولت آبادی که آثار زیادی را در عرصه کودک به نگارش درآورده و تعدادی از این آثار را نیز به اجرا در آورده است در گفت و گویی صمیمانه با جوان به نکات جالب و قیاس قابل تاملی نسبت به تاتر کودک در داخل و خارج از کشور اشاره کرده است.

دکتر دولت آبادی در پاسخ به این پرسش که برای ساماندهی به اوضاع آشفته تئاتر به‌نظر شما مسئولان چه راهی را باید در پیش بگیرند؟


من فکر می‌کنم یک شخصی مثل آقای وزیر در ارشاد اسلامی که به‌طور طبیعی متخصص تئاتر نیستند، طبعاً می‌خواهند در حوزه خودشان موفق باشند. من فکر می‌کنم برای دستیابی به این موفقیت آقای وزیر می‌توانند از مرکز هنرهای نمایشی بخواهند که فهرستی از تمام نمایش‌هایی که در 10 سال گذشته قرار‌داد داشته‌اند و اجرا کرده‌اند را به من بدهند. آقای وزیر این فهرست را صادقانه بررسی کنند و بدانند که چند آدم در این 10 سال پیاپی نمایش اجرا کرده‌اند و خروجی چنین کارهایی چه بوده است.

بودجه خیلی زیادی خرج تئاتر می‌شود. من فکر نمی‌کنم که بودجه تئاتر کم است ولی یکسری آدم زیرک برای بهره‌برداری‌های مالی مدام کار به صحنه برده‌اند و در سال چهار، پنج کار را اجرا کرده و از آن‌طرف خیلی‌ها در نوبت هستند و فرصت اجرا به آنها نمی‌دهند.

مثلاً با این تجربه و 20 سال کار اجرایی کردن چندسال است که به من هیچ فرصتی برای کار داده نشده است. چه ارتباطی وجود دارد که یکسری‌ آدم دائم در صحنه‌اند و خروجی کارهایشان را هم دیده‌اید که با وجود پیامک دادن به مردم سالن‌هایشان همیشه خالی است.

آقای وزیر باید آمار دیگری بگیرند و بدانند که آیا در حوزه تئاتر همین چند نفرند که دائم جا عوض می‌کنند. آقای وزیر باید بدانند که هنرمندی که شاخص است، هیچ‌وقت مراجعه‌کننده نیست، بلکه انتظار دارد که در خانه‌اش به سراغش بروند و او را به کار بکشند.

الان یکی از وزرا دوست صمیمی من است، از زمان مسئولیتش هرگز به سراغش نرفته‌ام و در عالم دوستی و نداشتن مسئولیت سراغش می‌روم.

چرا با سمینارهای مختلف و بی‌ثمر هزینه‌های زیادی روی دوش دولت می‌گذارند. من فکر می‌کنم کارها و ایده‌ها و طرح‌هایی وجود دارد که اتفاقاً این اندازه پول لازم ندارد ولی چندین و چند برابر بازدهی فرهنگی و اجتماعی دارد. باید این سؤال مطرح شود که تئاتر در ساختن جامعه ما در سالن کشور چقدر مؤثر بوده و اگر کاری در این زمینه‌ها موفق بوده به‌خاطر تلاش‌های فردی بوده است.



دولت آبادی افزود:امروزه در اروپا و امریکا یک جریانی به راه افتاده به اسم تئاتر در خانه که در این طرح تلاش شده به مدد والدین و دیگر نهادهای فرهنگی و اجتماعی از تئاتر برای تربیت کودکان بهره بگیرند.

الان کلیساها، انجمن‌های محلی، انجمن‌های زنان، انجمن‌های کودکان، مدارس و همه‌و‌همه درگیر این طرح هستند و والدین را تشویق می‌کنند که در این جریان بچه‌هایی را که دچار نارسایی رفتاری هستند یا والدین برای تربیت بچه‌هایشان نگران هستند از تئاتر به‌عنوان یک امکان و یک ابزار در تربیت بچه‌ها استفاده می‌شود و واقعاً طرح فوق‌العاده‌ای است.

این طرح می‌گوید ما به‌طور طبیعی بازی می‌کنیم، به بچه‌مان اخم می‌کنیم، دستش را فشار می‌دهیم و اینها یک رفتار نمایشی است، البته من خودم این اسم را روی طرح گذاشته‌ام. در رفتارهای نمایشی تلاش بر این است که ما تئاتری‌ها یک برنامه منظم و مدون ارائه کنیم. در خانه والدین را به سمتی ببریم که با یک آموزش اولیه یکسری رفتارهای نمایشی را با بچه‌هایشان داشته باشند.

به‌طور مثال بچه‌ای که در خانه ریخت‌وپاش می‌کند و وسایل و اسباب‌بازی‌هایش را می‌ریزد نمی‌توان او را دعوت کرد یا برایش سخنرانی کرد و اگر قرار باشد که دعوا و سخنرانی مؤثر واقع شود که بچه گوش می‌‌کرد، به‌خاطر همین ما باید یک بازی و رفتار نمایشی ایجاد کنیم که بگذاریم بچه وسایلش را پخش کند و پدر یا مادر به همراه بچه‌ به‌صورت مسابقه وسایل را جمع کنند و بگویند هرکس که بیشتر جمع کند برنده است و در اصل از این طریق آموزش می‌دهیم که بچه ریخت و پاش نکند یا در کارهای منزل مشارکت کند، بعد روی کار او نظارت می‌کنیم که اگر بچه خواسته ما را انجام داد تشویقش می‌کنیم و اگر نه او را تنبیه می‌کنیم، البته منظور تنبیه بدنی نیست، بلکه محرومیت است.

مثلاً اگر بچه عروسکی را دوست دارد بعد از سه چهار بار تذکر، ما در آن عروسک را به بچه نمی‌دهد و می‌گوید یک هفته این عروسک را به تو نمی‌دهم. خیلی چیزها هست که من در کتابی که به‌زودی به بازار می‌آید و «تربیت به کمک نمایش» نام دارد در آنجا آورده‌ام، بنابراین ما با طرحی اینچنین می‌توانیم کار کنیم که تئاتر به خانه‌ها برود که در این قضیه دو امتیاز عمده دارد که یکی این است که به‌واسطه اجرای این طرح مردم به دیدن تئاترهای خوب می‌آیند و به تئاترهای بزرگسالان هم عادت می‌کنند و امتیاز دیگر آن امتیاز برجسته فرهنگی و اخلاقی است.

ما جامعه‌ای آرام، امن و فهیم خواهیم داشت. دیگر کسی صندلی اتوبوس را پاره نمی‌کند. دیگر کسی زنگ منزل کسی را از روی تفریح نمی‌زند و از خشونت‌ها و خودنمایی‌های کاذب جلوگیری می‌کند و این طرح زمینه خودنمایی سالم را در بچه‌ها به‌وجود می‌آورد.

چه خودنمایی از این بهتر که بچه روی صحنه تئاتری را بازی کند و دیگران برایش کف بزنند. اگر اینها را بچه از کودکی یاد بگیرد، والدین در جوانی او هزاران فایده از او می‌بینند. باید سؤال شود که تئاتر کودک فایده‌اش چیست؟

درست است که برای سرگرمی است و جاذبه‌های بصری دارد و من نویسنده هم که می‌نویسم آنها را رعایت می‌کنم، اما همه این نوشته‌ها درخدمت چه مفهومی است؟ آن مفهوم کجاست؟ یا وجود ندارد یا کم است یا اصولی نیست، طرح من پرداختن به همین مفهوم است.

به نظر شما اولین و واجب‌ترین اقدام در زمینه تئاتر چیست؟
ما محققان و پژوهشگرانی داریم که در خلوت خودشان منزوی‌ هستند. در بین این ‌همه دانشجو و فارغ‌التحصیل شاید پس از عمری 10 نفر پژوهشگر و محقق و خبره کار خود ظهور کند. به نظر می‌رسد اولین قدم شناسایی چنین افرادی است و واجب‌تر از هر اقدام باید ترتیبی داده شود که این افراد فکر و ذکر معاش نداشته باشند. من نمی‌گویم که آنها را ثروتمند کنند نه، بلکه باید به چنین افرادی گفت آقاجان برو کار کن. بدون دغدغه مالی، بدون هیاهو و جنجال و بدون حسادت، کار کنند به‌دور از این باند حرفه‌ای که یا طرف مدیر می‌شود یا مدام قرارداد کار دارند. من نمی‌گویم نباید قرارداد کار داشته باشند ولی واقعیت این است که به تکرار کارها باید توجه کرد، باید بازدهی آن را ارزیابی کرد، بنابراین باید افراد پخته و پژوهشگر تشکلی به‌وجود بیاورند و راه کسب تجارب بیرونی را هم فراهم کنیم که استارت اولیه زده شود تا به اقدامات بعدی برسیم.