کاهش کیفیت فرش و افول محبوبیت هنر فرش‌بافی

‌چرا بازار خارجی فرش از دست رفت؟ / وقتی چین و بنگلادش جایگزین ایران می‌شوند

رئیس اتاق بازرگانی اراک گفت: باید تولید فرش دستباف را انبوه کنیم تا بتوان با کشورهایی مانند چین و بنگلادش که طرح و شیوه بافندگی ما را به سرقت برده‌اند وارد عرصه رقابت شده و سهم خود را از بازار پس بگیریم.

کد خبر: ۵۰۷۷۵۳

تاریخ: ۱۵ خرداد ۱۳۹۹ - ۱۸:۰۹

هنر فرش‌بافی جایگاه خود را در اقتصاد کشور تغییر داده و از ابتدای پیدایش این هنر، خانواده‌های ایرانی بیشتر آن را مورد استفاده قرار می‌دادند و در دوره‌ ساسانی اولین‌بار فرش پشمی ایران به چین صادر شد.

جایگاه این هنر-صنعت در ادبیات ایرانی هم مشهود است اما وضع فرش دستباف ایرانی دیگر مانند قدیم نیست؛ بسیاری از هنرمندان قالیباف کشور بیکار شده‌اند و بازار داخلی، فرش ایرانی را تنها به عنوان یک کالا سرمایه‌ای می‌شناسد و دیگر به آن به عنوان یک کالای مصرفی نگاه نمی‌کنند.

منوچهر توسطی، رئیس اتاق بازرگانی اراک در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از اراک با اشاره به اهمیت فرش دستباف اظهار داشت: فرش دستباف همانند کالاهای دیگر در کشور تحت تاثیر مسائل اقتصادی و تحریم‌ها قرار گرفته اما بیشتر به سبب عدم توجه دچار آسیب شده است.

وی افزود: فرش دستباف برای حضور در بازار جهانی نیازمند تدوام تولید، تولید به‌روز، تولید انبوه، تعداد یکسان، طرح‌های جدید، رنگ و بافت متفاوت است اما متاسفانه تا به امروز هیچ کدام از این موارد اتفاق نیفتاده است. فرش دستباف "جیریا و ساروق" از شهرت خارجی برخوردار هستند و اگر تولید فرش دستباف محدود به روش سنتی، تولید در کارگاه‌های خانگی، تولید اندک و طرح های قدیم شود جذابیت و محبوبیت خود را از دست می‌دهد.

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی اراک با بیان این‌که نوآوری در طرح فرش از اهمیت بالایی برخوردار است گفت: فرش دستباف در کشور به‌صورت سنتی با طرح‌های قدیمی و تعداد اندک تولید می‌شود که این امر سبب افزایش هزینه صادرات آن می‌شود؛ همچنین فرش دستباف در مکان‌های مناسبی تولید نمی‌شود و این امر عامل کاهش علاقه به تولید فرش دستباف است.

توسطی بیان کرد: تولیدکنندگان مواد اولیه اعم از پشم، خامه، نخ و ابریشم کاهش یافته‌اند و همچنین کارگاه‌های رنگ‌رزی رنگ طبیعی کم و جایگزین آن رنگ‌های مصنوعی و شیمیایی شده که این امر کیفیت فرش و درصد محبوبیت این هنر را پایین آورده است.

وی ادامه داد: صادرات فرش به‌صورت جزئی مقرون به صرفه نیست و بازاریابی آن سخت می‌شود. فرش ماشینی در بازار داخلی و خارجی رقیب سرسخت فرش دستباف شده و در حال خارج‌کردن این هنر از بازار داخلی و خارجی است. فرش دستباف به علت برخورداری از رنگ، طرح‌های متفاوت، قیمت مناسب، ابعاد مختلف و قیمت مناسب مورد توجه جامعه داخلی قرار گرفته است.

زمینه استقبال داخلی از فرش دستباف باید فراهم شود

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی اراک بیان کرد: شرایط باید به گونه‌ای فراهم شود که ابتدا فرش دستباف مورد استقبال بازار داخلی قرار گیرد و فرش ایرانی به عنوان یک نماد رنگ و هنر در خانه هر ایرانی وجود داشته باشد سپس باید تولید فرش دستباف را انبوه کنیم تا بتوانیم با کشورهایی مانند چین و بنگلادش که طرح و شیوه بافندگی ما را به سرقت برده‌اند وارد عرصه رقابت شده و سهم خود را از بازار پس بگیریم.

توسطی، رئیس اتاق بازرگانی اراک معتقد است: به سبب عدم منطبق‌بودن با سلیقه‌ها و طرح‌ها متأسفانه تعداد کشورهای مقصد صادرات فرش ایران با کاهش مواجه شده است؛ باید تولید فرش متناسب با سلیقه‌ها و معیارهای روز دنیا باشد

توسطی اضافه کرد: فرش دستباف با تمام مشکلات همچنان مورد قبول کشورهای اروپایی است، برای احیاء مجدد فرش ایرانی باید سیاست‌های کلان در ارتباط با تولید فرش دستباف را دستخوش تغییراتی کرد و همچنین کلاس‌های بافندگی ایجاد کنیم؛ وجود فرش در منازل به عنوان یک سرگرمی و منبع درآمدزایی مناسب است اما باید کارگاه‌های رسمی تولید فرش نیز برای راهیابی به عرصه جهانی راه‌اندازی شوند.

وی افزود: در صورت ایجاد کارگاه‌های رسمی، تولید فرش طراحان فرش و تولیدکنندگان مواداولیه با کیفیت به کار خود بازگشته و سبب افزایش کیفیت فرش دستباف می‌شود و باید بافندگان را استخدام و بیمه کرد تا از دل‌مشغولی آنها کاسته شود.

صادرات فرش ایران با مشکل مواجه است

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان مرکزی عنوان کرد: متاسفانه به سبب عدم منطبق‌بودن با سلیقه‌ها و طرح‌ها، تعداد کشورهای مقصد صادرات فرش ایران با کاهش مواجه شده و باید تولید فرش متناسب با سلیقه‌ها و معیارهای روز دنیا باشد. با وجود اینکه فرش ایران زینت‌بخش خانه‌های اروپایی شده اما متاسفانه مدتی است که در فروش فرش دستباف ایران مشکلاتی به وجود آمده است.

توسطی افزود: باید در این زمینه تولیدکنندگان، بافندگان و صادرکنندگان فرش برنامه‌ریزی مطابق با طرح‌ها و نیازهای بازار به تولید این محصول و صنایع دستی اقدام کنند و امروزه به سبب اینکه طرح‌ها و ایده‌های جدید فرش را تولید نکردیم همچنان بازار فرش در تب و تاب رکود به سر می‌برد.