فرهاد نظريان

پشت پرده تعطیلی سفارت کانادا در تهران

در حال حاضر و در پی سقوط بازار اعتباری کشورهای غربی اقتصاد کانادا مثل بقیه کشورهای غربی در منطقه قرمز یعنی رکود اقتصادی قرار گرفته است.

کد خبر: ۷۸۳۸۱

تاریخ: ۱۹ شهريور ۱۳۹۱ - ۰۹:۱۲

در جریان خبرها آمده بود که دولت کانادا اقدام به تعطیلی سفارتخانه خود در ایران کرده و مهلت چند روزه‌ای را به دیپلمات‌های ایرانی در کانادا برای خروج از خاک آن کشور داده است.

اتفاقا دلایلی که کانادایی‌ها برای این تصمیم بیان کنند، بیش از پیش بر تبلیغاتی بودن این تصمیم تاکید می‌کند. مقامات کانادایی گفته‌اند که به دلیل امنیت کارکنان سفارت، حمایت ایران از سوریه و مخالفت ایران با اسرائیل چنین تصمیمی گرفته‌اند‌.

بر اساس اطلاعیه وزارت خارجه کانادا همه روابط دیپلماتیک دو کشور قطع می‌شود. همه دیپلمات‌های کانادایی از ایران خارج شده‌اند و به دیپلمات‌های ایران هم پنج روز فرصت داده شده که کانادا را ترک کنند. وزارت خارجه کانادا مساله هسته‌ای ایران و عمل نکردن ایران به قطعنامه‌های شورای امنیت را از دلایل این تصمیم خود در قبال ایران اعلام کرده است‌.

اما نه این دلایل و نه حمایت ایران از دولت سوریه و یا مخالفتش با رژیم صهیونیستی دلایلی عقلایی برای این قطع رابطه نیست‌. چیزی که در این میان برای کسانی که وضعیت اقتصادی و اجتماعی کانادا را بررسی می‌کنند بسیار آشکار این است که دولت کانادا با این تصمیم خود از یک طرف عملا قصد گرفتن ماهی از آب گل آلود دارد و خوش خدمتی به دولی چون آمریکا و اسرائیل صهیونیست و از طرفی به صورت کاملا پنهانی در صدد رفع معضلات و بحرانهای اقتصادی خود هستند که مورد دوم را می‌توان از کاوش در میان اقتصاد کانادا کاملا به اثبات برسانیم.

دلایلی که می توان به عنوان علت اصلی تعطیلی سفارتخانه کانادا در ایران برشمرد، به شرح زیر است‌:

وضعیت بحرانی اقتصاد کانادا

بحران اقتصادی آمریکا و به تبع آن بحران اقتصاد جهانی، همسایه شمالی آن کانادا را نیز بی‌نصیب نگذاشته است. نظام اقتصادی کانادا یک نظام سرمایه‌داری است. تعریف ساده چنین نظام اقتصادی این است که همه چیز بر پایه گردش سرمایه بنا شده است. اگر گردش سرمایه به مشکل بخورد یا متوقف بشود آن وقت همه چيز این نظام بهم می‌خورد. کانادا عضوی از سازمان مشارکت اقتصاد و توسعه OECD و گروه (G8)است. این کشور دارای اقتصاد بازار آزاد است که نسبت به ایالات متحده وابستگی بیشتری به دولت دارد ولی مداخلات اقتصادی دولتی آن کمتر از اکثر کشورهای اروپایی است.

کانادا از قدیم الایام، نسبت به کشورهای همسایه جنوبی‌اش از سرانه رشد ناخالص کمتری برای محصولات داخلی خود برخوردار بود که بدین ترتیب ثروت ناخالص ملی به صورت برابری درمیان مردم توزیع شده است که با این وجود این میزان رشد اقتصادی نسبت به رشد اقتصادی اروپای غربی بیشتر است.

در دهه های گذشته، پس از گذراندن دوره‌ای از اغتشاش، اقتصاد این کشور به سرعت پیشرفت کرد و نرخ بیکاری پایین آمد و دولت بزرگ آن کوچک شد و به دولت فدرال بدل شد. امروزه سیستم اقتصادی این کشور بر پایه بازار، الگوی تولید و استانداردهای زندگی بسیار شبیه به اقتصاد ایالات متحده است.

افزایش سطح تحصیلات زنان کانادایی باعث شده آنها امکان اشتغال به کارهای تخصصی را پیدا کنند. در حال حاضر زنان با تحصیلات دانشگاهی در کانادا به سمت حرفه‌هایی نظیر علوم، تجارت و امور مالی، مشاوره مدیریت، حسابداری و تبلیغات گرایش پیدا کرده‌اند.

طی یک دهه گذشته شرایط اقتصادی کانادا تغییرات زیادی داشته است. یکی از مهم ترین جنبه‌های این دگرگونی، رشد حضور زنان در اقتصاد این کشور ۳۳ میلیون نفری است. زنان کانادایی با اعتماد به نفس خاصی که پیدا کرده‌اند اکنون ۳۵ درصد شرکت‌ها و کسب وکارهای کوچک و متوسط این کشور را در تملک یا مدیریت خود دارند. این میزان حضور در اقتصاد و کارآفرینی در هیچ یک از کشورهای پیشرفته جهان مشاهده نمی‌شود.

در حال حاضر و در پی سقوط بازار اعتباری کشورهای غربی اقتصاد کانادا مثل بقیه کشورهای غربی در منطقه قرمز یعنی رکود اقتصادی قرار گرفته است. تعریف ساده این مساله این است که وضع اقتصادی بسیار خراب بوده و به احتمال قوی تا چند ماه یا حتی چند سال دیگر بدتر از این هم می‌شود. بعید است از این وضعیت ظرف کمتر از ۳ سال دیگر خارج شد. مشابه این وضعیت در دهه ۱۹۳۰ در آمریکا اتفاق افتاد که بیش از ۱۰ سال طول کشید.

این بار همه دولت‌ها در تلاش‌اند تا با همکاری يکديگر و همین طور کمک مالی به بدنه اقتصادی کشورهایشان (مثل بانک‌ها و شرکت‌های بیمه) این دوره را کوتاه کنند. حتی در بعضی موارد این کمک‌ها به شرکت‌های تولیدی و افراد عادی هم کشیده شده تا شاید شرایط به آنچه در دهه ۱۹۳۰ اتفاق افتاد نشود.

موسسه آمار کانادا اعلام کرد رشد اقتصادی این کشور طی ماه‌های اخیر به کمتر از 1.8 درصد رسیده است‌. این رقم در سه ماه اول 2012 به بیش از 4.2 درصد رسیده بود.

بر این اساس میزان صادرات کانادا در این مدت تنها 4.6 درصد رشد داشته است و میزان واردات این کشور نیز تنها 2.2 درصد افزایش یافته است. کانادا به شدت به صادرات وابسته بوده و تجارت خارجی بخش مهمی از رشد اقتصادی این کشور را تشکیل می‌دهد. ادامه بحران مالی منطقه یورو تاثیر زیادی در کاهش صادرات کانادا داشته است.

بانک مرکزی کانادا نیز پیش بینی کرد ادامه روند صعودی نرخ ارز این کشور و کاهش تقاضای جهانی موجب خواهد شد تا رشد اقتصادی این کشور در شش ماه نخست 2012 به کمتر از 2 درصد برسد‌. اجرای سیاست‌های ریاضت اقتصادی در منطقه یورو تاثیر زیادی در کاهش واردات کشورهای اروپایی از کانادا داشته است. پیش بینی می‌شود بانک مرکزی کانادا در نشست ماه مارس خود بار دیگر نرخ بهره بانکی را در حد یک درصد ثابت حفظ کند.

شرکت‌های کانادایی طی ماه‌های اخیر با فشار زیادی ناشی از افزایش ارزش دلار کانادا در برابر دلار آمریکا روبرو شده‌اند. موسسه آمار کانادا اعلام کرده است که رشد اقتصادی این کشور طی سال 2011 میلادی به 2.5 درصد رسیده است. این رقم در سال 2010 به بیش از 3.2 درصد رسیده بود . کانادا در سال 2009 میلادی نیز با کاهش 2.9 درصدی رشد اقتصادی روبرو شده بود . حدود 75 درصد صادرات کانادا به بازار آمریکا است.

طبق اعلام چند ماه پیش بانک مرکزی کانادا، بحران بدهی منطقه یورو، رشد اقتصادی کانادا را امسال تا شش دهم درصد (معادل نه میلیارد و هشتصد و نود میلیون دلار) کاهش خواهد داد‌. بانک مرکزی کانادا در گزارش خود اعلام کرد:‌ با توجه به معاملات محدود مستقیم تجاری کانادا با کشورهای اروپایی، وخیم‌تر شدن شرایط اقتصادی اروپا بر فعالیت‌های خارجی در کانادا تا حدودی تأثیر داشته است و پیش از همه صادرات این کشور را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

بانک مرکزی کانادا در عین حال پیش بینی کرده، بحران بدهی اروپا به صورت غیر مستقیم و با ایجاد دشواری‌هایی در شرایط مالی‌،‌ میزان اطمینان و بهای جهانی اقلام بر اقتصاد کانادا تأثیر بگذارد. در بیانیه این بانک آمده است: انتظار می‌رود اواخر سال 2012 و همزمان با بهبود تدریجی شرایط مالی و بالا رفتن میزان اطمینان در پی اعمال اصلاحات ساختاری در این قاره، وضعیت اقتصادی منطقه یورو کمی بهبود یابد.

بانک مرکزی کانادا اعلام کرد اقتصاد این کشور در سال 2011 ، 04/2  درصد رشد داشت که این میزان بیشتر از رقم پیش بینی شده قبلی یعنی دو ممیز یک دهم درصد بود. اما انتظار می‌رود اقتصاد کانادا امسال دو درصد رشد داشته باشد و در سال دو هزار و سیزده به رشد اقتصادی دو ممیز هشت دهم درصدی برسد. بانک مرکزی کانادا اعلام کرد جدا از بحران بدهی منطقه یورو‌، عوامل داخلی از جمله بدهی مصرف کنندگان و نوسان در بازار خرید و فروش مسکن نیز اقتصاد کانادا را تهدید می‌کنند.

این مساله سبب شده است برخی تحلیل گران بر این باور باشند که کانادا با معضل "حباب مسکن" مواجه شود. بیانیه بانک مرکزی کانادا می افزاید:‌ بالا بودن بدهی مالکان خانه‌ها در کانادا می‌تواند به کاهش بیش از حد انتظار در قدرت خرید افراد منجر شود. این بانک همچنین هشدار داد‌: اگر بخش مسکن کانادا با کاهش ناگهانی مواجه شود این مساله می‌تواند بر دیگر بخش‌های اقتصادی کانادا تأثیرات قابل ملاحظه‌ای داشته باشد.

این اقدام دولت کانادا در به تعطیلی کشاندن سفارتخانه خود در تهران و در ماههای پیش در برخی کشورهای دیگر، خبر از وضعیت آشفته اقتصاد کانادا می‌دهد که با این اقدام به عقیده آنها کمکی شایان در کاهش هزینه‌های اقتصادی خود می‌کنند.

واکنش در برابر نتایج اجلاس "نم"

فهرست مطولی می‌توان از آثار این اجلاس برشمرد، ازجمله نکات آن می‌توان این را نام برد که اصلی‌ترین تهدید و تحریم‌هایی که دشمنان دنبال می‌کردند باطل شد و این اجلاس نشان داد که سیاست‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی در بین کشورها منزوی است.

همچنین تحلیل ایران در مورد مدیریت جهان و مدیریت سازمان‌های بین‌المللی و استفاده از انرژی هسته‌ای و این گونه مسائل از واقعیات پذیرفته شده در بین ملت‌ها است که در این اجلاس جمع‌بندی شد و در قالب بیانیه‌های مصوب پبش‌رو قرار گرفت. ما در کمال امنیت واقتدار این اجلاس را برگزار کردیم و این امر بر خلاف نظر غربی‌ها بود که تبلیغ می‌کردند ایران کشور بی‌ثبات و فاقد امنیت لازم است.

اگر چه سازمان ملل به عنوان بزرگترین مجمع جهانی تلقی می‌شود، اما اجلاس غیرمتعهدها به عنوان اولین سازمان بین‌المللی است که با رفتار دموکراتیک تصمیماتش جمع‌بندی می‌شود و می‌توان این جنبش را با یک تدابیر خاص جایگزین سازمان ملل کرد تا بتواند کارهای مهمی را انجام دهد و این اعتراض عمومی به ساختار سازمان ملل را جبران کند.

با توجه به سخنان مقام معظم رهبري، این تلفیق آرمان‌گرایی و واقع‌گرایی اندیشه خلاق و ایده تازه‌ای بود که مقابل چشم همه قرار گرفت و برخی سران کشورها اذعان کردند، نوآوری که در سخنان مقام معظم رهبری بود از جذابیت خاصی برخوردار بود.

ايران هميشه فلسطين از بحر تا نهر را قبول داشته و رژيم صهيونيستی را به عنوان يك يك غده سرطانی و جدای از پيكره امت اسلامی دانسته است، لذا در اين اجلاس مسئله فلسطين با زاويه ديد جمهوری اسلامی تجلی پيدا كرد.

اجلاس عدم تعهد در تهران امتياز بزرگی برای جمهوری اسلامی است و در عرصه جهانی گفتمان و سخن ايران مورد پذيرش قرار گرفت.

‌این نتایج قطعا به صلاح صهیونیست‌‌ها و امریکایی‌ها نمی‌باشد و شاید بتوان گفت اولین اقدام آنها در مقابل اجلاس را در به تعطیلی کشاندن سفارت کانادا در ایران دانست که بسیار تصمیمی بچه گانه و فاقد دوراندیشی و کلی نگری بوده است.

این کشورها که از رسانه‌های خود برای فریب افکار عمومی مبنی بر انزوای سیاسی ایران استفاده کرده و وضعیت کشور را وضعیت نامناسب و موقعیت ملت ما را موقعیت نگران کننده‌ای ترسیم می‌کردند، با پیروزی دیپلماتیک کشورمان و ایجاد یک برگ زرینی در برگزاری موفق اجلاس‌های بین‌المللی در کشور تلاش می‌کنند تا با این گونه اقدامات غیر قابل توجیه و غیر دیپلماتیک آثار مثبت ایجاد شده از برگزاری اجلاس عدم تعهد در تهران را تحت الشعاع قرار دهند.

انتقام جویی از بسته شدن سفارت انگلستان

با توجه به اینکه کانادا کشوری است که تحت نظر انگلستان و فرماندار انتصابی از سوی ملکه این کشور قرار دارد و تمام تصمیم‌گیری‌های مهم از سوی فرماندار این کشور و با هماهنگی ملکه صورت می‌گیرد، طبیعی است که این کشور در واکنش به بسته شدن سفارت انگلستان در تهران دل خوشی از ایران نداشته باشد.

دولت افراط گرای آقای هارپر در کانادا سابقه اقدامات دیگری در دشمنی با ملت ایران را داشته و سابق بر این برای انجام تحریم‌های غیر قانونی و یک‌جانبه بر علیه بانک مرکزی و بانک‌های ایران پیشقدم بوده و در ایجاد اختلال در انجام خدمات کنسولی به اتباع کشورمان اقدام کرده بود و نسبت به بستن حساب‌های اتباع ایرانی تلاشی را به عمل آورده بود، این اقدام دولت کانادا نشانگر آن است که سیاستمداران دولت فعلی کانادا با تبعیت از برخی کشورهای غربی و همین طور سیاست‌های رژیم صهیونیستی منافع ملت کانادا را در جهت دستیابی به اهداف سیاسی تحمیلی قربانی می‌کنند.

وابستگی این کشور به رژیم صهیونیستی و تأثیرپذیری‌ای که از آنها دارد، شرایطی به وجود آورده که ما نیازی به ارتباط با کانادا نداریم. ما از قطع رابطه با کانادا استقبال می‌کنیم.

به نظر می‌رسد این اولین واکنش آمریکا و انگلیس و غربی‌ها در قبال موفقیت اجلاس جنبش عدم تعهد در ایران است که قرار است در آن یک واکنش جهانی علیه تروریسم و رژیم اشغالگر صهیونیستی صورت گیرد.

طبیعی است که در چنین شرایطی آمریکا و رژیم صهیونیستی دست به چنین اقداماتی می‌زنند اما باید گفت قطع رابطه کانادا با ما به نفع جمهوری اسلامی ایران و به ضرر آنها است.