مرور عملکرد پر افت و خیز لاریجانی در سپهر سیاسی کشور

لاریجانی ؛ از ماجرای رد صلاحیت تا جنگ ۱۲ روزه

واقعیت این است که ایران و معادلات جهانی معطوف به آن در فضای پساجنگ 12 روزه تغییر محسوسی کرده است و فعالیت های شورای عالی امنیت ملی باید در این حیطه هوشمندانه تر و معطوف به فضای جدید جهانی و تجربیات گذشته ایران اسلامی باشد.

کد خبر: ۷۰۸۶۲۵

تاریخ: ۲۰ مرداد ۱۴۰۴ - ۰۹:۲۲

به گزارش صراط رسانه‌های مختلف از جمله اصلاح طلبان سعی کردند پست جدید «علی لاریجانی» را به عنوان یک ابراز جناحی مورد بهره‌برداری سیاسی قرار دهند و وی را «مردی برای تمامی فصول»‌ معرفی کنند. لاریجانی در موارد مختلف جزو تصمیم‌گیران سیاسی مهم بوده است و در سرنوشت کشور نیز در برهه های تاریخی حساس دخیل است. اخیرا با بازگشت وی در حوزه سیاسی و حضور مجدد در یکی از نهادهای مهم امنیتی بین المللی کشور برخی از رسانه‌ها از وی چهره‌ای شاخص و مهم یاد کرده‌اند اما به نظر می‌رسد به دور از هیجانات سیاسی و ژورنالیستی که خصوصیات روزنامه‌های جناحی اصلاح‌طلب است باید کارنامه کاری فردی چون «علی اردشیر لاریجانی»‌ را مورد مداقه و بررسی قرار داد.
لاریجانی تقریبا در اغلب لایه‌های سیاسی- امنیتی و فرهنگی کشور فعال بوده است.

فعالیت‌های فرهنگی اجرایی لاریجانی
لاریجانی پس از انقلاب اسلامی ایران مدتی در سپاه پاسداران حضور فعال داشت. وی در سپاه مسئولیت‌هایی در حوزه فرهنگی و آموزشی داشته است. پس از این وی مدتی به عنوان معاون امور مجلس وزارت کار  و همچنین مدتی معاون امور مجلس وزیر پست تلگراف و تلفن فعالیت کرد.
لاریجانی یک دوره تقریبا یکساله نیز وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دوره هاشمی رفسنجانی بود اما پس از عملکردی که در صداوسیما داشت بیشتر وارد فضای سیاسی کشور و شناخته شد. حضور وی در صداوسیمای جمهوری اسلامی از وی شخصیتی فرهنگی و سیاسی در اذهان عموم ساخته است. از جمله مواردی که در زمان ریاست وی در صدا وسیمای جمهوری اسلامی موجب اعتراض اصلاح طلبان شد پخش ماجرای کنفرانس برلین بود.

لاریجانی که منتقد روحانی بود
لاریجانی پیشتر یک بار دیگر نیز دبیر شورای عالی امنیت ملی بود اما در این خصوص انتقاداتی نسبت به عملکرد دوره روحانی به عنوان دبیری که 15 سال قبل از وی متصدی این پست بوده، داشت. لاریجانی که کاندیدای نهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری در سال 84 بود در سخنرانی‌ها و تبلیغات انتخاباتی‌اش، خود را منتقد منش و مذاکرات هسته‌ای صورت گرفته در حد فاصل سال‌های 82 تا 84 به ریاست حسن روحانی با سه کشور اروپایی نشان داد و در جملات معروفی گفت: «اروپاییان گفتند در مقابل تعلیق کامل غنی‌سازی اورانیوم به ایران کمک می‌کنیم که به وارد شود. این در حالی است که این دو مساله با هم هم‌وزن نیستند. مثل این است که مروارید غلطان بدهیم و آب‌نبات بگیریم. اروپاییان در ابتدای ورود به صحنه می‌خواستند تضمین عینی بگیرند که ما بمب اتم نسازیم و تضمین عینی خواست آنها این بود که ایران اساسا به فناوری اتمی دست پیدا نکند. این در حالی است که ایران عضو آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است و را پذیرفته و طبق بند چهارم آن اجازه دارد این فناوری را در اختیار بگیرد.»

نگاهی به تاریخ یادآوری می‌کند لاریجانی زاویه‌هایی با حسن روحانی داشته است. آنجا که لاریجانی در آغاز پذیرش جانشینی روحانی در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، انتقادات صریحی نسبت به او مطرح کرده و گفته بود «روش دیپلماسی سنتی ما در پرونده هسته‌ای دیگر جوابگو نیست، چون نخبگان کشور در آن نقشی ندارند. دیپلماسی مدرن به بحث‌های کارشناسی اتکا می‌کند.» هر چند در آینده این دو به هم نزدیک شدند و یکی در مجلس و دیگری در قوه مجریه با هم هماهنگ‌تر عمل کردند.

دوره های ریاست مجلس از یکشنبه سیاه تا برجام ۲۰ دقیقه‌ای
لاریجانی در مجالس مختلف هشتم، نهم و دهم توانست رقبایی مانند «غلامعلی حداد عادل» (مجلس هشتم) و «محمدرضا عارف» (مجلس دهم) پشت سر بگذارد و رئیس مجلس شورای اسلامی شود. از حواشی زمان ریاست وی در مجالس هشتم و نهم می‌توان به جنجال و تنش حضور احمدی نژاد در اوائل مجلس نهم یاد کرد که ماجرای «یکشنبه سیاه» را به وجود دارد. ماجرایی که حتی به بگو مگوی لاریجانی و احمدی نژاد کشید.

مجلس نهم البته کم حواشی نداشت. ماجرای تصویب برجام در 20 دقیقه از جمله این موارد بود که تا مدت‌ها جنجال در مجلس ایجاد کرد و بسیاری از نمایندگان این انتقاد را در حوزه مدیریتی مجلس داشتند که به خوبی به موضوع مهمی چون برجام و تبعات آن پرداخته نشد و بررسی و تصویب 20 دقیقه‌ای آن در مجلس یک اقدام سیاسی به نفع دولت روحانی بود. البته لاریجانی خود درباره این موضوع عنوان کرده است که «اگر کسی بتواند موضوع به این مهمی را در ۲۰ دقیقه به نتیجه برساند خیلی مدیر قوی است، حتما به او رای بدهد. اما ماجرا این طور نیست، بحث برجام یک اقدامات پشت صحنه‌ای داشت و از حدود دو ماه قبل بحث شد و به توافق رسیدیم.»

از ماجرای رد صلاحیت تا جنگ ۱۲ روزه
پس از دوران مجلس ماجرای عدم تایید صلاحیت لاریجانی در انتخابات‌های ریاست جمهوری سیزدهم و چهاردهم اتفاق افتاد. لاریجانی در این خصوص با انتشار بیانیه‌ سعی کرد از خود دفاع کند.

لاریجانی در دوران جنگ 12 روزه ائتلاف آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه کشورمان نیز فعالیت مناسبی از خود نشان داد. موضوعی که سبب شد ظرفیت‌های وی دوباره آشکار شود و با تغییراتی که در شورای عالی امنیت ملی به وجود آمد او دوباره برای بار دوم به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی شناخته شد. مواضع عاقلانه و تبینی که وی در فضای جنگ 12 روزه داشت نگاه ها را دوباره به لاریجانی معطوف کرد. لاریجانی پس از جنگ 12 روزه به روسیه رفت و به عنوان مشاور رهبر معظم انقلاب فعالیت چشمگیری داشت. در سال‌ گذشته هم لاریجانی سفرهای مهمی به سوریه و لبنان داشت. موضوعی که در این برهه حساس بیشتر عملکرد لاریجانی را زیر ذره بین برده است و کارشناسان مطرح می‌کنند که لاریجانی علاوه بر اینکه پرونده‌های بسیاری در دست دارد باید در حوزه امنیتی نیز اقدامات مهمی را در دستور کار قرار دهد.