علت تجارت چمدانی زعفران چیست؟

بنابر آمار تجارت چمدانی زعفران در ایران حدود ۲ درصد از ارزش کل کالای صادراتی را تشکیل می‌دهد که این موضوع در کنار قاچاق زعفران به آن سوی مرز‌ها به دلیل حجم‌کم و حمل آسان این‌محصول استراتژیک می‌تواند ضربه جدی به تولید وارد کند که توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی و اجرای سیاست حمایتی زعفران می‌تواند مانع این امر شود.

کد خبر: ۶۱۶۰۲۰

تاریخ: ۰۷ فروردين ۱۴۰۲ - ۰۹:۵۱

به گزارش پایگاه خبری صراط به نقل از ایسنا، بسیاری از کارشناسان براین باورند که موانع و مشکلات متعدد سد راه صادرات منجر به تجارت چمدانی و قاچاق زعفران به آن سوی مرز‌ها شده است.

زعفران ایران یکی از محصولات منحصر به فرد است که قدمت آن به ۳ هزار سال پیش باز می‌گردد و تنها بدلیل برخی مشکلات و شرایط بازار‌های صادراتی همچنان به نام و کام دیگر کشور‌ها به فروش می‌رسد.

چندی پیش آقای محمدعلی معاون امور باغبانی وزارت جهاد گفت: در شرایطی که ۹۲ درصد تولید زعفران در اختیار کشور ایران است، اما سهم‌ما از بازار ۸ میلیارد دلاری کمتر از ۲۰۰ میلیون دلار است.

با وجود سهم‌ناچیز ما از بازار صادراتی زعفران که هریک از فعالان این صنعت دلایلی همچون تحریم، مشکلات بازگشت ارز، کمبود صنایع تبدیلی و تکمیلی، خام فروشی و نبود برند مناسب را مطرح می‌کنند. ساداتی نژاد وزیر جهاد کشاورزی، بسته سیاستی حمایت از زعفران را ابلاغ کرده است که اجرای آن می‌تواند نقش جدی در حضور ما در بازار‌های هدف داشته باشد.

علت نقش کمرنگ بزرگترین تولیدکننده زعفران در بازار‌های دنیا چیست؟

آقای صدرالدین نیاورانی نایب رئیس اتحادیه ملی محصولات کشاورزی گفت: زعفران یکی از محصولات اصلی صادرات است که بدلیل بسته بندی نامناسب صادراتی حرفی برای گفتن در بازار‌های هدف نداریم.

به گفته او، علی رغم آنکه زعفران محصولی است که از لحاظ قیمت سطح بالایی دارد، امکان صادرات آن بدون ال سی در حجم بالا وجود ندارد که در نهایت به سبب تحریم جلوی صادرات گرفته شده است.

نیاورانی ادامه داد: نبود بسته بندی مناسب صادراتی، مشکلات تحریم و عدم تبلیغات خارجی در نمایشگاه‌های بین المللی موجب شده که بزرگترین تولیدکننده، نقش چندانی در بازار‌های هدف نداشته باشد.

نایب رئیس اتحادیه ملی محصولات کشاورزی با اشاره به تجارت چمدانی زعفران گفت: در ۶ ماهه اخیر نوسانات شدید قیمت ارز در بازار را تجربه کردیم که در نهایت صادرات چمدانی و قاچاق زعفران بدلیل حمل آسان، بازار را بر هم می‌ریزد.

ایران تامین کننده ۸۵ درصد زعفران دنیاست

آقای علی حسینی عضو شورای ملی زعفران گفت: گرچه ۸۰ تا ۸۵ درصد زعفران دنیا توسط ایران تامین می‌شود، اما در بازارگردانی دنیا سهم چندانی نداریم که این موضوع به عدم برنامه ریزی مدون و فراهم شدن زیرساخت‌ها مربوط می‌شود.

به گفته او، با توجه به آنکه بزرگترین تولیدکننده زعفران در دنیا محسوب می‌شویم، بنابراین اگر خواهان این موضوع بودیم که بازار زعفران در اختیار ما باشد، از ۲۰ سال قبل برای این موضوع باید برنامه ریزی می‌کردیم.

حسینی ادامه داد: باوجودتوسعه کشت زعفران از سوی رقبا و رقابت سرسخت در بازار‌های دنیا، حفظ بازار‌های دنیا نیازمند مدیریت و برنامه ریزی مدون است.

عضو شورای ملی زعفران با انتقاد از خام فروشی زعفران گفت: اگر روی صنایع تبدیلی زعفران کار شود، دیگر دغدغه رقابت در بازار‌های جهانی را نداریم، لذا تا قبل از آنکه دیر شود، باید دست از خام فروشی زعفران برداریم.

به گفته او، توسعه بازار به معنای واقعی را جدی نگرفتیم چراکه بنابرآمار ۵ کشوری که بیشترین واردات زعفران از ما را دارند، خود مصرف چندانی ندارند که این امر بیانگر صادرات مجدد محصول به اسم خود به دیگر کشورهاست. به عنوان مثال سالانه ۶۰ تن زعفران به امارات صادر می‌شود که با احتساب جمعیت و مصرف، ۹۰ تا ۹۵ درصد زعفران تولیدی از این کشور مجدد صادر شود.

حسینی با اشاره به اینکه صادرات چمدانی بیانگر قاچاق زعفران است، گفت: معضل صادرات چمدانی مربوط به کنترل‌های مرزی است که دولت و دستگاه‌های نظارتی باید نظارت خود در این بخش را افزایش دهند.

عضو شورای ملی زعفران گفت: ۱۰ سال پیش طرح شناسنامه دار کردن مزارع زعفران را بصورت پایلوت اجرا کردیم که متاسفانه این طرح به فراموشی سپرده شد، درحالیکه با اجرای آن به سبب آمار دقیق از مزارع، تولید و صادرات امکان توسعه در بازار‌های زعفران را داشتیم.

زعفران ایران با برند دیگر کشور‌ها صادر می‌شود

آقای غلامرضا میری نایب رئیس اتحادیه صادرکنندگان زعفران گفت: ایران به عنوان بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده زعفران در دنیا، سالانه بیش از ۲۰۰ تن زعفران صادر می‌کند.

به گفته او، با وجود برخی محدودیت‌ها و مشکلات همچون ورود ارز به کشور و شرایط تحریم امکان مدیریت بازار‌های هدف وجود ندارد. هرچند تلاش می‌کنیم به تمام کشورها، صادرات زعفران داشته باشیم.

میری ادامه داد: با رفع موانع صادراتی همچون مشکلات بازگشت ارز به سامانه نیما در تلاشیم که رکورد صادرات زعفران تا پایان سال را به ۳۲۵ تن برسانیم.

نایب رئیس شورای ملی زعفران با اشاره به دلایل تجارت چمدانی زعفران گفت: گرچه برخی کارشناسان یکی از علل تجارت چمدانی زعفران را نبود بسته بندی مناسب مطرح می‌کنند، اما بار‌ها اعلام کرده ایم که بسته بندی شرکت‌های ایرانی قابل قیاس با شرکت‌های خارجی نیست به طوریکه بر مبنای سلیقه مشتریان، به بازار‌های خارجی بسته بندی می‌کنیم.

او گفت: برندسازی از جمله چالش‌های تجارت چمدانی زعفران و صادرات مجدد به دیگر کشورهاست که با این وجود باید تمهیداتی اتخاذ شود که محصول ما با برند اروپایی برابری کند که این موضوع در اختیار واحد‌های بسته بندی نیست.

علی رغم آنکه ایران بزرگترین تولیدکننده زعفران در دنیا محسوب می‌شود که قدمت تولید این محصول به سال‌ها پیش باز می‌گردد، اما موانع و مشکلات سد راه صادرات این محصول از سرخی روز افزون آن کاسته است چرا که این محصول از طریق قاچاق، تجارت چمدانی یا صادرات مجدد توسط ۵ مشتری عمده زعفران ایرانی در بازار‌های دنیا به نام‌های دیگر عرضه می‌شود که انتظار می‌رود متولیان امر با اتخاذ تدابیر مناسب، سهم زعفران ایران در بازار‌های دنیا را افزایش دهند.