رقابت مرغ و تخم مرغ برای گرانی

قیمت هر کیلوگرم مرغ تازه به محدوده ۳۷ تا ۴۵ هزار تومان رسیده، همزمان هر شانه تخم‌مرغ هم در محدوده ۴۷ هزار تومان فروخته می‌شود؛ موضوعی که موجب رقابت مرغ و تخم‌مرغ در مسیر گرانی شده است.

کد خبر: ۵۶۹۱۶۴

تاریخ: ۰۳ شهريور ۱۴۰۰ - ۱۹:۰۷

سیر صعودی قیمت خرده فروشی مرغ و تخم مرغ ادامه دارد. آن دسته از تولیدکنندگانی که با همشهری گفت وگو کرده اند با اشاره به تداوم مشکلات تامین و افزایش قیمت نهاده های تولید، افت جوجه ریزی و رشد هزینه تمام شده نسبت به کمبود و گرانی این محصولات در نیمه دوم امسال هشدار داده اند.

انتظارات تورمی به حدی است که برخی مرغ فروشی ها، با دامن زدن به جو بازار در گفت وگو با مشتریانشان، از کمبود و افزایش شدید قیمت مرغ در ماه های آینده خبر می دهند و در کمال تعجب مشتریان را به خرید و ذخیره سازی این ماده فسادپذیر ترغیب می کنند.

این روزها کاهش تناژ عرضه مرغ و تخم مرغ با نرخ مصوب دولتی در مراکز توزیع مستقیم، در کنار فراوانی این اقلام به نرخ بازار آزاد، به شائبه افزایش بیشتر قیمت مرغ و تخم مرغ در آینده نه چندان دور دامن زده است؛ چنان که برخی تولیدکنندگان و فعالان صنفی کاهش تناژ عرضه مستقیم مرغ و تخم مرغ را بیانگر تغییر رویکرد دولت به قیمت گذاری دستوری این اقلام و حرکت تدریجی به سمت آزادسازی قیمت مصرف کننده و نهاده های تولید قلمداد می کنند.

مرغ و تخم مرغ بر مدار گرانی

مشاهدات میدانی همشهری در مغازه های خرده فروشی مرغ و تخم مرغ و همچنین مراکز عرضه مستقیم نشان می دهد، قیمت خرده فروشی هر کیلوگرم مرغ تازه آماده طبخ از ۳۷ هزار تومان در برخی مناطق جنوبی و مرکزی تهران به ۴۰ تا ۴۵ هزار تومان در مناطق شمال شهر رسیده است. این افزایش قیمت در انواع قطعه بندی و بسته بندی شده مرغ به مراتب بیش از مرغ کامل است؛ به نحوی که نرخ خرده فروشی هر کیلوگرم گوشت ران بدون کمر مرغ به ۵۰ هزار و سینه پاک کرده مرغ به مرز ۶۰ تا ۶۵ هزار تومان رسیده است.

این روزها علاوه بر کاهش عرضه مرغ تازه در میادین میوه و تره بار و سایر مراکز عرضه مستقیم، به نرخ مصوب ۲۴ هزار و ۹۰۰ تومان، وزن و کیفیت مرغ توزیع شده در این مراکز نیز به شدت کاهش یافته و موجب گلایه و انتقاد مشتریان شده است. در بازار تخم مرغ نیز نرخ خرده فروشی هر شانه تخم مرغ ۳۰عددی، بنابر کیفیت، سایز و منطقه عرضه به ۴۰ تا ۴۷ هزار تومان رسیده است. در میادین میوه و تره بار شهرداری تهران نیز هر شانه تخم مرغ ۳۰ عددی پوست قهوه ای و سفید سایز متوسط به قیمت ۳۷ هزار تومان و هر شانه ۲۰ عددی این اقلام با قیمت ۳۳ هزار و ۷۰۰ تومان به مشتریان عرضه می شود.

بی تقصیری تولیدکنندگان در گرانی تخم مرغ

رئیس هیأت مدیره اتحادیه مرغ تخم گذار استان تهران با بیان این که تولیدکنندگان تخم مرغ نقشی در افزایش قیمت ها ندارند، افزایش کرایه حمل ونقل و حقوق کارگران را عامل گرانی تخم مرغ دانست و گفت: میانگین قیمت تمام شده هر کیلوگرم تخم مرغ در مرغداری ۱۸ هزار تومان است، اما وزارت جهادکشاورزی حتی از ابلاغ نرخ ۱۷ هزار و ۳۰۰ تومانی هر کیلوگرم تخم مرغ خودداری می کند. ناصر نبی پور، افزود: به اذعان وزارت صمت هزینه تمام شده تولید هر کیلوگرم تخم مرغ در مرغداری ۱۷ هزار و ۸۰۰ تومان است، اما نرخ مصوب هر کیلوگرم تخم مرغ ۱۴ هزار و ۵۰۰ تومان است. به گفته او، تمام مؤلفه های تولید افزایش داشته و دولت کرایه حمل ونقل را ۳۱ درصد، حقوق کارگران را ۴۰ درصد و نرخ هر کیلوگرم ذرت و سویا را ۴۰ درصد افزایش داده است. مگر می شود همه چیز گران شود، اما قیمت مرغ و تخم مرغ ثابت بماند؟ همین گرانی ها و افزایش قیمت باعث شد مرغداران در فروردین و اردیبهشت مرغ های خود را به کشتارگاه بفرستند. او افزود: نبود برنامه ریزی باعث شده تا طی ۸ ماه گذشته میزان تولید جوجه یک روزه کاهش یابد و میزان جوجه ریزی ۱۰ میلیون قطعه ای را شاهد باشیم.

رشد ۱۳ هزار تومانی قیمت خرده فروشی مرغ

حبیب اسدالله نژاد، رئیس کانون انجمن صنفی مرغداران گوشتی تنها دلیل افزایش اخیر قیمت مرغ را ناترازی در بخش توزیع دانست و گفت: برخی مرغ تازه را کیلویی ۲۷ هزار تومان می خرند، اما کیلویی ۴۰ هزار تومان در سطح شهر می فروشند. او افزود: در تهران با کمبود مرغ مواجه هستیم، اما در برخی استان ها مازاد تولید وجود دارد. اسدالله نژاد گفت: در برخی استان های پُرتولید مانند گیلان با مازاد مرغ مواجه هستیم؛ به طوری که تولید این استان ۵۰۰ تن، اما مصرفش کمتر از ۲۰۰ تن است و اجازه خروج این مرغ ها به خارج از استان نیز داده نمی شود. دلالان مرغ زنده را با قیمت مصوب از تولیدکنندگان این استان ها می خرند و با قیمت های نجومی در تهران به مغازه دارها می فروشند.

حداکثر قیمت مصرف کننده مرغ ۲۹ هزار تومان

محمدعلی کمالی سروستانی مشاور اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران هم در گفت وگو با همشهری در مورد علت عرضه چندنرخی مرغ، گفت: قیمت مرغ بنابر محل عرضه متفاوت است و اکنون در محله های پایین شهر تهران قیمت مرغ ارزان تر و در شمال شهر به علت گران تر بودن سرقفلی مغازه ها بالاتر است. قیمت مرغ نیز مانند هر کالایی در سطح خرده فروشی متفاوت است. او در ارزیابی قیمت مصرف کننده مرغ، گفت: حداکثر قیمت مرغ در بازار خرده فروشی با احتساب نرخ ۵هزار تومان به ازای جوجه یک روزه، باید ۲۹ هزار تومان باشد، اما طی ۲ روز گذشته نرخ جوجه یک روزه به بیش از ۱۰ هزار تومان افزایش یافته است. درصورت تداوم این روند و کمبود سایر نهاده ها، قیمت مرغ و تخم مرغ باز هم افزایش می یابد. کمالی سروستانی افزود: هیچ کمبودی در تولید مرغ نداریم. درصورت برنامه ریزی، تولید مرغ کاهش نمی یابد، اما باید نهاده های تولید به موقع به دست مرغدار برسد.

نکته امیدوارکننده

به گفته او، با خنک تر شدن هوا وزن گیری جوجه ها بیشتر می شود و میزان تولید گوشت افزایش می یابد و برخی گله های مادر که اکنون به لک رفته اند نیز به چرخه تولید بازمی گردند. او در مورد تامین نهاده های تولید به نرخ مصوب دولتی، گفت: اگرچه حواله نهاده ها در بازارگاه تخصیص می یابد، اما این حواله تا تبدیل شدن به ذرت یا سویا درحالی حدود ۱۰ تا ۲۰ روز زمان می برد که دوره پرورش جوجه ۴۵ روز است آن هم در شرایطی که مرغدار مرغ تولیدی را فروخته اما سهمیه نهاده را دریافت نکرده است. اگرچه دولت می گوید که ۱۰۰ درصد نهاده را به مرغداران می دهد، اما این نهاده در دوره پرورش به دست مرغدار نمی رسد و مرغدار ناچار به خرید آن از بازار آزاد است.

معمای رشد دوبرابری قیمت جوجه یک روزه

مشاور اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران، افزایش شدید نرخ جوجه یک روزه را عامل مهم گرانی مرغ و تخم مرغ دانست و گفت: اگرچه دولت نهاده های تولید را با نرخ مصوب به تولیدکنندگان مرغ مادرمی دهد، اما نرخ جوجه عرضه شده این تولیدکنندگان به مراتب بیش از نرخ مصوب است و جوجه فروشی ها و مرغ مادری ها جوجه یک روزه را خارج از نرخ مصوب عرضه کرده و حتی این قیمت را در سایت های فروش خود درج می کنند. کمالی سروستانی، افزود: دولت انتظار دارد مرغداران از افزایش نرخ جوجه یک روزه شکایت کنند، اما مرغدار نیز از ترس قرار گرفتن در فهرست سیاه تامین جوجه در مرغ مادری ها و تعطیلی کسب وکار خود از انجام این کار امتناع می کند.

چشم انداز بازار

او در مورد چشم انداز تولید و قیمت مرغ در نیمه دوم امسال، افزود: باید منتظر سیاست های دولت جدید برای تخصیص ارز واردات و تامین نهاده ها با نرخ مصوب دولتی، اقدامات و برنامه های وزارتخانه های صمت و جهادکشاورزی برای کاهش تصدی گری دولت و استفاده از ظرفیت تشکل های تولیدی بخش خصوصی در صنعت مرغداری بود تا چشم انداز تولید و عرضه و قیمت خرده فروشی مرغ و تخم مرغ در نیمه دوم امسال ترسیم شود.

کاهش جوجه ریزی و تولید مرغ

مشاور اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران در مورد میزان جوجه ریزی و تولید مرغ گفت: جوجه ریزی مرغ گوشتی از اواخر خرداد تا ابتدای مرداد ماه در هرماه حدود ۱۱۳ میلیون قطعه بوده که منتهی به تولید مرغ در روزهای اخیر شده است. در این ماه ها با گرمی هوا مواجه شدیم که موجب کاهش وزن گیری مرغ ها شده و طبق برآوردها میزان تولید گوشت مرغ ۳۰ هزار تن نسبت به سایر ماه ها کاهش داشته است. کمالی سروستانی، افزود: عامل دیگر کاهش تولید گوشت مرغ، افت کیفیت ذرت و سویاست. علاوه بر آن با وجود تخصیص سهمیه در سامانه بازارگاه، نهاده ها دیر به دست مرغداران رسیده است. با این شرایط در هرماه که باید ۱۹۵ هزار تن گوشت مرغ (روزانه ۶ هزار و ۳۰۰ تن) تولید شود، این میزان به ۱۶۳ هزار تن (روزانه نزدیک به ۵ هزار و ۳۰۰ تن) کاهش یافته است که این موضوع بر کاهش عرضه مرغ تأثیر گذاشته و کسانی را که مرغ را خارج از شبکه و به نرخ آزاد توزیع می کنند بیشتر به دخالت در بازار تشویق کرده است.

او افزود: مرغدار مجبور به فروش هر کیلوگرم مرغ زنده به نرخ ۱۷ هزار و ۱۰۰ تومان است و دستگاه های نظارتی فشار خود را بر ۱۶ تا ۱۷ هزار مرغدار متمرکز کرده اند، اما علاوه بر رشد قیمت نهاده ها، حمل ونقل و جوجه یک روزه به بیش از ۱۰ هزار تومان، هزینه تمام شده تولید هر کیلوگرم مرغ زنده در مرغداری به ۱۹ هزار و ۹۵۰ تومان رسیده و مرغدار هر کیلوگرم مرغ زنده را با ۲ هزار و ۴۰۰ تومان ضرر می فروشد.

مشاور اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران میزان عرضه روزانه مرغ را ۱۲۰۰ تن دانست که بخشی از آن در شبکه و بخش دیگر خارج از شبکه توزیع می شود و گفت: مرغدار در مرغداری صاحب مرغ است و کمتر مرغداری مرغ خود را به کشتار می برد، کشتارگاه ها مرغ زنده را خریداری می کنند و ما اطلاعی نداریم که چه میزان مرغ وارد شبکه یا آزاد توزیع می شود. او افزود: اگرچه در سامانه کشتارگاه ها میزان ورودی و خروجی مرغ به کشتارگاه ها درج می شود، اما از کشتارگاه یا میادین عمده مانند بهمن تا سطح خرده فروشی ها، مغازه داران مرغ را در تناژهای ۳ تا ۵ تن دریافت  می کنند و در مسیر حمل این سهمیه ها کمتر می شود و متأسفانه راه های در روی زیادی برای عرضه خارج از شبکه مرغ وجود دارد.

کمالی سروستانی افزود: این شرایط موجب شده یارانه ای که دولت برای تأمین نهاده های مرغداری می دهد به دست مرغدار و مصرف کننده نرسد و مرغدار با ضرر مرغ را بفروشد و مصرف کننده نیز مرغ ۳۷ تا ۴۵ هزار تومانی بخرد.