چگونه به کودکمان کمک کنیم تا بر استرس غلبه کند؟

نباید تعجب آور باشد که کودکان دچار استرس می شوند. از فشارهای مدرسه و زندگی اجتماعی گرفته تا عوامل خارجی، مانند بزرگ شدن در میانه جنگ یا حتی یک بیماری همه گیر جهانی، کودکان ما با چالش های زیادی روبرو هستند و بارها و بارها با آنها مواجه خواهند شد.

کد خبر: ۷۳۱۰۰۶

تاریخ: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۲:۵۰

به گزارش صراط به نقل از بهداشت نیوز، با فشارهای اجتماعی، چالش‌های مدرسه، و رویدادهای ترسناک کنونی، کودکان می‌توانند احساس اضطراب و سرگیجه کنند.

نباید تعجب آور باشد که کودکان دچار استرس می شوند. از فشارهای مدرسه و زندگی اجتماعی گرفته تا عوامل خارجی، مانند بزرگ شدن در میانه جنگ یا حتی یک بیماری همه گیر جهانی، کودکان ما با چالش های زیادی روبرو هستند و بارها و بارها با آنها مواجه خواهند شد. اما چگونه می توانید تشخیص دهید که کوچکترین اعضای خانواده تان فرسوده شده اند؟ علائم استرس در نوجوانان، نوجوانان و جوانان چیست؟

اکثر کودکان حداقل هر از گاهی استرس را تجربه می کنند. اما شکل استرس متفاوت خواهد بود. الیزابت پانتلی، نویسنده کتاب راه حل اضطراب جدایی بدون گریه، می گوید: «هر کودک منحصر به فرد است و نشانه های استرس شخصی خود را نشان می دهد. والدین باید مراقب رفتارها و اعمال غیرعادی یا مشکوک باشند.»

دکتر رنه هاکنی، روانشناس رشد، با این موضوع موافق است. پنتلی توصیه می‌کند: «تغییر در رفتار طبیعی می‌تواند شاخص‌های مهم استرس در کودکان خردسال باشد».

علائم زیر ممکن است نشان دهد که کودک نوپا یا خردسال شما احساس استرس می کند:

تغییر در عادات خواب و غذا خوردن

تغییر در احساسات (مانند نشان دادن نشانه هایی از غمگین بودن، گوشه گیری یا عصبانیت)

افزایش گریه یا عصبانیت

کابوس ها و ترس ها هنگام خواب

بیماری های جسمی، مانند سردرد یا معده درد

تیک های اضطرابی، سرفه یا حرکات بدن

اتکای مکرر به عاداتی مانند جویدن مو یا مکیدن شست

تغییر در حرکات روده

اجتناب از موقعیت ها و افراد خاص

بیان کلامی افزایش ترس یا اضطراب

پرسیدن سوالات بیشتر (اغلب مکرر)

پانتلی می‌گوید: «اگرچه این علائم همیشه نشان‌دهنده استرس نیستند، اما می‌توانند با رفتار نادرست، عادت‌ها یا رشد مرتبط باشند. اگر رفتار کودک بدتر شود، می‌تواند نشانه چیز دیگری باشد. اگر این نگرانی وجود دارد که ممکن است رفتار کودک افراطی‌تر شود، از یک متخصص راهنمایی بخواهید.

علائم استرس در نوجوانان، نوجوانان و جوانان

مانند کودکان خردسال، علائم استرس در نوجوانان، نوجوانان و جوانان از فردی به فرد دیگر و از سنی به سن دیگر متفاوت است. اگر کودک شما استرس دارد، ممکن است یک یا چند مورد از علائم زیر را نشان دهد:

سردرد

دل درد

حالت تهوع

مشکلات خواب، از جمله بی خوابی، پرخوابی، کابوس و یا مشکل در به خواب رفتن یا ماندن در خواب

تحریک پذیری یا عصبانیت

مشکل در مدیریت احساسات به طور کلی

مشکل در مسائل آموزشی

تغییر در رفتار اجتماعی آنها؛مثل افزایش مشکل در کنار آمدن با دیگران

غمگینی یا کناره گیری

تغییر در عادات غذایی

تیک یا وسواس

چه چیزی باعث استرس در کودکان می شود؟

عوامل متعددی می تواند باعث ایجاد استرس در کودکان شود. در زیر به برخی از شایع ترین علل استرس در کودکان از 18 ماهگی تا 18 سالگی اشاره شده است:

والدین، توجه داشته باشید: اضطراب جدایی می تواند عامل اصلی استرس برای نوزادان، کودکان نوپا و پیش دبستانی باشد. دکتر هاکنی توضیح می‌دهد: «اگرچه اضطراب جدایی اغلب یک پاسخ سالم به جدایی است، اما می‌تواند واکنشی به یک عامل استرس‌زای نامرتبط مانند یک مهدکودک جدید باشد». زمانی که یک عامل استرس زا در زندگی وجود داشته باشد، تحمل کودکان در برابر ناامیدی های دیگر کاهش می یابد که می تواند منجر به افزایش وابستگی، مشکلات در خداحافظی، یا عصبی بودن در مورد دوری از مراقبان اولیه شود.

تغییرات عمده خانواده مانند مرگ، طلاق، از دست دادن شغل والدین یا خانه جدید می تواند کودکان در هر سنی را تحت فشار قرار دهد. ترکیبی از احساسات شدید، برنامه‌های به هم ریخته و روتین‌های ناآشنا می‌تواند حتی آرام‌ترین کودک را نیز آزرده خاطر کند. حتی تغییرات مثبت، مانند تولد خواهر یا برادر، می تواند استرس زا باشد. دکتر هاکنی توضیح می دهد: «تغییر می تواند برابر با استرس باشد. اگر تأثیر قابل توجهی بر شیوه زندگی عادی داشته باشد، استرس می تواند ایجاد شود.»

به گفته Medline Plus ، وب‌سایتی از کتابخانه ملی پزشکی و مؤسسه ملی بهداشت، مدرسه می‌تواند یک استرس‌زای بزرگ برای کودکان، نوجوانان، نوجوانان و جوانان باشد. نگرانی در مورد تکالیف مدرسه یا نمرات، تقلب در مسئولیت‌ها، مشکلات با دوستان، قلدری، یا فشارهای گروه همسالان، همگی می‌تواند باعث شود کودک احساس استرس کند.

کودکان در زمان حال زندگی می کنند و از وقت گذاشتن برای تجربه دنیای اطراف خود لذت می برند، بنابراین برنامه ریزی بیش از حد آنها برای فعالیت های مختلف یا عجله از جایی به مکان دیگر می تواند استرس ایجاد کند. اگر دستور کار والدین یا فهرست کارهای پرمشغله، ریتم کودک را نادیده بگیرد، ممکن است باعث بروز استرس در کودک شود.

رویدادهای ترسناک بزرگ (فاجعه های طبیعی، تیراندازی در مدرسه و حملات تروریستی یا جنگ) یا قرار گرفتن در معرض خشونت در اخبار می تواند بر کودکان در هر سنی تأثیر بگذارد.

حتی قرار گرفتن تصادفی در معرض یک فیلم ترسناک یا تبلیغات تلویزیونی می تواند بر فرزند شما تأثیر بگذارد. پانتلی توضیح می‌دهد: «معمولاً کودکان استرس اطراف خود را تحمل می‌کنند. به هر تصویر ترسناک یا خشونت آمیز اطراف محیط کودک به طور روزانه توجه کنید و فعالیت اینترنتی کودکان بزرگتر را زیر نظر بگیرید.»

تغییرات بدنی و یا رسیدن به بلوغ نیز می تواند استرس زا باشد. این زمان مملو از عوامل ناشناخته و ناراحت کننده و در برخی موارد ناهنجاری است که می توانند منجر به استرس شوند.

عوامل استرس زا دیگری نیز در زندگی می توانند اضافه شوند و باعث استرس کودک شوند. علاوه بر این، برخی از کودکان در زندگی خود دارای استرس های روزانه هستند، مانند فقر، خشونت محله، درگیری خانوادگی، غیبت والدینی که اغلب ناامید می شوند، یا اعضای خانواده که درگیر رفتارهای مضر یا آسیب زا هستند (مثل سوء مصرف مواد مخدر یا الکل، فعالیت غیرقانونی، و غیره). هر یک از این عوامل می تواند منجر به استرس و اضطراب در کودکان شود.

چگونه می توانید به کاهش استرس کودک خود کمک کنید؟

پانتلی می گوید: «مهم است که آرام بمانید و احساسات فرزندتان را بپذیرید. اما زیاده روی نکنید. شما می خواهید به او بگویید که احساسات فرزندتان را درک می کنید، اما زمانی که از هم جدا هستید هیچ اتفاق بدی نمی افتد و فرزندتان می تواند هر چیزی را که پیش می آید تحمل کند. فرزند شما می تواند یاد بگیرد که مجبور نیست تحت فشار استرس یا ترس بی حرکت باشد.»

دکتر هاکنی تاکتیک «همدلی واقعی» را پیشنهاد میکند. در این تکنیک این پیام از طریق کلمات، زبان بدن و لحن صدا منتقل می‌شود که می‌دانید فرزندتان چه احساسی دارد اما مسیر خود را تغییر نمی‌دهید.

اگر کودکی نمی‌خواهد به مهدکودک برود ، بگویید: «می‌دانم، این کار برای تو واقعاً سخت است. می‌دانم که واقعاً نمی‌خواهی بروی، در خانه خوش می‌گذرانی، اما روال معمول خود را ادامه بده و سپس طبق برنامه باید به مهد برویم.» به این ترتیب، دکتر هاکنی می‌گوید: «تمام زبان شما اساساً می‌گوید «کاملاً می‌فهمم چه احساسی داری، اما ما همچنان ادامه می‌دهیم».

برنامه های روزمره مانند رفتن به مدرسه، مهدکودک یا پیش دبستانی، تغذیه و یا آماده شدن برای زمان خواب را حفظ کنید.

دکتر هاکنی می‌گوید، روال‌ها به‌ویژه برای کودکان نوپا و خردسالان مهم هستند، زیرا برنامه‌ها به آن‌ها کمک می‌کند تا احساس کنترل داشته باشند و در ایجاد حس آرامش پیش بروند.

علاوه بر این، نگه داشتن یک ساعت خواب ثابت از اهمیت ویژه ای برخوردار است زیرا کودکان در هر سنی ممکن است در هنگام خستگی بیش از حد دچار استرس شوند.

پانتلی می‌گوید: «برای کمک به فرزندتان برای مقابله با عوامل استرس‌زای زندگی، مطمئن شوید که او خواب خوب و کافی، وعده‌های غذایی سالم و فعالیت روزانه دارد.»

اختصاص زمان برای استراحت

زمان کافی برای استراحت، چرت زدن و آمادگی برای فعالیت ها اختصاص دهید. همانطور که به فعالیت های کودک توجه میکنید و برنامه ریزی کافی دارید سعی کنید لحظات خوش کودک را هم از او نگیرید و بگذارید از زمان حال به اندازه نیاز لذت ببرد و همچنین وقت کافی برای استراحت داشته باشد.

از قبل برنامه ریزی کنید و اجازه پردازش اطلاعات را بدهید

دکتر هاکنی توضیح می دهد: «اینکه چگونه والدین یک عامل استرس زا را ارائه می دهند، چگونه آن را چارچوب بندی می کنند و در مورد آن بحث می کنند و چگونه به سؤالات پاسخ می دهند، به کودکان مرزهایی برای درک آن می دهد. از قبل تعیین کنید که می خواهید چه بگویید. سعی کنید سوالات و پاسخ های آنها را پیش بینی کنید.»

دکتر هاکنی توضیح می دهد : «ایده این است که صادقانه و کوچک شروع کنید. اگر لازم است به فرزندتان در مورد فوت شخصی بگویید، مسئله را ساده و مفید توضیح دهید. اگر آنها سؤالی دارند، می توانید بسته به سن، بلوغ و سطح راحتی خود تصمیم بگیرید که چگونه آن را توصیف کنید. سپس به آنها زمان بدهید تا اطلاعات گفته شده را پردازش کنند.

نظارت بر تلویزیون و قرار گرفتن در معرض اینترنت

مراقب باشید که کودک شما چه برنامه هایی را در تلویزیون جذب می کند.

هاکنی می‌گوید: «وقتی والدین در حال تماشای اخبار هستند و کودکی در اتاق است، در معرض انواع خشونت‌ها قرار می‌گیرند. برنامه های تلویزیونی خاصی را برای بعد از خواب بچه ها اماده کنید یا مدت تماشای اخبار عصر را محدود کنید.

قرار گرفتن در معرض اخبار یا برنامه های نامناسب اغلب می‌تواند ناخواسته باشد، بنابراین سعی کنید زمان‌های مختلف تلویزیون را برای کودکان در سنین مختلف برنامه‌ریزی کنید یا مطمئن شوید که تمام برنامه‌ها برای یک کودک کوچک‌تر هم مناسب است، اگر آنها در اتاقی با دیگران هستند.