معجزه تثبیت ارزی در کاهش چشم گیر رشد نقدینگی

معجزه تثبیت ارزی در کاهش چشم گیر رشد نقدینگی/ "میخکوب ارزی" خلق پولی بانکی را هم آچمز کرد

کد خبر: ۶۲۸۳۵۹

تاریخ: ۱۸ تير ۱۴۰۲ - ۰۹:۰۸

به گزارش پایگاه خبری صراط به نقل ازتسنیم، رئیس کل بانک مرکزی در همایش پولی و بانکی که در خرداد ماه برگزار شد اعلام کرده بود هدف گذاری این بانک برای رشد نقدینگی در سال جاری ۲۵ درصد است. بر این اساس اگر شرایط مطابق میل سیاست گذاری پولی پیش میرفت، انتظار این بود که نقدینگی در بهار امسال نزدیک به ۶.۵ درصد رشد میکرد. البته بر اساس اعلام بانک مرکزی کنترل رشد نقدینگی از طریق کنترل مقداری ترازنامه بانک‌ها و جریمه بانک‌های متخلف از طریق افزایش سپرده قانونی میسر شده و همچنان ادامه پیدا خواهد کرد.

اما بانک مرکزی به تازگی در گزارشی، جدیدترین آمار از وضعیت نقدینگی را منتشر کرده که جزییات آن شفگتی کارشناسان را در پی داشته است. این بانک اعلام کرده به دنبال تدوین و اجرای برنامه پولی و تعیین هدف رشد نقدینگی برای سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲، در کنار پیگیری جدی سیاست کنترل مقداری رشد ترازنامه بانک‌ها و جریمه بانک‌های متخلف از حدود تعیین شده از طریق افزایش نسبت سپرده قانونی، رشد دوازده ماهه نقدینگی کاهش قابل توجهی یافته و از ۴۲.۸ درصد در مهرماه ۱۴۰۰ به ۲۹.۰ درصد در خردادماه ۱۴۰۲ رسیده است.

رشدنقدینگی بیش از پیش بینی بانک مرکزی کاهش یافت

البته بررسی گزارش بانک مرکزی حاوی نکات مهمتری نیز میباشد، بر این اساس نرخ رشد نقدینگی در سه ماه ابتدایی امسال معادل ۳.۹ درصد بوده که در مقایسه با دوره مشابه سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۰ به ترتیب ۱.۷ واحد درصد و ۲.۷ واحد درصد کاهش یافته است؛ بنابراین رشد نقدینگی در بهار سال ۱۴۰۲ آماری مطلوب ار از هدف‌گذاری بانک مرکزی برای این نرخ را ثبت کرده است.

سیاست تثبیت اقتصادی.

هرچند بانک مرکزی دلیل کاهش رشد نقدینگی را به صورت خلاصه به استفاده از ابزار کنترل ترازنامه مرتبط کرده است، اما باید به این نکته توجه داشت که این ابزار مانند یک تیغ دو لبه میتوانست در حالی که از محل کاهش تسهیلات دهی رشد نقدینگی را در پی داشته باشد از محل تشدید بحران سرمایه در گردش به چالش جدی در سمت عرضه اقتصاد تبدیل شده و در قالب تورم آثار مهلک اقتصادی داشته باشد.

اما به لطف پیاده سازی سیاست تثبیت ارزی، ضمن عبور از ریسک بحران تورمی ناشی از اعمال سخت گیرانه ابزار کنترل ترازنامه، نرخ رشد نقدینگی بدون بروز تبعات تورمی ناشی از بحران سمت عرضه به شکل بی سابقه‌ای کاهش یافته است.

چرا سیاست تثبیت ارزی ریسک کنترل ترازنامه را از بین برد؟

به گزارش تسنیم، ماجرا از آن قرار است که سیاست کنترل ترازنامه در شرایط اوج خود به یک نقطه شکست نزدیک میشد، موضوع تا به حدی چالش برانگیز و بحرانی شده بود که شاهد هشدار‌های صریح یا تلویحی صاحب نظران اقتصادی در مورد تبعات تورمی سیاست کنترل ترازنامه از محل شوک عرضه و تعطیلی خطوط تولید بودیم.

در واقع این سیاست بدنبال کنترل طرف تقاضا بود بدون اینکه در شرایط پسا حدف ارز ترجیحی به موضوعاتی مانند بحران سرمایه در گردش توجه کند. اما با ورود ابزار تثبیت ارزی روی دیگر سکه آشکار شد و تمام تقاضای غیرمنطقی تسهیلات و نقدینه خواهی کاذب از بین رفت.
این درحالی است که طبق هشدار صریح کارشناسان ممکن بود (در غیاب سیاست تثبیت ارزی)، ابزار کنترل ترازنامه از محل ایجاد بحران در سمت عرضه، موج سنگین تورمی جدیدی ایجاد کرده و با شوک جدید تبدیل شبه پول به پول اقتصاد ایران وارد تورم‌های بسیار بالا شود.

موضوعی که در میانه سال قبل تا حدودی شاهد آن بودیم، اما به کمک سیاست تثبیت که از اسفند ماه سال قبل کلید خورد با کاهش یا صفر شدن تقاضای کاذب ابزار کنترل ترازنامه آسیبی به سمت عرضه اقتصاد وارد نکرد و حالا شاهد این نکته مثبت هستیم که در فصل بهار نقدینگی حدود ۴ درصد رشد کرده است.