سركوب تظاهرات بزرگ ضد جنگ در ترکیه

زیبا اکبرزاده: منابع خبری، روز چهارشنبه از حمله خمپاره‌ای از خاک سوریه به یکی از روستاهای مرزی ترکیه گزارش دادند. براساس این گزارش، در این حمله

کد خبر: ۸۲۲۳۴

تاریخ: ۱۵ مهر ۱۳۹۱ - ۰۹:۵۴

به گزارش صراط، 5 شهروند ترک کشته و چندین نفر دیگر زخمی شدند. دمشق با انتشار این اخبار، ضمن ابراز همدردی با خانواده‌های قربانیان، اعلام کرد: این حمله را افراد ناشناس انجام داده‌اند و دستگاه‌های ذی‌ربط تحقیقات خود را برای شناسایی عاملان این حادثه آغاز کرده‌اند. ترکیه نیز روز چهارشنبه در اقدامی تلافی‌جویانه حمله توپخانه‌ای خود به مناطقی در سوریه را از سر گرفت.

عملیات نظامی ترکیه

با اینکه دولت سوریه اعلام کرد منبع این حملات هنوز مشخص نیست، ارتش ترکیه از سحرگاه پنجشنبه در مرز سوریه به حالت آماده‌باش کامل درآمد و حملات توپخانه‌ای را به خاک سوریه از سر گرفت اما این عملیات پس از چند ساعت متوقف شد. پارلمان ترکیه نیز روز پنجشنبه لایحه‌ای را با 320 رای موافق مقابل 129 رای مخالف به تصویب رساند که بر اساس آن به دولت و ارتش برای ادامه حملات نظامی به سوریه مجوز داد. با تایید پارلمان، دولت ترکیه امکان می‌یابد برای یک سال در عملیات مرزی دست به حمله بزند اما مقامات ترکیه، از جمله رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر این کشور تاکید کردند این مصوبه پارلمانی به مثابه اعلان جنگ به سوریه نیست. این برای نخستین‌بار است که از زمان آغاز درگیری‌ها در سوریه، نیروهای ارتش ترکیه داخل خاک این کشور را هدف حملات خود قرار می‌دهند، از این‌رو بحث درباره دلایل واقعی چنین اقداماتی مورد بحث رسانه‌های متعدد قرار گرفته است. برخی رسانه‌ها چنین اقداماتی را مشکوک خوانده و آن را در راستای به راه‌ انداختن جنگ روانی و تهدید نظامی علیه سوریه قلمداد کردند. این منابع با بیان اینکه احتمال دارد عناصری با هدف جنگ‌افروزی در منطقه دست به چنین تحرکاتی زده باشند، احتمال می‌دهند معارضان و تروریست‌های سوری داخل این کشور با این هدف به ترکیه شلیک کرده‌اند تا ترکیه را وارد جنگ علیه سوریه کرده و با مشغول کردن سوریه به این جنگ، از شکست بیشتر گروه‌های تروریستی در مقابل ارتش سوریه جلوگیری کنند.

سرکوب تظاهرات فعالان ضدجنگ

نیروهای پلیس ترکیه با استفاده از گاز اشک‌آور و خودروهای آب‌پاش تظاهرکنندگان ضدجنگ را در آنکارا سرکوب کردند. به گزارش خبرگزاری رویترز، در پی موافقت پارلمان ترکیه با طرح اردوغان در زمینه حمله به کشورهای متجاوز،‌ فعالان ضدجنگ به نشانه اعتراض مقابل پارلمان تجمع کرده و پلیس ترکیه از گاز اشک‌آور برای متفرق کردن جمعیت استفاده کرد. معترضان شعارهایی مبنی بر اینکه «ما جنگ نمی‌خواهیم» و «مردم سوریه برادران ما هستند» مقابل ساختمان پارلمان در آنکارا سر دادند. تظاهر‌کنندگان خشمگین بشدت از رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه که رئیس حزب عدالت و پیشرفت است، انتقاد و اعلام کردند وی ترکیه را به «جنگ امپریالیستی» با سوریه وارد می‌کند و شعارهایی را علیه وی و آمریکا سر دادند. این تظاهرات به دعوت احزاب چپ و در میدان اصلی شهر استانبول برگزار شد. اگر‌چه دولت ترکیه اعلام کرده صدور مجوز جنگ از سوی پارلمان، به معنای آغاز حمله نیست و استفاده از آن به شرایط جدیدی بستگی دارد که در آینده روی خواهد داد با این وجود احزاب مخالف بر این نکته تاکید کرده‌اند حزب اردوغان در این باره به دنبال منافع حزبی و سیاسی بوده و از حمله اخیر استفاده سیاسی می‌برد.

آتش‌افروزی آمریکا

آمریکا که همواره خواهان مداخله مستقیم ناتو در سوریه و دور زدن شورای امنیت سازمان ملل بوده حمایت قاطعانه خود از ترکیه در برابر سوریه را اعلام کرده است. پس از بروز این تنش، وزارت خارجه آمریکا روز پنجشنبه اعلام کرد: از نظر واشنگتن پاسخ نظامی ترکیه به حمله صورت گرفته به خاک این کشور از طرف سوریه مناسب و متناسب بوده است. وزیر خارجه آمریکا گفت: ما از اینکه نیروهای سوری به ترکیه حمله کرده‌اند بشدت عصبانی هستیم و از کشته شدن افراد در ترکیه متاسفیم. وزارت دفاع آمریکا نیز نسبت به وخامت اوضاع هشدار داد. جورج لیتل، سخنگوی پنتاگون گفت: امیدواریم از وخامت وضعیت کاسته شود. او افزود: آمریکا در کنار متحد خود ترکیه است و از حق این کشور در دفاع از خود حمایت می‌کند.

نشست ناتو

با آنکه دولت سوریه درگیر پاکسازی مناطق ناآرام از وجود تروریست‌های مورد حمایت غرب و ترکیه است، از انجام تحقیقات درباره این واقعه خبر می‌دهد اما دولت آنکارا بر رایزنی‌های خود نزد سازمان ملل و سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) افزوده است. ناتو که ترکیه نیز یکی از اعضای آن است، چهارشنبه‌شب برای بررسی این مساله تشکیل جلسه داد. ناتو در این نشست تاکید کرد از نزدیک اوضاع در سوریه را دنبال می‌کند و با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد اقدام سوریه نقض آشکار قوانین بین‌المللی و خطری برای امنیت یکی از اعضای این ائتلاف است. ناتو همچنین حمایت خود را از ترکیه اعلام کرد. برخی محافل سیاسی به این گمانه‌زنی پرداختند که شاید ناتو قصد داشته باشد، از برخورد مرزی اخیر به عنوان فرصت یا بهانه‌ای برای اعزام نیرو به سوریه استفاده کند. مدت‌هاست برخی اعضای ناتو از دخالت نظامی خارجی در سوریه حمایت می‌کنند؛ ترکیه و فرانسه خواهان اعلام «منطقه آزاد» برای تروریست‌های سوری هستند.

اختلاف در شورای امنیت

دولت ترکیه همچنین در نامه‌ای به شورای امنیت سازمان ملل متحد، اعلام کرد ثبات و امنیت ملی این کشور به خاطر حملات سوریه به خطر افتاده است و از جامعه جهانی خواست این اقدام سوریه را به شدیدترین لحن محکوم کنند. در پاسخ به تقاضای ترکیه، شورای امنیت نشستی برگزار کرد. پیش‌نویس قطعنامه‌ای که در جهت محکوم کردن سوریه توسط آذربایجان تهیه شده بود، نخست با مخالفت شدید روسیه روبه‌رو شد.

روسيه که با پيش‌نويس این بيانيه غيرالزام‌آور مخالف بود، متني را پيشنهاد کرد که در آن «خویشتنداری» سوريه و ترکيه و کاهش تنش‌ها در مرز مشترک

2 کشور را خواستار شد. این بیانیه غیر‌الزام‌آور در صورت تصویب، از این دو کشور همسایه می‌خواهد «تنش‌ها را کاهش دهند و راهی مسالمت‌آمیز برای حل بحران موجود در سوریه پیش بگیرند. با اين وجود، روسیه در پيش‌نويس پیشنهادی خود از دولت سوريه خواست بررسي‌های لازم را درباره اين حمله انجام دهد. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، تاکید کرد: «بسیار مهم است که 2 طرف [ترکیه و سوریه] یک کانال ارتباطی داشته باشند». در پیش‌نویس اصلی این بیانیه که به همه 15 کشور عضو شورای امنیت تقدیم شده بود، حادثه روز چهارشنبه که خاک ترکیه هدف حملات خمپاره‌ای سوریه قرار گرفته بود «با شدیدترین لحن» محکوم شده بود. روسیه در بیانیه پیشنهادی خود از لحن شدید این بیانیه کاسته و 2 طرف را به حفظ آرامش دعوت کرده است.