علل فراز و فرود بورس در دولت چهاردهم

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارشی به بررسی روند بورس، یک سال از آغاز به کار رسمی دولت چهاردهم پرداخت.

کد خبر: ۷۰۸۰۳۰

تاریخ: ۱۵ مرداد ۱۴۰۴ - ۱۲:۲۷

به گزارش صراط به نقل از پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا)، دنیای اقتصاد نوشت: نهم مردادماه سال گذشته، مراسم تحلیف مسعود پزشکیان برگزار شد و دولت چهاردهم به طور رسمی فعالیت خود را آغاز کرد.

ریسک اول بورس در دولت پزشکیان

دقیقا یک روز بعد از تحلیف مسعود پزشکیان، اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی حماس در تهران ترور شد و سایه نااطمینانی بر سر بازار سهام سایه افکند و شاخص کل در دو روز معاملاتی، ۱۱۳‌هزار واحد از ارتفاع خود را از دست داد.

مجید عشقی که از مهر ۱۴۰۰ بر صندلی ریاست سازمان بورس تکیه زده بود، پس از ۳۵ ماه سکانداری سازمان بورس، در ۱۷ شهریور استعفای کتبی خود را تقدیم رئیس شورای عالی بورس کرد.

از شهریورماه ۱۴۰۳، سطح تنش‌ها در لبنان بالا گرفت و در اواخر شهریور، ماجرای انفجار پیجرها و سیستم‌های ارتباطی در لبنان مخابره شد. در ششم مهرماه رسانه‌ها خبر ترور و شهادت سیدحسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان را مخابره کردند. از آغازین دقایق مخابره این خبر، کاملا قابل پیش‌بینی بود که مجددا سطح تنش‌ها در منطقه افزایش چشم‌گیری پیدا خواهد کرد و بازار سهام نیز از این موضوع تاثیر منفی خواهد پذیرفت. سازمان بورس در نخستین اقدام، دامنه نوسان را پس از این رویداد، به مثبت و منفی یک ‌درصد کاهش داد تا از افت پرشتاب بازار جلوگیری کند. در دهم مهر نیز ایران در جریان عملیات وعده صادق ۲، اهدافی را در خاک رژیم صهیونیستی با موشک هدف قرار داد. پس از فروکش هیجانات منفی ناشی از این اتفاق، سازمان بورس در بیست و یکم مهرماه دامنه نوسان سهام، حق‌تقدم و صندوق‌ها را به مثبت و منفی ۳‌ درصد افزایش داد و بازار تا پایان سال با همان دامنه نوسان معاملات خود را پیگیری کرد.

تجربه کف آبان و شروع روند صعودی در بازار

شاخص کل بورس تهران در معاملات روز دوم آبان ماه، کف یک‌میلیون و ۹۷۰‌هزار واحدی را تجربه کرد و پس از آن نماگرهای سهامی در مسیر صعودی قرار گرفتند و یک روند صعودی ۷۵ روزه تا میانه‌های دی ماه در بازار سهام تجربه شد. شاخص کل در این روند صعودی و در نوزدهم آذرماه توانست از قله تاریخی ۲‌میلیون و ۵۳۵‌ هزار واحدی تجربه‌شده در اردیبهشت ماه ۱۴۰۲ عبور کند و به ارتفاعات بالاتر برسد. شاخص کل توانست تا سطح ۲‌میلیون و ۹۴۴‌ هزار واحدی (۱۹ دی ماه) افزایش ارتفاع داشته باشد تا این محدوده به عنوان قله جدید بازار سهام شناخته شود.

از کف دوم آبان تا سقف نوزدهم دی ماه، شاخص کل رشد ۴۹ درصدی را تجربه کرد و در این مدت، شاخص هم‌وزن نیز ۴۰‌ درصد بر ارتفاع خود افزود. دلیل رشد بازار در بازه زمانی مذکور، افزایش نرخ دلار موثر بر سود شرکت‌ها بود که ابتدا با افزایش نرخ دلار نیمایی اتفاق افتاد و پس از آن نیز با حذف دلار نیمایی، در قالب افزایش نرخ دلار توافقی در بازار نمایان شد. افزون بر این موضوع، ریسک‌های سیستماتیک در نیمه نخست سال مانع از قرار گرفتن نماگرهای سهامی در مسیر صعودی شده بود و بازار با این روند، به نوعی بخشی از جاماندگی و افت‌های خود را جبران کرد.

رفتن همتی از وزارت اقتصاد

بازار سهام پس از طی کردن دوره رونق در حد فاصل ابتدای آبان تا اواسط دی، پس از آن مجددا در مسیر نزولی قرار گرفت. نخستین عامل توقف رشد بازار، تداوم نداشتن رشد دلار توافقی بود؛ دومین قضیه به دور شدن از فضای مذاکرات هسته‌ای و احیای روابط در سطح بین‌الملل باز می‌گردد. افزون بر این، در دوازدهم اسفند سال گذشته نیز استیضاح عبدالناصر همتی در صحن علنی مجلس انجام شد و بورس تهران یکی از مهم‌ترین حامیان خود را در بدنه دولت از دست داد.

رشد ابتدای سال ۱۴۰۴

در ابتدای سال جاری و با مخابره اخباری در خصوص آغاز مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا، بورس در مسیر صعودی قرار گرفت. به گونه‌ای که شاخص کل بورس تهران، در ۳۰ فروردین امسال توانست برای نخستین بار در طول تاریخ، مرز روانی ۳‌میلیون واحدی را فتح کند و تا سطح ۳‌میلیون و ۲۵۲ هزار واحدی (۲۸ اردیبهشت) نیز پیشروی داشته باشد. در بیست‌وهشتم اردیبهشت، رشد شاخص کل از ابتدای سال به ۲۰ درصد رسید.

تعطیلی دو هفته‌ای بازار در جنگ تحمیلی

از بیست‌وسوم خرداد، با حمله وحشیانه رژیم صهیونیستی به خاک کشورمان، جنگ تحمیلی ۱۲ روزه آغاز شد و به همین دلیل، سیاستگذار بازار برای صیانت از سرمایه سهامداران، معاملات بازار سهام را به مدت دو هفته به حالت تعطیل در آورد. پس از جنگ، بازار در مسیر نزولی قرار گرفت و تا کانال ۲‌میلیون و ۶۰۰ هزار واحدی عقب‌نشینی کرد.