ضرورت ادغام خدمات سالمندی در نظام شبکه بهداشتی

مشاور وزیر بهداشت در امور توانبخشی با تاکید بر ضرورت ادغام خدمات سالمندی در نظام شبکه، بر لزوم مناسب‌‌سازی فضای شهری برای معلولان و سالمندان تأکید کرد.

کد خبر: ۵۲۵۰۵۸

تاریخ: ۱۰ مهر ۱۳۹۹ - ۰۱:۴۵

دکتر محمد‌تقی جغتایی در نشست خبری به مناسبت فرا رسیدن "روز جهانی سالمند" در استودیو سلامت وزارت بهداشت و به صورت ویدیو کنفرانس درباره تاثیر کرونا بر ارائه خدمات سلامت به سالمندان، اظهار کردکرد: به طور کلی، کرونا در ارائه خدمات سلامت تاثیراتی گذاشته است و توصیه می‌شود مردم خدماتی را که ضروری نیستند تا حد امکان به تاخیر بیندازند اما نباید به سلامتی ‌آنها آسیب برسد.

به گزارش تسنیم وی افزود: وزارت بهداشت چند پروتکل را تدوین و ابلاغ کرده است، طبق این پروتکل‌‌ها، یک بحث این است که چگونه در شرایط پاندمی کرونا از سالمندان و افراد دچار معلولیت مراقبت شود. در عین حال، به مراکز ارائه خدمت سالمندان نیز دستورالعمل هایی ابلاغ شده که سالمندان بتوانند تحت این دستورالعمل، به مراکز ارائه خدمات مراجعه و خدمت مورد نیازشان را دریافت کنند و پیرو همین اقدام، میزان مراجعه سالمندان به مراکز بیشتر شده است.

وی افزود: یکی از سیاست های وزارت بهداشت پزشکی از راه دور و توانبخشی از راه دور است، حال اگر بتوانیم توانبخشی از راه دور را دنبال کنیم و برنامه های آن تدوین شود، برای ارائه خدمات مشاوره‌‌ای و توانبخشی به سالمندان بسیار موثر است.

حدود 9.28 درصد از جمعیت کشور، سالمند هستند

جغتایی با بیان اینکه کرونا اثرات روانی در تمام اقشار و از جمله در سالمندان داشته است، ادامه داد: در حال حاضر حدود 9.28 درصد از جمعیت کشور، سالمند هستند؛ بر این اساس، حدود 8 میلیون نفر جمعیت سالمند در کشور داریم. این در حالی است که این جمعیت در سال 1355 حدود پنج درصد بودند. حال پیش‌بینی می‌شود که در سال 1420، جمعیت سالمند به 20 درصد جمعیت کشور برسد، یعنی تعداد سالمندان در کشور دو برابر می‌‌شود.

وی گفت: به دلیل اقدامات خوبی که در 30 تا 40 سال اخیر در کشور انجام شده، میزان امید به زندگی بالا رفته و باعث شده که تعداد جمعیت سالمند افزایش یابد که گام مثبتی است. باید توجه کرد که در سال 1355 میزان امید به زندگی 57 سال بود، درحالی که در سال 1395 میزان امید به زندگی در کشور به بالای 70 سال رسیده است. به این معنی که امید به زندگی در کشور 23 سال افزایش یافته است که حاصل آن این است که جمعیت سالمند روزبه روز افزایش می یابد. این موضوع نشان می دهد نظام بهداشتی ما خوب عمل کرده و از جهتی افراد با تجربه‌‌ای در کشور داریم. این موضوع طبییعی هم است. زیرا سن که بالا می رود، بیماری های زمینه ای هم بیشتر می شود. بر همین اساس از سال ها قبل در وزارت بهداشت برنامه های متعددی با همکاری ارگان ها و سازمان ‌‌هایی مانند بهزیستی، وزارت رفاه و سازمان مدیریت داشتیم.

جغتایی با بیان اینکه بر همین اساس سند ملی سالمندان تهیه شد، گفت: چند سالی بود که به دنبال این سند بودیم که طی دو سال گذشته در شورای عالی سلامت و امنیت غذایی تصویب شد و سپس از سوی سازمان بهزیستی و وزارت رفاه ابلاغ شد. البته مسئولیت بخشی از اقدامات موجود در این سند، برعهده وزارت بهداشت بوده و وزارت بهداشت متولی آن است و بخشی هم مربوط به سازمان بهزیستی و وزارت رفاه است. آنچه به وزارت بهداشت برمی گردد، توانمندسازی سالمندان، پیشگیری و ارائه خدمات درمانی و خدمات توانبخشی پزشکی است.

وی ادامه داد: لازمه ارائه این خدمات، این بود که ابتدا نیروی انسانی تامین شود. از سال‌‌های قبل دوره هایی برای پزشکان عمومی که در مراکز سالمندی کار می‌کنند، برگزار شد و خوشبختانه نیرو برای این حوزه تربیت می‌شود. همچنین در سال گذشته فلوشیپ روانپزشکی سالمندان تاسیس شد که به صورت تخصصی دوره ای اختصاصی در حوزه سالمندان می گذرانند. همچنین گرایشی در حوزه پرستاری سالمندان ایجاد شده است. مباحث سالمندی در برنامه آموزشی رشته پزشکی وارد شده و بخشی از آن در حال ورود به این آموزش‌ها است. دوره‌های PHD یا دکترای سالمندشناسی برای برنامه‌ ریزی در این حوزه در کشور ایجاد شده است که اکنون در حال تربیت نیروی انسانی در این حوزه هستیم. همچنین مراکز تحقیقاتی هم در این زمینه دایر شده‌‌اند.

ضرورت ادغام خدمات سالمندی در نظام شبکه

وی گفت: از طرفی ما باید بتوانیم که خدمات سالمندی را به طور کامل و به تدریج در نظام شبکه ادغام کنیم. اگر هر خدمت سالمندی در نظام شبکه ادغام شود و پایدار باقی بماند، اثرات مثبتی دارد. کمااینکه خدماتی را که طی 40 سال گذشته در نظام شبکه ادغام کردیم، آثار خوبی برای سلامت مردم داشته است.

مشاور وزیربهداشت در امور توانبخشی اظهار کرد: یکی از برنامه های وزیر بهداشت "هر خانه یک پایگاه سلامت است". بر همین اساس، چند پروتکل آماده شده که به صورت پایلوت در چند استان از جمله سمنان و قزوین دنبال می شود. در این برنامه آموزش هایی به یکی از افراد خانواده داده می‌‌شود تا بتواند مشکلات سالمندان را کنترل کنند. یکی از این موارد، جلوگیری از افتادن سالمندان است. افتادن باعث شکستگی های استخوانی در سالمندان می شود و دومین مورد، اختلالات حافظه در سالمندان است که در این زمینه به فرد مسئول در خانواده آموزش‌‌هایی داده می ‌شود و در عین حال مراقبت هایی با عنوان کنترل فشار خون، قند خون، تغذیه، دیابت در بستر خدمتی که آماده شده، ارائه می‌‌شود.

جغتایی درخصوص مرگ و میر سالمندان در اثر ابتلا به کرونا، گفت: خوشبختانه در کشور ما با شیوع کرونا، پروتکل هایی به مراکز مراقبت از سالمندان ابلاغ شد که منجر شد میزان مرگ و میر در این مراکز، بسیار کمتر از سایر کشورهای دنیا باشد و این موضوع به دلیل تدوین و ابلاغ به موقع پروتکل ها و همچنین مراقبت مطلوب مراقبین مراکز از سالمندان است.

وی درخصوص مناسب‌ سازی اماکن شهری برای سالمندان، تصریح کرد: در این زمینه شورایی در شهرداری تهران تشکیل شده است که بنده هم از طرف وزارت بهداشت در این شورا شرکت می‌‌کنم. باید توجه کرد که مناسب ‌سازی شهر برای سالمندان کار مشکلی است. البته اراده این کار در شهرداری وجود دارد. ساختمان ها و مکان های جدیدی که ساخته می شود، بر اساس دستورالعمل ‌‌ها در این حوزه ساخته می شود، اما ساختمان ها و اماکنی که در قدیم بودند، در این زمینه دچار مشکل هستند. به هر حال، تهران شهری بسیار پیچیده است و خیابان‌‌ها و ساختمان های پیچیده ای دارد. بنابراین، مناسب ‌سازی به سادگی امکان‌پذیر نیست، اما اراده شهرداری بر انجام این اقدام است. در سطح شهرداری تهران، شوراهای محلی تشکیل شده تا افرادی که سالمند و دچار معلولیت هستند، به اماکن عمومی اولویت ‌دار مانند موسسات درمانی، خدماتی و آموزشی مراجعه کرده و اگر مناسب سازی در آنها انجام نشده باشد، به شورا گزارش می دهند که پیگیری شود.

ضرورت مناسب سازی فضای شهری برای معلولین و سالمندان

مشاور وزیربهداشت در امور توانبخشی در پایان اظهار کرد: بعد دیگر این مشکل، عدم آگاهی نسبت به ضرورت آن است. به هر حال اراده این اقدام در شهرداری وجود دارد و در حال پیگیری است. مناسب‌ سازی اماکن برای افراد سالمند و افراد دچار معلولیت بسیار مهم است.