بلومبرگ: تنگه هرمز قدرت دریایی آمریکا در جهان را به چالش کشیده است

خبرگزاری بلومبرگ طی گزارشی نوشت، آمریکا که چندین دهه نقش پاسدار امنیت مسیرهای آبی جهان را بر عهده داشت، اکنون با سیاست‌های تهاجمی و تهدید به واگذاری مسئولیت تنگه هرمز، نه تنها بنیان‌های نظم تجارت جهانی را متزلزل کرده بلکه قدرت دریایی خود را در حفط آب‌های آزاد به چالش کشیده است.

کد خبر: ۷۳۳۰۵۹

تاریخ: ۱۷ فروردين ۱۴۰۵ - ۰۰:۲۷

به گزارش صراط به نقل از فارس؛ بلومبرگ طی گزارشی نوشته است، از میان تمام کار‌هایی که دونالد ترامپ برای برهم زدن تجارت جهانی انجام داده، از وضع تعرفه‌های تنبیهی گرفته تا لغو توافقات تجاری، تعداد کمی به اندازه خروج از منطقه و واگذاری تامین امنیت خلیج فارس به سایر کشور‌ها پیامد‌های مهم خواهند داشت.

این اقدام که رئیس‌جمهور آمریکا بار‌ها در ادامه جنگ فرسایشی خود با ایران به آن تهدید کرده، به معنای شکستن سیاست چندین‌دهه آمریکا در باز نگه داشتن راه‌های دریایی است که چهار‑پنجم تجارت جهانی کالا‌ها به ارزش ۳۵ تریلیون دلار از آن عبور می‌کند. حتی تهدید به کاهش امنیت در تنگه هرمز نیز این خطر را دارد که اعتماد به ستون اقتصاد جهانی و همچنین ثروت و قدرت آمریکا را متزلزل کند.

تردد از طریق این تنگه از حدود ۱۳۵ کشتی در روز قبل از جنگ، به چند فروند کشتی در روز کاهش یافته است و ایران بیشتر به صادرات خود اجازه عبور می‌دهد.

این شرایط باعث شده است تا در عبور حدود یک‌پنجم جریان نفت جهان اختلال ایجاد شود و قیمت‌ها افزایش یابد و این شرایط نوسان را به بازار‌های انرژی تزریق کرده است.

از زمان جنگ جهانی دوم، آمریکا از نیروی دریایی خود برای جلوگیری از حملات، مقابله با دزدی دریایی و مقابله با تلاش کشور‌ها برای محدود کردن عبور قانونی از اقیانوس‌هایی که بیش از ۷۰ درصد سطح زمین را پوشش می‌دهند، استفاده کرده است.

حالا مقامات اروپایی و آسیایی می‌گویند که این درگیری، نقش آمریکا به عنوان محافظ دریا‌های آزاد را تضعیف کرده، نگرانی‌هایی را در مورد قیمت انرژی ایجاد کرده، محاسبات امنیتی در آبراه‌های کلیدی را تغییر داده و تردید‌هایی را در مورد توانایی واشنگتن برای مدیریت پیامد‌های جنگ افزایش داده است.

به نوشته بلومبرگ، اکنون فقط موضوع هرمز نیست. کارزار دولت ترامپ برای منهدم کردن قایق‌های تندروی مظنون به قاچاق مواد مخدر در دریای کارائیب و تردید‌ها در مورد اینکه آیا نیروی دریایی تلاش کافی برای نجات خدمه یک ناو جنگی ایرانی که در سواحل سریلانکا غرق کرده بود، انجام داده است، سوالاتی را در مورد تعهد آمریکا به قوانینی که از همه ملوانان در دریا محافظت می‌کند، ایجاد کرده است.

به نوشته این خبرگزاری آمریکایی، در این شرایط، کشور‌های کوچک‌تر و وابسته به تجارت به دنبال راهکار می‌گردند؛ ازجمله اینکه انگلیس روز پنجشنبه نمایندگان بیش از ۴۰ متحد آمریکا را گرد هم آورد تا درباره گزینه‌های غیرنظامی برای متقاعد کردن تهران به بازگرداندن تجارت گفت‌و‌گو کنند.

عبور آزاد کشتی‌ها از تنگه‌های حساسی مانند هرمز و مالاکا بر اساس اصول مندرج در کنوانسیون ملل متحد در مورد حقوق دریا‌ها محافظت می‌شود. اگرچه واشنگتن هرگز این معاهده را تصویب نکرده است، اما نقش کلیدی در تدوین این سند ایفا کرده و نیروی دریایی تقریبا ۳۰۰ فروندی خود را به عنوان مجری اصلی این قوانین معرفی کرده است حالا ایران با ایجاد مقررات خود در تنگه هرمز یا تعیین عوارض در حال به چالش کشیدن این نظام است.

در واکنش به این اقدام، ترامپ به طور متناوب هم اعمال حاکمیت آمریکا بر این آبراه و هم واگذاری مسئولیت آن به سایر کشور‌ها را پیشنهاد کرده است.

ترامپ روز چهارشنبه در یک سخنرانی تلویزیونی درباره این درگیری گفت: «کشور‌های جهان که نفت را از طریق تنگه هرمز دریافت می‌کنند، باید خودشان مراقب این گذرگاه باشند. باید قدر آن را بدانند. باید آن را تصاحب کرده و قدرش را بدانند. آنها به راحتی می‌توانند این کار را انجام دهند.»

حتی اگر جنگ متوقف شود، ممکن است اختلال ادامه یابد. تحلیلگران حمل ونقل دریایی و بازار نفت می‌گویند که آتش‌بس بدون طرحی برای بازگشایی تنگه، این شریان استراتژیک را در دستان تهران رها می‌کند.

رئیس استراتژی بازار در شرکت خدمات کشتیرانی اپتیما در آتن، آنجلیکا کمنه معتقد است که این بحرانی نیست که با اعلام آتش‌بس تمام شود. این یک تغییر ساختاری در نحوه عملکرد خلیج فارس به عنوان یک کریدور صادرات انرژی است.

در تنگه هرمز چه می‌گذرد؟

کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند بیشتر مربوط به ایران یا کشور‌های دوست با تهران هستند. این امر به جمهوری اسلامی اجازه می‌دهد روزانه حدود ۱۳۹ میلیون دلار درآمد نفتی کسب کند که به دلیل افزایش قیمتها، بیشتر از قبل از جنگ علیه این کشور است.

به نوشته بلومبرگ، ایران که معاهده حقوق دریا‌ها را تصویب نکرده است، در حال رسمی کردن کنترل خود بر این آبراه است. بنا بر اعلام رسانه‌های ایران، یک کمیسیون مجلس این کشور، طرحی برای وضع عوارض در این تنگه را تصویب کرده است، اگرچه این لایحه هنوز به رای کامل نرسیده است، اما گفته می‌شود که از برخی کشتی‌ها عوارض دریافت شده است و کشتی‌های متعلق به آمریکا و کشور‌های حامی کارزار نظامی آن از جمله اسرائیل را از تردد منع کرده‌اند.

بلومبرگ در پایان می‌نویسد، اگر آمریکا کارزار خود را بدون بازگشایی تنگه به پایان برساند، این خطر وجود دارد که این اقدام به یک رویه تبدیل شود که بر اساس آن آمریکا ادعا‌های توسعه‌طلبانه چین در دریای جنوبی و شرقی چین را به چالش نکشد. مقامات آسیای جنوب شرقی گفتند چنین نتیجه‌ای ضربه قابل‌توجهی به اعتبار آمریکا در باز نگه داشتن مسیر‌های دریایی وارد می‌کند.

همچنین این امر انگیزه شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین را که اکنون از نظر تعداد کشتی‌ها بزرگ‌ترین نیروی دریایی جهان را در اختیار دارد، برای اعمال نفوذ بیشتر در دریا‌ها افزایش می‌دهد.

به نوسته این خبرگزاری آمریکایی، این تغییر رویکرد، هم‌اکنون در حال شکل‌دهی به نحوه تفکر دولت‌ها درباره امنیت خود است.

این روند می‌تواند کشور‌ها را به سمت تقویت توانمندی‌هایشان در اطراف نقاط حساس مانند تنگه مالاکا و هماهنگی نزدیک‌تر برای حفظ هنجار‌های دریایی ذیل قوانین بین‌المللی سوق دهد. این درگیری همچنین نشان داده است که کشور‌های دارای قدرت نظامی و اراده سیاسی کافی می‌توانند برای کنترل آبراه‌های حیاتی اقدام کنند.

لوسیو بلانکو پیتلو سوم، تحلیلگر سیاست خارجی فیلیپین، معتقد است که کنترل تنگه هرمز توسط ایران پس از جنگ، یک تغییردهنده بازی خواهد بود. اعتبار آمریکا به عنوان تضمین‌کننده ناوبری بدون مانع در آبراه‌های حیاتی، آسیب خواهد دید.