افزایش مصرف خودسرانه دارو در دوران کرونا

سرپرست دفتر نظارت و پایش مصرف فرآورده‌های سلامت سازمان غذا و دارو نسبت به مصرف خودسرانه دارو بویژه در دوران کرونا و ترس از حضور در مطب‌ها هشدار داد و بیشترین مسمومیت‌های ناشی از مصرف دارو‌ها را تشریح کرد.

کد خبر: ۵۲۸۱۹۳

تاریخ: ۳۰ مهر ۱۳۹۹ - ۱۴:۲۹

دکتر نوشین محمد حسینی در نشست ویدیو کنفرانسی با خبرنگاران، با اشاره به آغاز هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها که از اول آبان ماه آغاز می‌شود، گفت: امسال پانزدهمین دوره هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها را برگزار می‌کنیم که هر ساله از اول تا هفتم آبان ماه برگزار می‌شود. ‌یکی از دلایل عمده‌ای که این تاریخ برای هفته مسمومیت‌ها انتخاب شده، این است که از این موقع از سال به تجهیزات گرمایشی منازل رسیدگی می‌کنیم. اگر در این موقع از سال به فکر دودکش‌ها، بخاری‌ها و... نباشید، آن‌ها را درست تجهیز نکنید و درزگیری پنجره‌ها را به صورت استاندارد انجام ندهید، در فصل سرما منجر به انواع مسمومیت‌ها با گاز مونوکسید کربن می‌شود.

به گزارش ایسنا، وی افزود: در عین حال مواردی در این حوزه است که تاریخ و زمان ندارد. به عنوان مثال ما همیشه از شوینده‌ها و مواد ضدعفونی کننده استفاده می‌کنیم. البته امسال با شیوع ویروس کرونا بیشتر از شوینده‌ها استفاده می‌کنیم؛ چراکه یکی از مهمترین راه‌های مبارزه با این ویروس شست‌وشوی درست و دقیق دست‌هاست. همچنین لباس‌هایمان را بیشتر شست‌وشو می‌دهیم و سطوح را هم به طور مداوم ضدعفونی می‌کنیم. بنابراین ضدعفونی‌کننده‌ها جایگاهی جدی در زندگی ما پیدا کرده‌اند، اما باید حواسمان به شیوه نگهداری از این مواد باشد تا منجر به مسمومیت نشوند.

محمدحسینی با بیان اینکه امسال می بینیم که میزان مسمومیت با شوینده‌ها و مواد ضدعفونی‌کننده، نسبت به سال قبل افزایش یافته است، گفت: به هر حال این موضوع طبیعی است. زیرا میزان استفاده و دسترسی به این مواد نیز افزایش یافته است.

وی ادامه داد: در هفته مسمومیت ها به بحث سموم هم می‌پردازیم که در زندگی ما جایگاه خاصی دارد. سموم دفع آفات در کشاورزی کاربرد دارد و از طرفی وقتی محصول را می‌خریم و به خانه می‌آوریم گاهی از سموم استفاده می‌کنیم. همچنین برای دفع حشرات موذی از خانه از سموم استفاده می‌کنیم که گاهی ممکن است به جای اینکه آن حشره را مسموم کنیم، اگر در نحوه استفاده و اندازه استفاده از سموم و محل نگهداری باقی مانده سم دقت نکنیم، افراد خانواده خودمان را مسموم کنیم. یکی از اقداماتی که می‌توان انجام داد، این است که اصلا سمی که استفاده کرده‌ایم، باقی مانده نداشته باشد و تا حد امکان هیچ سمی را در خانه نگهداری نکنیم. برخی سموم اصلا نباید وارد خانه شوند. زیرا برخی سموم قابلیت متصادعد شدن در خانه را دارند و ممکن است با یک سهل‌انگاری کوچک، آن سم متصاعد شده و خروج گازش از فضا منجر به مسمومیت شود.

این روزها مسموم شدن خطرناک است

محمد حسینی تاکید کرد: این روزها واقعا مسموم شدن خطرناک است. تخت های بیمارستانی‌مان خیلی کم هستند و بیماری کووید-19 بسیاری از تخت‌ها را اشغال کرده و باید به گونه‌ای عمل کنیم که درست از سموم و مواد ضدعفونی کننده استفاده کنیم تا مسمومیتی ایجاد نشود.

کودکان بیشترین افراد در خطر مسمومیت

وی ادامه داد: امسال شعار هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها "پیشگیری از مسمومیت در همه گیری کرونا با افزایش آگاهی است که می‌تواند مانع مسمومیت دارویی شود". در هفته مسمومیت روزهای متفاوت را با نام‌های متفاوت نام‌گذاری کرده‌ایم. باید توجه کرد که کودکان بیشترین افراد در خطر مسومیت‌ قرار دارند. به ویژه کودکان زیر پنج سال. بسیاری از این کودکان مواد ضدعفونی‌کننده را به جای آب نوشیدند و دچار مشکلات بسیار جدی و حتی مرگ شده‌اند. بنابراین باید از گذاشتن این وسایل در دسترس بچه‌ها بپرهیزیم و به همین دلیل یک روز کامل را به پیشگیری از مسمومیت کودکان اختصاص داده‌ایم.

وی افزود: در عین حال با توجه به اینکه گاز مونوکسید کربن در دنیا هزاران قربانی می‌گیرد، به همین دلیل یک روز را هم به این مورد اختصاص دادم. مواد غذایی و قارچ‌ها نیز می‌توانند منجر به مسمومیت شوند و یک روز را هم به آن اختصاص داده‌ایم. در عین حال روزهایی را هم برای مسمومیت با سموم، مسمومیت از طریق گزش حیوانات و مسمومیت با مواد مخدر، محرک و الکل نیز اختصاص داده شده است.

دارو؛ شمشیری دو لبه

بیشترین مسمومیت های دارویی با آرامبخش ها و مسکن ها

در پاسخ به سوال ایسنا، درباره میزان و وضعیت مسمومیت‌های دارویی با توجه به شیوع کرونا و همچنین بیشترین داروهایی که منجر به مسمومیت می‌شوند، گفت: در زمینه مسمومیت‌های دارویی اصولا یکی از مواردی که موجبات مسمومیت را فراهم می‌کند، استفاده نادرست از دارو است. دارو یک شمشیر دو لبه است و همانطور که می تواند خوب باشد، می تواند مسموم کننده هم باشد و حتی منجر به مرگ شود. بیشترین مسمویت‌هایی که داشتیم با گروه آرامبخش‌ها بوده است. مُسکن‌ها حتی مسکن‌های غیر مخدر هم مسمومیت زا بودند و در رده دوم قرار می‌گیرند.

وی افزود: در دوران شیوع کرونا به این دلیل که واهمه‌ای از خروج از خانه و مراجعه به مراکز درمانی وجود دارد، مصرف خودسرانه دارو به خصوص داروهایی که از قبل در خانه مانده است، افزایش پیدا کرده است که در حال حاضر باعث شده که درصد شیوع مسمومیت دارویی با مسکن‌های غیرمخدر در سال 1398، حدود 15.9 درصد بوده، اما در پنج ماه اول سال 99 به 17.2 افزایش یافته است.

ضدافسردگی ها و آمفتامین ها در رده بعدی داروهای مسمومیت زا

وی افزود: در رده سوم داروهای ضد افسرگی‌ها و آمفتامین ها و محرک‌ها در رده چهارم قرار دارند. حتی آنتی بیوتیک‌ها و کوورتون ها هم مسمومیت داده‌اند. زیرا مصرف نادرست همیشه می‌تواند به صورتی دردسر درست کند.

وی در پاسخ به سوال دیگر ایسنا، درباره مسمومیت با قرص برنج، گفت: قرص برنج اساسا سمی است که به هیچ عنوان مصرف خانگی ندارد. به ویژه اینکه از سم‌هایی است که قابلیت متصاعد شدن دارد و از جامد و گاز تبدیل می‌شود. کافی است که آن را خریداری کنید و بدون پوشش مناسب آن را در جایی قرار دهید، خود گازی که قرص برنج در محیط متصاعد می‌کند، می تواند خطر مسمومیت داشته باشد. بنابراین مسمومیت در اثر استفاده از این قرص، وجود دارد و توصیه می کنیم که این محصول به هیچ وجه یک محصول خانگی نیست و نباید در خانه نگهداری شود.

محمدحسینی تاکید کرد: به طور طبیعی زمانیکه مسمومیت افزایش می یابد، مرگ و میر هم افزایش می‌یابد. البته برای آمار مرگ و میر باید به آمار پزشک قانونی مراجعه کنیم. البته خوشبختانه با اینکه میزان مسمومیت دارویی ما بیشتر شده است، اما میزان مرگ و میر ناشی از آن افزایش نیافته است.