سه جایگاه خالی در کابینه پزشکیان | کدام چهره‌ها جای دبیری، همتی و ظریف را می‌گیرند؟

با برکناری شهرام دبیری و خروج همتی و ظریف از کابینه، دولت پزشکیان حالا با سه جایگاه خالی روبه‌روست؛ فضایی که میدان را برای گمانه‌زنی‌های سیاسی و رسانه‌ای داغ‌تر از همیشه کرده است.

کد خبر: ۶۹۶۲۲۱

تاریخ: ۲۰ فروردين ۱۴۰۴ - ۲۱:۵۸

به گزارش صراط نیوز، طی روز‌های اخیر با برکناری شهرام دبیری، معاون سابق پارلمانی رئیس‌جمهور، تعداد جایگاه‌های خالی در دولت پزشکیان به عدد سه رسید؛ خالی شدن سه جایگاه در عرض یک ماه!

بنا به روایت پایگاه خبری جماران،۱۲ اسفندماه سال گذشته بود که عبدالناصر همتی، وزیر سابق اقتصاد، با استیضاح در مجلس از کابینه خارج شد. همان شب محمدجواد ظریف، معاون راهبردی رئیس‌جمهور نیز تحت فشار‌های افرادی که مدعی بودند انتصاب او غیرقانونی است، از سمت خود استعفا داد. نهایتا در روز ۱۶ فروردین امسال نیز شهرام دبیری به علت سفر خود به قطب جنوب در اوضاع بحرانی اقتصاد کشور و دروغ‌هایی که در رد این سفر گفته شده بود، توسط رئیس‌جمهور برکنار شد.

از همان نخستین روز‌های پس از استیضاح همتی، گمانه‌زنی‌هایی در فضای مجازی در مورد گزینه‌های احتمالی جانشینی وی مطرح می‌شد. علی طیب‌نیا (وزیر اقتصاد دولت اول روحانی و مشاور پزشکیان در ایام انتخابات)، محمدباقر نوبخت (رئیس سازمان برنامه و بودجه در دولت روحانی)، سیدکامل تقوی‌نژاد (رئیس سابق سازمان امور مالیاتی کشور و دبیر هیات دولت پزشکیان)، علی نصیری‌اقدم (دبیر کمیسیون اقتصاد هیات دولت روحانی)، سیدحمید پورمحمدی (رئیس سازمان برنامه و بودجه پزشکیان)، حجت‌الله صیدی (معاون وزیر اقتصاد و رئیس فعلی سازمان بورس)، حجت میرزایی (مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری) و رحمت‌الله اکرمی (معاون سابق وزیر اقتصاد و سرپرست فعلی این وزارتخانه) از جمله افرادی هستند که به عنوان گزینه‌های احتمالی وزارت اقتصاد در رسانه‌ها مطرح شدند. البته که هنوز پس از گذشت بیش از یک ماه، هیچ فردی از سمت دولت برای تصدی وزارت اقتصاد به مجلس معرفی نشده و این وزارتخانه همچنان با سرپرست اداره می‌شود.

در مورد معاونت پارلمانی نیز گزینه‌های مختلفی مورد گمانه‌زنی قرار گرفته‌اند که از جمله آنان می‌توان به غلامرضا تاجگردون (رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس)، علیرضا منادی سفیدان (نماینده تبریز و رئیس کمیسیون آموزش مجلس)، محمدحسین فرهنگی (نماینده ادوار تبریز در مجلس)، سیدحسین هاشمی (نماینده ادوار شهرستان میانه مجلس)، میرهادی قره‌سید رومیانی (نماینده تبریز در مجلس نهم)، سیدمرتضی حسینی (نماینده سابق شهرستان میانه در مجلس)، مجید نصیرپور (نماینده سراب در مجلس) و مجید انصاری (معاون پارلمانی دولت روحانی و معاون حقوقی پزشکیان) اشاره کرد. البته ظاهرا تاجگردون به عنوان گزینه‌ای که بیشترین گمانه‌زنی‌ها در خصوصش مطرح است، احتمال انتصاب خود به عنوان معاون پارلمانی رئیس‌جمهور را به کلی رد کرده است.

یکی از مهمترین انتقاداتی که همواره به انتصاب دبیری وارد می‌شد، نداشتن سابقه نمایندگی و حضور در پارلمان بود. اکنون از گزینه‌های احتمالی معاونت پارلمانی این گونه برمی‌آید که ظاهرا رئیس‌جمهور قصد دارد فردی را در این معاونت منصوب کند که سابقه نمایندگی دارد و چالش‌های رابطه دولت و مجلس را می‌شناسد؛ شاید به این ترتیب از مشکلات دولت پزشکیان با مجلس اکثریت اصولگرای دوازدهم، کاسته شود.

در مورد گزینه‌های احتمالی انتصاب به عنوان معاونت راهبردی، اما گمانه‌زنی خاصی در فضای مجازی و رسانه‌ای کشور مطرح نشده، شاید به این دلیل که این معاونت برای اولین بار در دولت پزشکیان ایجاد شد و در مقایسه با دو جایگاه دیگر، از اهمیت کمتری برخوردار است. البته که لازم به ذکر است همچنان در سایت ریاست‌جمهوری، نام محمدجواد ظریف به عنوان معاون راهبردی رئیس‌جمهور، در لیست اعضای کابینه قرار دارد. اما عدم حضور ظریف در جلسات هیات دولت، نشان می‌دهد وی عملا از کابینه خارج شده است.

نکته دیگری که بسیاری بر آن تاکید دارند، این است که پزشکیان باید در رویه انتصابات دولت خود تجدیدنظر کند. این افراد معتقدند استیضاح همتی و استعفای ظریف، نشانی از ناکامی پروژه وفاق ملی است و اقدامات پزشکیان برای انتصاب اصولگرایان در دولت خود، عملا تلاشی یک‌طرفه بود که وی برای آشتی با منتقدین خود انجام داد و حال اگر رئیس‌جمهور بخواهد همچنان در انتصابات خود همان رویکرد سابق را در پیش گیرد، وفاق ملی عملا به باج‌دهی تبدیل می‌شود که نتیجه مثبتی را برای دولت و مردم ندارد و حتی باعث کاهش فشار‌های تندرو‌ها بر دولت هم نمی‌شود؛ بلکه اتفاقا آنان را در سهم‌خواهی جری‌تر می‌کند.

عدم تکذیب نصیرپور در مورد گمانه‌زنی‌ها نسبت به احتمال انتصاب خودش

مجید نصیرپور، از معدود نمایندگان اصلاح‌طلب در مجلس دوازدهم، جزو گزینه‌های احتمالی برای انتصاب به عنوان معاون پارلمانی رئیس‌جمهور است که اگرچه این احتمال را تایید نمی‌کند، اما آن را رد هم نکرده است.

وی در پاسخ به احتمال انتصابش به عنوان معاون پارلمانی، اظهار کرد: این موضوعی نیست که مصاحبه در مورد آن ضرورت داشته باشد. اجازه بدهید دولت تصمیم خود را بگیرد.

نصیرپور در پاسخ به اینکه این احتمال تا چه حد جدی است، بیان کرد: در جمهوری اسلامی همه چیز خیلی جدی است!

این نماینده مجلس با تاکید بر لزوم تغییر رویکرد دولت در انتصابات، گفت: وقتی دولت تصمیم به تغییر می‌گیرد، یعنی رویکرد اولیه پاسخگوی نیاز‌ها نبوده و اهداف دولت از انتصابات برآورده نشده است. اکنون دولت باید رویکرد حل مسئله داشته باشد. یعنی در هر کدام از این سه حوزه، مسائل را احصا کرده و ببینند چه کسی توانایی و برنامه لازم برای حل این مسائل را دارد.

او ادامه داد: برای انتصاب وزیر اقتصاد، دولت باید ببیند چه کسی برای وضعیت اقتصادی ایران راه‌حل‌های قابل اجرا دارد. ساختار وزارت اقتصاد بسیار بزرگ است و شامل مسائل اقتصادی و غیراقتصادی می‌شود که جمع کردن آنها در یک حوزه دشوار است و لذا به یک مدیر توانمند هم به لحاظ دانشی و هم به لحاظ اجرایی نیاز داریم. به علاوه فردی باید به عنوان وزیر اقتصاد معرفی شود که توان تعامل با مجلس و ایجاد همسویی با نمایندگان را داشته باشد.

نصیرپور اضافه کرد: معاونت راهبردی نیز یک حوزه کاملا جدید است و باید تبیین شود که رئیس‌جمهور چه انتظاری از این معاونت دارد. در حال حاضر افراد توانمندی برای قرارگیری در این معاونت وجود دارند که می‌توانند به دولت برای ایده‌پردازی و اجرای وعده‌های خود کمک کنند. به نظر می‌رسد رئیس‌جمهور باید یک هیات بالادست تشکیل دهد که بتواند با جمع موضوعات اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، راهبرد‌های عملیاتی به دولت ارائه کند. با توجه به اینکه دولت وزرا هر کدام درگیر حوزه کاری خود هستند، معاونت راهبردی می‌تواند با تاسیس چنین هیاتی، به دولت کمک کند.

این نماینده مجلس همچنین با تاکید بر لزوم انتخاب فردی شایسته و آشنا به امور مجلس برای معاونت پارلمانی، گفت: اگر معاونت امور مجلس در جایگاه خود قرار گیرد، می‌تواند بسیاری از چالش‌های سیاسی، اجتماعی و قانون‌گذاری را رفع کند و با ایجاد توازن بین چالش‌های دولت، توقعات مجلس و الزامات قانون‌گذاری، کمک بزرگی را در حق دولت انجام دهد. امروز شکاف بزرگی بین دولت و مجلس وجود دارد و معاون پارلمانی باید با ایجاد درک متقابل میان دولت و مجلس، این شکاف را کاهش دهد.

احتمال انتصاب محمدرضا تابش به عنوان معاون پارلمانی

محمدعلی ابطحی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب نیز معتقد است اکنون دولت به ایجاد یک تحول در کل کابینه خود نیاز دارد.

وی در خصوص گمانه‌زنی‌ها نسبت به گزینه‌های احتمالی معاونت پارلمانی رئیس‌جمهور، اظهار کرد: گزینه احتمالی‌ای که من در این خصوص شنیده‌ام، آقای محمدرضا تابش است.

ابطحی با اشاره به خالی بودن سه جایگاه معاونت پارلمانی، معاونت راهبردی و وزارت اقتصاد در دولت، افزود: آقای پزشکیان باید انتصابات را متناسب با شعار‌های دوران انتخاباتی خود انجام دهد، کما اینکه معاون پارلمانی خود را نیز بر اساس همین شعار‌ها برکنار کرد. رئیس‌جمهور تا کنون بار‌ها گلایه‌هایی را از برخی اعضای کابینه خود مطرح کرده و جامعه نیز می‌بیند برخی از دولتمردان متناسب با شعار‌های آقای پزشکیان نیستند و بعضا مفهوم وفاق را با باج‌دهی اشتباه گرفته‌اند.

این فعال سیاسی اصلاح‌طلب اضافه کرد: اکنون بهتر است آقای پزشکیان یک تحول در کل کابینه ایجاد کنند. خود رئیس‌جمهور هم به این نتیجه رسیده که برخی از اعضای دولت نمی‌توانند همسو با شعار‌های انتخاباتی او عمل کنند، لذا اکنون لازم است ایشان با تغییر این افراد، یک هیأت دولت هم‌نظر و همسو شکل دهد. امروز صدای اختلافات داخل دولت به بیرون درز کرده است و جامعه انتظار دارد صداقت پزشکیان در کل کابینه جاری باشد که متأسفانه در بسیاری از موارد نیست.

در مورد این پیش بینی نیز علی رغم برخی احتمالات و گمانه زنی‌های جدی در محافل اصلاح طلب و اعتدالی، هنوز خبر قطعی و روشنی به دست نیامده است.

طیب‌نیا ایده‌آل‌ترین گزینه است که مسیر حضورش در دولت هموار نیست

علی‌اصغر شفیعیان، فعال رسانه‌ای اصلاح‌طلب و از اعضای ستاد پزشکیان در ایام انتخابات نیز تاکید دارد که نباید به حدس و گمان‌ها در مورد انتصابات آتی دولت توجه کرد، زیرا بسیاری از گمانه‌زنی‌ها، خبرسازی است که به نفع یا ضرر برخی از گزینه‌های احتمالی، انجام می‌شود.

وی  بیان کرد: در وزارت اقتصاد به کسی نیاز داریم که هم با برنامه‌های آقای پزشکیان همسو باشد و هم مشکلات کشور را بشناسد. نکته حائز اهمیت دیگر ایجاد هماهنگی بین بخش‌های مختلف اقتصادی دولت است. در چند ماه گذشته شاهد اختلافات کاملا واضح بین آقایان همتی و فرزین یا وزارت‌های نیرو و نفت بودیم؛ لذا بهتر است وزیر اقتصاد کسی باشد که بتواند فرماندهی اقتصادی دولت را در دست گیرد.

شفیعیان ادامه داد: در این خصوص آقای طیب‌نیا بار‌ها مطرح شده که شاید ایده‌آل‌ترین گزینه هم باشد. البته طیب‌نیا خیلی مسیر همواری برای حضور در دولت ندارد و شاید نیاز به کمک بزرگان است تا بتوان از ظرفیت او در دولت استفاده کرد. ضمن اینکه در داخل دولت نیز یک سری موانع برای حضور طیب‌نیا وجود دارد. برای ایجاد هماهنگی در تیم اقتصادی دولت، نیاز است که یا یک سری جابه‌جایی‌های دیگر هم در این تیم انجام شود، یا اینکه یکی از اعضا، رهبری کل تیم را بر عهده گیرد.

این فعال رسانه‌ای اصلاح‌طلب با بیان اینکه در معاونت پارلمانی نیز باید کسی منصوب شود که سابقه حضور در مجلس را داشته باشد، گفت: معاون پارلمانی باید بتواند با مجلسی که تنها ۱۰ الی ۱۵ نفر از اعضای آن اصلاح‌طلبند، کار کند. البته ما فراکسیون حدودا ۱۰۰ نفره مستقلین را در مجلس داریم که حدود ۸۰ درصد اعضای آن اگرچه اصلاح‌طلب نیستند، اما میانه‌رو‌اند. اگر یکی از نمایندگان سابق که همراستا با این ۱۰۰ نفر است، به عنوان معاون پارلمانی منصوب شود، می‌تواند این فراکسیون را با دولت همراه کند و از شدت فشار‌ها بر دولت بکاهد؛ لذا علی مطهری، منصور حقیقت‌پور، محمدرضا باهنر و عزت‌الله یوسفیان ملا از جمله گزینه‌هایی هستند که می‌توانند برای معاونت پارلمانی مناسب باشند.

وی همچنین با تأکید بر لزوم ایجاد تحولات اساسی در معاونت راهبردی، عنوان کرد: معاونت راهبردی که همان مرکز بررسی‌های استراتژیک است، تا کنون عمدتا کارایی بسیار پایینی داشته و معمولا چندان از خروجی آن استفاده نمی‌شده است. بنابراین، باید تحولاتی در این معاونت ایجاد شود، زیرا در غیر این صورت وجود آن کاربردی نخواهد بود. کسی باید به عنوان معاون راهبردی منصوب شود که هم دارای سابقه دانشگاهی است و هم در حوزه اجرا تجربه دارد.