داخل خودرو حریم خصوصی است؟/ مراجع تقلید و حقوقدانان چه می گویند؟

نامه دادستان کل کشور به فرماندهی انتظامی کشور بار دیگر در فضای رسانه ای کشور این سوال را مطرح ساخت که آیا داخل خودرو حریم خصوصی است یا خیر؟!

کد خبر: ۵۸۶۵۴۳

تاریخ: ۱۶ فروردين ۱۴۰۱ - ۱۱:۱۱

به گزارش پایگاه خبری صراط به نقل از جماران، در آستانه ماه مبارک رمضان، دادستان کل کشور در نامه ای به فرماندهی انتظامی کشور نوشت: «از طریق رسانه‌های عمومی حرمت روزه خواری در ملأ عام و انظار عمومی مورد تاکید قرار گیرد و کسانی که به هر دلیل روزه نیستند باید از تظاهر به روزه خواری خودداری کنند و در صورت ارتکاب تحت عنوان اقدام به جرم مشهود با آنان برخورد قانونی لازم صورت گیرد و از آنجا که اتومبیل حریم خصوص تلقی نمی‌شود تظاهر به روزه خواری در خودرو نیز مشمول برخورد قانونی خواهد بود».

این نامه بار دیگر در فضای رسانه ای کشور این سوال را مطرح ساخت که آیا داخل خودرو حریم خصوصی است یا خیر؟!

مراجع تقلید چه می گویند؟

آیت‌الله العظمی شبیری زنجانی در این رابطه می‌گوید: خودروی شخصی نیز احکام ملک را دارد. بنابراین هرگونه تصرف و تفتیش آن بدون اجازه مالک، فی حدنفسه جایز نیست. البته اگر مصلحت اهمی مانند جلوگیری از حمل و نقل اسلحه متوقف بر تفتیش باشد، تفتیش آن طبق نظر حاکم شرع بلامانع است.

لازم به ذکر است که وسیله نقلیه، از لحاظ جواز نظر به داخل آن، نحوه پوشش سرنشینان و... ممکن است در برخی از صور دارای احکام خاصی باشد.

آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی در این‌باره نظر خود را مطرح و اظهار کرده است: داخل خودرو جزو حریم شخصی است و دیگری حق ندارد به آن تجاوز کند، ولی جهات شرعی مانند حجاب و امثال آن باید در داخل اتومبیل رعایت شود.

البته آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی در اظهار نظری جدید به مسئله خصوصی بودن حریم ماشین اشاره کرد و گفت: از نظر فقهی روشن است که اگر چیزی آشکار و عیان باشد فضای خصوصی نیست.آیت‌الله العظمی نوری همدانی نیز در پاسخ به این سوال اظهار کرده است: «در فرض سوال، بلی خصوصی است و باید بر اساس مقررات حکومت اسلامی عمل شود.

نظر مرحوم آیت‌الله موسوی اردبیلی نیز این است که حریم خصوصی از کلمات قرآنی و روایی و فقهی نیست و چنانچه برای این عنوان احکامی در قانون قرار داده شده، سعه و ضیق معنای مذکور، از قانونگذار سوال شود.(منبع: ایسنا)

کامبیز نوروزی: داخل خودروی شخصی حریم خصوصی است

کامبیز نوروزی حقوقدان نیز در پی نامه اخیر محمدجعفر منتظری، در کانال تلگرامی خود نوشت:  آقای دادستان کل در نامه ای به نیروی انتظامی به مناسب ماه رمضان نوشته است "اتومبیل حریم خصوصی نیست" و این اشتباه را باز هم تکرار کرده است . قسمتهای داخلی اتومبیل، مانند اتاق ، صندوق عقب و آنچه داخل آنها ست حریم خصوصی است و هیچکس نمی تواند وارد آن شده یا درآن تجسس کند.

کسانی که می گویند اتومبیل حریم خصوصی نیست، آثار حرفشان را یا نمی دانند یا تجاهل می کنند . اگر اتومبیل حریم خصوصی نباشد نتیجه اش این می شود که هرکسی می تواند بدون اجازه در اتومبیل را باز کند و حتی به داخل اتومبیل وارد شود، می تواند بدون اجازه  به داخل اتومبیل خیره نگاه کند، می تواند از داخل اتومبیل بدون اجازه عکس و فیلم  بگیرد، می تواند بدون هر اجازه ای در صندوق عقب را باز کند. اما عقل و قانون و شرع و عرف چنین نمی گوید و چنین چیزهایی را نمی پذیرد. آیا آقای دادستان کل می پذیرد که وقتی به تنهایی یا همراه با خانواده در اتومبیل خود نشسته است کسی با ایشان چنین رفتاری انجام دهد؟

از این جهات اتومبیل فرقی با داخل خانه ندارد. کسی نمی تواند بدون اجازه وارد خانه ای شود یا از داخل آن عکس برداری کند یا از پنجره به داخل خانه نگاه کند و.... . زیرا خانه حریم خصوصی است. به همین دلیل است که ورود به خانۀ دیگری یا باید با اجازۀ حود او باشد یا با دستور قضایی .

اینکه پلیس اجازه دارد در صورت مشاهدۀ جرم مشهود با رعایت شرایط قانونی  اجازۀ مداخله دارد یک حکم کلی است. از این حکم کلی نمی توان نتیجه گرفت که داخل خودروی شخصی حریم خصوصی نیست.

نتیجۀ این سخن که خودروی شخصی حریم خصوصی نیست این می شود که هیچ کس در خودروی شخصی خود امنیت نداشته باشد و به سادگی مورد تعرض دیگران قرار گیرد و هیچ حریم امنی باقی نمی ماند.