اقدامات حیاتی که قبل از رسیدن نیروهای امداد برای مصدومان حوادث باید انجام داد

یک متخصص طب اورژانس و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان حیاتی‌ترین اقدامات اولیه در مواجهه با مصدومان حوادث را پیش از رسیدن نیروهای امدادی تشریح کرد.

کد خبر: ۷۳۲۰۰۸

تاریخ: ۱۰ فروردين ۱۴۰۵ - ۰۸:۱۴

به گزارش صراط به نقل از ایسنا، فرهاد حیدری و در تشریح اقدامات ضروری در زمان بروز حوادث اظهار کرد: اولین اقدامی که هر یک از ما باید پس از مواجهه با هرگونه حادثه‌ای انجام دهیم، امدادخواهی فوری از ارگان‌های امدادی، به‌ویژه اورژانس پیش‌بیمارستانی(۱۱۵) است.

وی با تأکید بر اینکه تا پیش از رسیدن نیروهای امدادی، انجام چند اقدام کلیدی برای مصدوم ضروری است، افزود: این اقدامات شامل کنترل خون‌ریزی، کنترل راه هوایی، بررسی وضعیت تنفس و ارزیابی وضعیت خون‌رسانی است.

گام‌به‌گام با روش‌های کنترل خون‌ریزی

این عضو هیئت علمی دانشگاه با بیان اینکه کنترل سریع خون‌ریزی خارجی برای جلوگیری از ورود بیمار به فاز شوک یکی از مهم‌ترین اقدامات است، ادامه داد: برای کنترل خون‌ریزی، نخستین روش توصیه‌شده اعمال «فشار مستقیم» است؛ به این معنا که با استفاده از گاز استریل یا یک پارچه تمیز در دسترس، روی محل خون‌ریزی را پوشانده و حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه فشار مستقیم وارد کنیم. در اکثر موارد، خون‌ریزی با همین روش مهار می‌شود.

حیدری توضیح داد: در صورتی که خون‌ریزی با فشار مستقیم کنترل نشد، گام بعدی استفاده از «پانسمان فشاری» است؛ یعنی قرار دادن چندین لایه گاز استریل روی محل جراحت و بانداژ کردن آن، اما اگر این روش نیز پاسخگو نبود، می‌توان از «تورنیکه» استفاده کرد. در این روش، پنج تا ۱۰ سانتی‌متر بالاتر از محل خون‌ریزی را با استفاده از یک باند کشی یا باندی با عرض حدود پنج سانتی‌متر بسته و فشاری اعمال می‌کنیم که خون‌رسانی به آن عضو مختل شده و خون‌ریزی متوقف گردد.

وی ضمن هشدار درباره زمان استفاده از تورنیکه تأکید کرد: نکته حائز اهمیت این است که تورنیکه را نهایتاً می‌توان برای یک‌ونیم ساعت بسته نگه داشت، چرا که کاهش طولانی‌مدت خون‌رسانی می‌تواند منجر به آسیب‌دیدگی خود عضو شود.

باز کردن راه تنفسی و اهمیت بی‌حرکت‌سازی

این متخصص طب اورژانس درباره بررسی وضعیت تنفس مصدوم تصریح کرد: باید بررسی شود که آیا فرد تنفس دارد یا خیر. شایع‌ترین عامل اختلال در تنفس و انسداد راه هوایی، افتادن زبان به انتهای حلق است. در این شرایط، «مانور سر بالا–چانه بالا» یک راهکار ساده است که به کمک آن می‌توان زبان را جابه‌جا، انسداد را برطرف و تنفس فرد را احیا کرد. پس از باز شدن راه هوایی، کیفیت تنفس نیز اهمیت دارد و در صورت وجود اختلال، می‌توان با روش‌های تنفس مصنوعی به فرد امدادرسانی کرد.

حیدری درباره اصول «بی‌حرکت‌سازی» مصدوم خاطرنشان کرد: در وهله اول، بهتر است جابه‌جایی مصدوم به نیروهای امدادی واگذار شود،‌ اما چنانچه شرایط ایجاب کرد که خودمان وارد عمل شویم، باید با کمک دست، گردن فرد را کاملاً بی‌حرکت نگه داریم تا از تشدید آسیب‌های احتمالی به ستون مهره‌های گردنی جلوگیری شود، همچنین برای بی‌حرکت کردن اندام‌های دچار شکستگی یا آسیب‌دیدگی، می‌توان از هر وسیله در دسترس مانند تکه چوب، بالش یا چند لایه روزنامه که قابلیت شکل‌پذیری داشته باشد، به‌عنوان آتل استفاده کرد.

ممنوعیت‌های حیاتی؛ از خروج اجسام فرورفته تا خوراندن آب

وی با تأکید بر پرهیز از خارج کردن اجسام خارجی از زخم هشدار داد: ممکن است در حین حادثه، جسمی مانند تکه فلز یا ترکش داخل زخم فرورفته باشد. اکیداً توصیه می‌شود در فاز پیش‌بیمارستانی هیچ‌گونه اقدامی برای خروج این اجسام صورت نگیرد؛ زیرا جابه‌جایی آن‌ها ممکن است به عروقی که آسیب ندیده‌اند یا آسیب‌شان ناقص است، صدمه کامل وارد کرده و خون‌ریزی کنترل‌شده را به یک خون‌ریزی شدید و مهارنشدنی تبدیل کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به اهمیت پرهیز از خوراندن مایعات به مصدوم گفت: بیمار به هیچ‌عنوان نباید چیزی بنوشد؛ حتی اگر به شدت احساس تشنگی کند که این خود از علائم اولیه شوک است و باید در مراکز درمانی با تزریق سرم جبران شود. دلیل این امر حفظ شرایط «ناشتا بودن» (NPO) بیمار است تا در صورت نیاز به انتقال فوری به اتاق عمل، خللی در روند درمان ایجاد نشود. علاوه بر این، گرم نگه داشتن مصدوم، به‌ویژه در زمان بروز علائم شوک نظیر بی‌قراری، گیجی، افزایش ضربان قلب و افت فشار خون، بسیار حائز اهمیت است.

اقدامات صحیح در مواجهه با سوختگی‌ها

حیدری به بایدها و نبایدهای مواجهه با سوختگی اشاره کرد و افزود: یکی از عوارض جدی سوختگی‌ها، عفونت محل زخم است. استفاده خودسرانه از موادی نظیر خمیر دندان، گوجه‌فرنگی و موارد مشابه روی محل سوختگی، خطر ابتلا به عفونت را به شدت افزایش می‌دهد.

وی توضیح داد: در بیمارستان‌ها، روند درمان براساس عمق، محل و وسعت سوختگی تعیین می‌شود. حتی استفاده از پماد سوختگی پیش از رسیدن به بیمارستان می‌تواند در تشخیص دقیق عمق سوختگی اختلال ایجاد کرده و روند درمان را با مشکل مواجه کند.

متخصص طب اورژانس و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در پایان توصیه کرد: بهترین اقدام در مواجهه با سوختگی، شست‌وشوی محل با آب ولرم مایل به سرد است. پس از آن نباید هیچ اقدام دیگری روی زخم انجام داد؛ تنها کافی است مانند سایر جراحات، یک پانسمان ساده با پارچه تمیز یا گاز استریل روی محل قرار داده و مصدوم را سریعاً به مراکز درمانی منتقل کرد تا درمان‌های تخصصی انجام پذیرد.