چرا به کسب رتبه در سیستم های استثماری مفتخریم؟

هدیه رایگان دست آوردهای علمی به غرب

تبديل علم به ثروت از طريق شکل گيري فرايند نو آوری و توليد و فروش محصولات جديد امکان پذير است. به اين ترتيب است که علم به ارزش، ثروت و در نهايت رفاه جامعه تبديل مي شود.

کد خبر: ۴۹۹۹۳

تاریخ: ۲۰ دی ۱۳۹۰ - ۱۳:۲۲

"صراط" - در چند سال گذشته معاونت علم و فناوری ریاست جمهوری و موازی با آن سایر سازمان ها و دفاتر حمایت از پژوهش و فن آوری دولت به شدت همه دانش پژوهان و اساتید کشور را تشویق به بومی سازی علم و تجاری کردن پروژه ها کرده اند. با این وجود و علی رغم کارهای بسیار خوب انجام شده به نظر می رسد هنوز مسئولین همین نهادهای دولتی به ضرورت تجاری سازی علم در دانشگاه ها و مراکز علمی کشور واقف نیستند!

در حالی که همین مراکز با راه اندازی کلاس ها و برگزاری دوره های آموزشی ثبت علمی کمک شایانی به دانشجویان و اساتید مولد علم به جهت جلوگیری از ارائه رایگان علوم تولیدی به کشورهای جهان اول کرده اند با این وجود هنوز از شاخصی مثل مقالات منتشر شده در پایگاه بین المللی ISI به عنوان نمود پیشرفت علمی کشور نام می برند. در همین رابطه مرکز نانو دفتر ریاست جمهوری با وجود این که برای ثبت جهانی پروژه های دانشگاهی کشور تلاش زیادی انجام می دهد اما در مقابل برای ثبت مقاله در پایگاه فوق الذکر نیز اهمیت ویژه ای قائل است در حالی که در صورت افشای سٍر  علمی توسط پژوهشگر دیگر امکانی برای ثبت پروژه وی وجود نخواهد داشت و در واقع خودبخود یک کار علمی که با کمک و هزینه دولتی به سرانجام رسیده است، به صورت رایگان در اختیار جامعه جهانی قرار می گیرد.

این موضوع زمانی مهم جلوه می کند که توجهی به سیل تقاضای جهانی برای انتشار مقالات دانشمندان ایرانی داشته باشیم. امروزه با حمایت های صورت گرفته از نخبگان و اساتید علمی کشور، نام ایران به عنوان یک کشور مولد علمی با جمعیت بالا در دنیا شناخته شده است و واقعیت این است که کشور ما به اندازه ای که تولید علم دارد؛ بهرمند از نتایج دسترنج دانشمندان خود نیست.

ايجاد ارزش افزوده اقتصادی از پروژه های علمی يکي از اهداف سند راهبرد ده ساله توسعه فناوری‌ در جمهوری اسلامی ايران است که کسب توان رقابتی در سطح جهانی و همچنين به دست‌آوردن بخشی از بازار جهانی ماحصل آن خواهد بود و مأموريت اصلي  دولت هدفمند کردن تحقيقات و ايجاد راهکارهای مناسب برای توليد محصولات است.

خوشبختانه مسئولین امر به این موضوع مهم واقف هستند  که تبديل علم به ثروت از طريق شکل گيري فرايند نو آوری و توليد و فروش محصولات جديد امکان پذير است. به اين ترتيب است که علم به ارزش، ثروت و در نهايت رفاه جامعه تبديل مي شود.

شکل گيری و تحقق فرايند نوآوري مستلزم فراهم بودن عوامل مختلفی است که يکی از مهمترين آنها تامين منابع مالی است. دسترسی به ظرفيت های سرمايه گذاری برای کار آفرينان و پژوهشگران عامل مهمی در ايجاد نوآوري و بهره برداری از توان فناوری است . زيرا اغلب کار آفرينان فاقد منابع مالی کافی برای سرمايه گذاری بوده و بسياري از تلاش ها براي راه اندازی کسب و کارهای جديد، مبتنی بر تحقق و پژوهش به همين دليل با شکست مواجه مي شوند.

امید است که روند ارائه آمارهای مبتنی بر پیشرفت علمی از شاخص های جهانی استثماری تولید علم مانند تعداد مقالات منتشر شده در ISI تبدیل به اندکس هایی شود که در آن میزان تولید علم با تعداد پروژه های تجاری شده و میزان ارزآوری ملی سنجیده شوند. تجاری شدن یک نوآوری  یک فرآیند صرفا داخلی نیست بلکه می تواند در بازارهای خارج از کشور نیز صورت بگیرد. به طور مثال ممکن است اختراع یا اکتشافی در کشور انجام شود که نیازی در داخل برای آن متصور نباشد. با ثبت علمی در کشور هدف می توان به راحتی فرآیند داخلی اکتشاف یا اختراع را به صاحبان صنعت و نیازمندان جهانی آن فروخت و از ثروت تولید شده به منظور حمایت از مخترع یا مکتشف و تقویت بازار صنایع داخلی استفاده کرد.

ایران در سال ۲۰۱۱میلادی رتبه اول جهانی در رشد تولید علم و رتبه نوزدهم جهانی از نظر کمیت تولید علم را بدست آورد.
در این سال در ایران ۱۷۵۹۸ مقاله پژوهشی که تولید شده است که پس از ترکیه در مقام نوزدهم جهان قرار گرفته است. از نظر رشد تولید علم ایران با ۲۰ درصد رشد و چین با ۱۵ در صد و کره جنوبی با ۱۰ درصد مقام های اول را بدست آورده اند.