عریان‌نمایی بیماران؛ اینستاگرام چگونه اخلاق پزشکی را بلعید؟

با عادی‌شدن برخی جراحی‌ها و انفعال دستگاه‌ها و نهادهای ناظر، امروز به نقطه‌ای رسیده‌ایم که به راحتی بیماران را عریان مقابل دوربین قرار می‌دهند و خصوصی‌ترین جراحی‌ها را برای عموم پخش می‌کنند.

کد خبر: ۷۱۵۸۶۶

تاریخ: ۲۷ مهر ۱۴۰۴ - ۱۷:۵۵

به گزارش صراط به نقل از تسنیم، یکی از گلایه‌های نسبتاً همیشگی بیماران از پزشکان، عدم وقت‌گذاری مناسب و گفت‌وگوی دقیق با بیمار و مراجعه‌کننده درباره بیماری است.

خیلی از بیماران از این گلایه دارند که پزشکان هرچه معروف‌تر و مشهورتر باشند، زمانی که برای هر بیماران اختصاص می‌دهند کمتر است و چه بسا به جایی برسند که همزمان چند بیمار را ویزیت کنند و نهایتا بعد از یک یا دو دقیقه آنها را به دارو و سونوگرافی و ام‌آرآی ارجاع دهند.

اگرچه شاید بتوان عواملی مثل تجربه بالای پزشک، درخواست نابجای بیمار یا لزوم اظهارنظر بعد از برخی آزمایش‌ها و تصویربرداری‌ها را دلیل وقت کم معاینه درنظر گرفت اما شاید بتوان دلیل دیگری هم برای آن در نظر گرفت که خیلی هم منطقی نیست؛ اشتغال پزشکان به بلاگری! اینجاست که اتفاقاً پزشک‌بلاگر، برای بیمار موردنظر وقت مناسبی هم در نظر می‌گیرد تا محتوای لازم را تولید کند.

با گسترده شدن تب استفاده از فضای مجازی به ویژه اینستاگرام برای تبلیغ همه چیز، برخی پزشکان هم سعی کردند در این رقابت سخت، از قافله سایر بلاگرها در حوزه‌های مختلف عقب نمانند و خود را به شدیدترین شکل ممکن در چشم مخاطب فرو ببرند. به همین خاطر تصمیم گرفتند با تابوشکنی به اهداف خود برسند.

روزگاری نه‌چندان دور که هنوز قبح خیلی از بی‌اخلاقی‌ها نریخته بود، برخی پزشکان برای انجام جراحی یا خدمات زیبایی خود که غیرعرف یا غیرقانونی بود، برخی از همسایگان ایران را برای تولید محتوا انتخاب می‌کردند.

از استانبول و ترکیه تا اربیل و دوبی که همیشه بخش قابل توجهی از ایرانیان را در خود می‌بینند، پاتوق حضور این پزشکان شد تا هم از گزند برخوردهای داخل کشور در امان باشند و هم به راحتی خدمات عجیب و غریب‌شان را تبلیغ کنند.

اما به مرور با عادی‌شدن برخی جراحی‌ها و انفعال دستگاه‌ها و نهادهای ناظر ازجمله وزارت بهداشت، امروز به نقطه‌ای رسیده‌ایم که داخل کشور به راحتی بیماران را کاملاً عریان مقابل دوربین قرار می‌دهند و خصوصی‌ترین جراحی‌ها را برای عموم پخش می‌کنند.

پزشکانی که دور از فضای مجازی و در عالم واقعیت شاید اغراق نباشد که زمانی را که به بیمار اختصاص می‌دهند بتوان با ثانیه محاسبه کرد و برای جذب بیمار بیشتر در طول روز، در بسیاری موارد، چند بیمار را همزمان ویزیت می‌کنند، حالا در فضای مجازی به ساخت ویدئوهای طولانی از یک بیمار و حتی انتشار پشت صحنه‌های به اصطلاح جذاب مشغول هستند.

زمانی، رازدار بودن و محرم‌بودن، در کنار حاذق‌بودن، از برچسب‌های یک پزشک برای نام‌آوری بیشتر بین مردم بود، برچسبی که نه به دست خود پزشک، بلکه توسط مردم دست به دست و زبان به زبان می‌چرخید و بدون کوچکترین هزینه‌ای، پزشک را بین بیمار و غیربیمار معرفی می‌کرد.

اما امروز به لطف رقابت شدید برای دیده شدن بیشتر در فضای مجازی، هدف به بدترین شکل ممکن وسیله را توجیه می‌کند و برخی از پزشکان این را در عمل ثابت کرده‌اند.

احترام به احکام الهی، عدم تضییع حقوق بیماران، مقدم دانستن سلامتی و بهبود بیماران بر منافع مادی خود، حفظ حریم شخصی در معاینه و معالجه، اجتناب از انجام امور منافی شرافت و اخلاق پزشکی و عدم دخالت در امور غیرتخصصی، از مهم‌ترین بخش‌های سوگند پزشکان است اما گذری کوتاه بر صفحات پزشکان در اینستاگرام نشان می‌دهد که چقدر راحت این اصول و سوگندها زیر پا گذاشته می‌شود.

تب تزریق گارداسیل؛ بازجویی از بیماران توسط پزشک!

معرفی و تبلیغ محصولات پزشکی و درمانی این روزها تقریباً بدون هیچ نظارت و ضابطه‌ای در فضای مجازی منتشر می‌شود و دیگر تمایز و تفاوتی بین پزشک و غیرپزشک در این آگهی‌ها وجود ندارد؛ از پزشک و پزشک‌نما تا بازیگر و بلاگر همه مشغول تبلیغ هستند.

واکسن گارداسیل را می‌توان پررونق‌ترین محصول پزشکی نامید که این روزها از بلاگر تا پزشک برای کسب فالوئر و درآمد به آن متوسل می‌شوند.

در فضایی که وزارت بهداشت و مشخصاً سازمان غذاودارو تقریباض جز هشدار درباره توزیع و تزریق این واکسن اقدام درخور دیگری انجام نمی‌دهند، پزشک‌بلاگرها از این وضعیت سوءاستفاده کرده و به بهانه پرمحتواترکردن ویدئوهای خود پا را فراتر از اظهارنظر صرف درباره واکسن گذاشته و مقابل دوربین خصوصی‌ترین سوالات را از بیماران می‌پرسند.

از آنجا که رفتارهای پرخطر جنسی یکی از دلایل بروز بیماری و نیاز به تزریق این واکسن است، پزشکانی که بعضاً در مال‌های پرزرق و برق تهران مشغول به کار هستند، سوالاتی عجیب از بیماران می‌پرسند و خود را بر صندلی روانشناس و جامعه‌شناس می‌نشانند و گفت‌وگو با بیمار را چه بسا به صحنه بازجویی هم تبدیل می‌کنند.

از چه سنی شروع به رابطه جنسی کردی؟ با چند نفر رابطه جنسی داشتی؟ الان با چند نفر در ارتباطی؟‌ بابت ارتباط جنسی پول هم دریافت کردی و می‌کنی؟ و سوالاتی قبیح و عجیب از این دست که نشانی از سوگندهای پزشکی در آنها برای حفظ حریم خصوصی بیمار و رعایت اخلاق پزشکی دیده نمی‌شود و اتفاقاً همه آنها دلالت بر مقدم دانستن منافع مادی بر همه چیز است.

عریان کردن مراجعه‌کننده مقابل دوربین

سال‌های دور که جراحی بینی، پرچم‌دار جراحی‌های زیبایی بود و در کنار آن موارد دیگر، خیلی انجام نمی‌شد، در همان موارد هم بسیاری از پزشکان در جلسات مشاوره اصل انجام جراحی را غیرضروری می‌دانستند و سعی می‌کردند مراجعه‌کننده را از انجام آن منصرف کنند.

اما در سال‌های اخیر با القای این تفکر از سوی بلاگرها و بسیاری از جراحان که هرکس فلان استایل را نداشته باشد، پس بدریخت و بدقیافه است، موج گسترده‌ای از تقاضا برای انجام عجیب‌ترین و دردناک‌ترین جراحی‌های زیبایی در کشور به راه افتاده است.

جدای از جراحی بینی و پلک و ابرو و گونه و ... که برای جراحان و حتی مراجعه‌کنندگان آنها شاید زنگ تفریح به حساب بیاید، این روزها، جراحان که برای نمایش کارهای خود، تصویربردار را هم به کادر خود اضافه کرده‌اند، اقدام به عریان‌نمایی کامل بیماران قبل، حین و حتی بعد از جراحی می‌کنند.

پیکرتراشی در سال‌های اخیر جای خود را بین جراحی‌های زیبایی به شدت باز کرده و باتوجه به هزینه بالای آن، گزینه به صرفه‌ای برای پزشکان به حساب می‌آید.

ظاهراً فعلا آخرین مرحله دستیابی به «بدن ایده‌آل» همین عمل پیکرتراشی است؛ عملی که اگرچه سیدنجات حسینی نایب رئیس انجمن جراحان پلاستیک و زیبایی ایران در سال 1402،  آن را دارای عوارضی احتمالی ازجمله ساعات طولانی بیهوشی، صدمه به کبد و طحال و احشا شکمی و کشیدن چربی بیش از حد در یک مرحله دانسته بود، اما همین «لخت کردن بیماران» و عوارضی که بعضاً منجر به مرگ هم شده را مربوط به مراکز غیرقانونی، افراد غیر فوق تخصص و برخی تکنسین‌ها دانسته بود.

سورپرایزهای جنسی؛ دسته گل پزشک برای ترویج روابط غیرشرعی

بخشی از جوانانی که تقید و تعهدی به اخلاق فردی و روابط اجتماعی ندارند، هرازگاهی برگ جدیدی از این بی‌اخلاقی‌ها را نمایش می‌گذارند و متأسفانه برخی از پزشکان یا پزشک‌نماها نیز در این راه با آنها همراهی می‌کنند.

در حالی که مراجعه‌کننده از تصمیم غیراخلاقی و غیرشرعی خود با پزشک صحبت می‌کند، پزشک نیز با روی گشاده و لبی خندان، به او قول می‌دهد که در رسیدن به این عمل غیرشرعی، برای او سنگ تمام بگذارد.

دهن‌کجی علنی به احکام شرعی و تئوریزه کردن فعل حرام

یکی دیگر از کارهایی که این روزها برخی پزشک‌بلاگرها در فضای مجازی و به‌ویژه اینستاگرام به آن مشغول هستند، دهن‌کجی به احکام شرعی و قبح‌زدایی و حتی ترویج برخی افعال حرام است.

آگاهی‌بخشی و تجربه‌نگاری پزشکی و آموزش سلامت جنسی، عناوین و شعارهای ظاهری است که برای اینگونه محتواها انتخاب می‌شود اما در عمل مشغول تابوشکنی و قبح‌شکنی افعال حرام هستند.

این محتواها، در عمل به قبح‌زدایی از گناه و تحریک مسموم ذهن مخاطبان جوان منتهی می‌شود؛ رویکردی که بیش از آن‌که خدمت به سلامت جامعه باشد، نوعی تئوریزه کردن فعل حرام زیر پوشش آموزش است.

پزشک‌بلاگرها با فرهنگ‌سازی جذابیت ظاهری، ارجاعات و استنادات به واژگان علمی و القاء فرهنگ غربی، بستر به چالش کشیدن فرهنگ ایرانی و دستورات دینی در جامعه را زمینه‌سازی کرده‌اند و در این میان قطعاً بی‌توجهی و چشم‌پوشی نهادهای ناظر مثل وزارت بهداشت، سازمان نظام پزشکی به عنوان نهادهای مسئول مستقیم و همچنین دادستانی و پلیس به عنوان ناظران بیرونی سهم بسزایی در ترویج این قبح‌زدایی‌ها و ترویج بی‌اخلاقی‌ها داشته است.

فضای مجازی و به‌ویژه اینستاگرام، که قرار بود بستری برای خلاقیت، اطلاع‌رسانی و کسب‌وکار شرافتمندانه باشد، به میدان بی‌ضابطه‌ای تبدیل شده است که در آن، معیار اصلی دیده‌شدن و فروش، ابتذال گفتار و رفتار است.

چرخه‌ای از ولنگاری که روزبه‌روز گسترده‌تر می‌شود: هر چه کلمات بی‌پرواتر، تصاویر عریان‌تر و شوخی‌ها مرز‌شکن‌تر، ضریب نفوذ در الگوریتم‌ها و اکسپلور بالاتر.

آنهایی که کالایی برای عرضه دارند، کالای خود را بهانه‌ای برای تولید محتوای مستهجن می‌کنند و آنهایی که خدمت ارائه می‌کنند، مشتری خود را ابزاری برای تولید محتوای غیراخلاقی و نهایتاً تبلیغ خدمت خود می‌کنند.

پدیده پزشک‌بلاگری، بازتاب شکاف میان مسئولیت اجتماعی و میل به شهرت‌طلبی فردی است. جایی که برخی از صاحبان علم و تخصص، آگاهانه از جایگاه علمی و تخصصی خود برای شکل‌دهی و ترویج ضدارزش‌ها در جامعه استفاده می‌کنند.

مقابله با این رویه مذموم، در کنار برخورد فوری، نیازمند بازطراحی نظام نظارت حرفه‌ای، الزام عملی به رعایت اخلاق رسانه‌ای در میان اصحاب علم، و مطالبه‌گری فرهنگی جامعه است؛ تا مرز میان آموزش سلامت و ترویج بی‌قیدی و بی‌بندوباری دوباره تعریف شود.