چای دم کرده تا چند ساعت قابل خوردن است؟

چای، این نوشیدنی کهن و محبوب، بخشی جدایی‌ناپذیر از فرهنگ و زندگی روزمره میلیون‌ها نفر در سراسر جهان، به‌ویژه در ایران است. اما بار‌ها برای همه ما پیش آمده که پس از صرف یک فنجان چای گرم، مقداری از آن در قوری یا فنجان باقی می‌ماند.

کد خبر: ۷۱۶۴۹۲

تاریخ: ۰۴ آبان ۱۴۰۴ - ۱۰:۲۹

به گزارش صراط به نقل از صدآنلاین، اینجاست که سوال کلیدی مطرح می‌شود: چای مانده تا چند ساعت قابل خوردن است؟ آیا مصرف آن بی‌ضرر است یا می‌تواند تهدیدی برای سلامت ما باشد؟ پاسخ به این سوال، ساده و مطلق نیست و به عوامل متعددی بستگی دارد.

چای مانده چه ضرری دارد؟

به طور کلی و بر اساس نظر بسیاری از متخصصان علوم غذایی، چای تازه دم که در دمای اتاق (حدود ۲۵ درجه سانتی‌گراد) نگهداری شده باشد، معمولاً تا ۸ ساعت قابل مصرف است. اما این یک قانون قطعی نیست و این بازه زمانی می‌تواند تحت تأثیر شرایطی که در ادامه می‌آید، به طور قابل توجهی کوتاه‌تر یا گاهی طولانی‌تر شود.

سم چای مانده

برای درک بهتر این موضوع، باید بدانیم چه عواملی باعث می‌شوند چای مانده برای مصرف نامناسب شود:

۱. فعالیت باکتری‌ها و میکروارگانیسم‌ها: چای، به خودی خود، یک محیط استریل نیست. با قرار گرفتن در معرض هوا، گرد و غبار و حتی بزاق دهان (در صورت نوشیدن مستقیم از لیوان)، باکتری‌ها و کپک‌ها می‌توانند در آن رشد کنند. این میکروارگانیسم‌ها در دمای اتاق به سرعت تکثیر می‌شوند و می‌توانند باعث ایجاد مشکلات گوارشی مانند دل درد، اسهال و استفراغ شوند.

۲. اکسیداسیون و تغییر طعم: ترکیبات شیمیایی موجود در چای، به ویژه پلی‌فنول‌ها و روغن‌های معطر، در تماس با اکسیژن هوا اکسید می‌شوند. این فرآیند نه تنها باعث از بین رفتن عطر و طعم مطبوع چای می‌شود، بلکه طعم تلخ، تیز و "مانده" به آن می‌دهد. رنگ چای نیز به مرور کدر و تیره می‌شود.

۳. تشکیل کپک: در محیط‌های مرطوب و گرم، هاگ‌های کپک که همیشه در هوا وجود دارند، می‌توانند روی سطح چای بنشینند و رشد کنند. این کپک‌ها ممکن است در مراحل اولیه با چشم غیرمسلح دیده نشوند، اما می‌توانند سموم خطرناکی (مایکوتوکسین‌ها) تولید کنند که برای کبد و کلیه مضر هستند.

۴. تغییر pH: با گذشت زمان، pH چای ممکن است به دلیل فعالیت باکتریایی کمی تغییر کند و محیط را برای رشد برخی میک ro ارگانیسم‌های مضر مساعدتر کند.

همان‌طور که اشاره شد، مدت زمان ۸ ساعته یک قاعده کلی است و عوامل زیر می‌توانند آن را تغییر دهند:

دما (مهمترین عامل):

هوای گرم: در روز‌های گرم تابستان یا در محیط‌های بسیار گرم، سرعت تکثیر باکتری‌ها به شدت افزایش می‌یابد. در این شرایط، چای ممکن است تنها در عرض ۲ تا ۴ ساعت فاسد شود.

هوای خنک: در روز‌های سرد زمستان یا در یک اتاق خنک، چای ممکن است تا ۱۲ ساعت یا کمی بیشتر نیز قابل تحمل باشد، اما طعم آن به شدت افت خواهد کرد.

یخچال: قرار دادن چای مانده در یخچال، روند فساد را به طور چشمگیری کند می‌کند. چای در یخچال معمولاً تا ۲۴ ساعت قابل نگهداری است. پس از این زمان، اگرچه ممکن است فاسد نشده باشد، اما طعم خود را کاملاً از دست داده و نوشیدن آن لذتبخش نیست.

نوع چای و مواد افزودنی:

چای خالص: چای سیاه یا سبز بدون شکر یا سایر افزودنی‌ها، مدت زمان ماندگاری بیشتری دارد.

افزودن شکر، عسل یا هر ماده شیرین‌کننده‌ای، چای را به یک محیط ایده‌آل برای رشد باکتری‌ها و کپک تبدیل می‌کند. چای شیرین شده حتی در یخچال نیز نباید بیش از ۸ ساعت نگهداری شود.

طعم‌دهنده‌ها: افزودن لیمو، دارچین، زنجبیل و ... نیز می‌تواند بر سرعت فساد تأثیر بگذارد.

چایی که در قوری درب‌سته نگهداری می‌شود، بسیار دیرتر از چای داخل یک لیوان روباز که در معرض گرد و غبار و حشرات است، فاسد می‌شود.

استفاده از قوری استیل ضدزنگ یا شیشه‌ای نسبت به قوری‌های چینی یا سفالی، بهداشتی‌تر است.

نکات کلیدی برای تشخیص چای غیرقابل مصرف

قبل از نوشیدن چای مانده، این نشانه‌ها را جدی بگیرید:

بوی نامطبوع: اگر چای بوی ترشیدگی، کپک زدگی یا به طور کلی بوی غیرعادی می‌دهد، حتماً آن را دور بریزید.

طعم تلخ و غیرعادی: یک جرعه کوچک بردارید. اگر طعم آن به شدت تلخ، ترش یا به سادگی "مانده" است، از نوشیدن بیشتر آن خودداری کنید.

ظاهر غیرعادی: تشکیل لایه نازک و براق روی سطح چای (گاهی به دلیل اکسیداسیون روغن‌ها)، کدر شدن رنگ، یا مشاهده ذرات ریز شناور (که می‌توانند کپک باشند) از علائم هشداردهنده هستند.

وجود کف: تشکیل کف غیرعادی روی سطح چای می‌تواند نشانه فعالیت شدید باکتریایی باشد.

در پاسخ به سوال اصلی، می‌توان گفت: چای مانده در دمای اتاق، به طور میانگین تا ۸ ساعت قابل مصرف است، اما این زمان به شدت وابسته به دما، افزودنی‌ها و شرایط نگهداری است. برای بهره‌مندی از حداکثر عطر، طعم و خواص چای و همچنین پیشگیری از هرگونه خطر سلامتی، رعایت این نکات طلایی توصیه می‌شود:

۱. به قاعده "دمای اتاق = حداکثر ۸ ساعت" پایبند باشید.

۲. در روز‌های گرم، چای را حتماً در یخچال نگهداری کنید و مدت زمان نگهداری را به ۲۴ ساعت محدود کنید.

۳. از افزودن شکر به قوری اصلی چای خودداری کنید. در صورت تمایل، شکر را در فنجان و به میزان مورد نیاز خود اضافه کنید.

۴. چای را همیشه در ظرف درب‌دار و تمیز نگهداری نمایید.

۵. برای لذت بردن از یک چای باکیفیت و سالم، همیشه چای تازه دم بنوشید. "چای تازه، سلامتی بیشتر".

۶. در صورت بروز کوچک‌ترین شک، اصل "احتیاط" را رعایت کرده و چای مانده را دور بریزید. به خاطر داشته باشید که ارزش به خطر انداختن سلامت شما به خاطر یک فنجان چای، بسیار ناچیز است.

با رعایت این اصول ساده، می‌توانید از نوشیدن این نوشیدنی محبوب در هر زمان لذت ببرید، بدون آنکه نگران عواقب ناخوشایند آن برای سلامتی خود باشید.