پخش "سمت خدا" در ایام نوروز در هاله ای از ابهام!

پخش برنامه تلویزیونی "سمت خدا" در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته است؛ اما این نکته می‌تواند قابل توجه مدیران تلویزیون باشد که نشاط، شادی و سرگرمی در سایه معنویت است.

کد خبر: ۴۹۸۶۴۲

تاریخ: ۲۸ اسفند ۱۳۹۸ - ۱۵:۵۸

چند روز پیش با نجم‌الدین شریعتی مجری "سمت خدا" مصاحبه‌ای درباره قرنطینه خانگی و فضای ماه رجب و برنامه‌های دینی و مذهبی تلویزیون داشتیم؛ او در این گفت‌وگو به وظیفه مجریان تلویزیون اشاره کرد که البته برای این روزهای صداوسیما لازم به یادآوری بود؛ زیرا مجریان از رسالت‌هایشان دور شده‌اند، برنامه‌سازی درست و اصولی پیگیری نمی‌شود و هرکسی هم پایش به تهیه‌کنندگی و اجرا در تلویزیون باز می‌شود. او گفت: " لازم است مجری بداند در کجا فعالیت می‌کند؛ اینجا تلویزیون است به‌تعبیر امام(ره) یک دانشگاه سراسری و ملی! رسانه‌ای که امروز فرزندان و خانواده‌های ما پای تماشای آن، بزرگ می‌شوند و از برنامه‌ها و سریال‌هایش درس‌های مختلفی می‌گیرند. مهمتر از هرچیز رفتار مجری در وجود، فکر و اندیشه مخاطبین این رسانه تأثیر می‌گذارد. اساساً مجری‌های تلویزیون در خط مقدم جبهه انقلاب ایستاده‌اند؛ تلویزیونی که مقابل جنگ رسانه‌ای دنیا و تهاجم فرهنگی که سال‌ها شکل گرفته ایستاده و در برابر آتش‌های رسانه‌ای‌اش مقاومت می‌کند؛ مجری ما باید مراقب رفتارهای اجتماعی، سیاسی، دینی و حتی تفریحی خودش باشد؛ چون مجری این رسانه مهم است."

سپس شریعتی از سرگرمی با شوخی‌های زیرپوستی مبتذل در سریال‌ها و فیلم‌های نمایش‌خانگی گفت که بسیار مضرند؛ او با انتقاد از این شرایط فیلم‌ها، گفت: محتوای سریال‌های ما بایستی مملو از محتواهای دینی باشد؛ سبک زندگی ما را جهت دهد؛ متأسفانه اگر بنشینیم و بگوییم "این سریال‌های ما چرا این‌طوری است؟"، ممکن است بنشینند و یک تحلیل محتوا انجام دهند که "ما نگاه‌مان این طور بوده و نه آن‌چیزی که مخاطب از آن سریال دریافت کرده است". من نمی‌گویم همه سریال‌های ما در مسجد باشند اما  اعتقاد دارم اصالت خودمان را حفظ کنیم. نباید از سبک زندگی ایرانی و اسلامی فاصله بگیریم. واقعاً این ایام که بیشتر در منزلم و شیوع ویروس کرونا باعث شده به گونه‌ای قرنطینه باشیم، مجال دیدن برخی فیلم‌ها و سریال‌های شبکه نمایش‌خانگی را یافتم؛ جدای از معدود فیلم‌های خوش‌ساخت و خوش مضمون آثاری را دیدم که بی‌محابا فرهنگ غنی ما را نشانه گرفته و با ادبیاتی نازل و سخیف درصدد تغییر ذائقه مخاطبان سینما و تلویزیون است. از شوخی‌های زیرپوستی مبتذل گرفته تا الفاظ رکیک و شرم‌آور که تا پیش از این تصور شنیدنش در رسانه‌های ما محال بود!

تا رسیدیم به پخش "سمت خدا" در ایام نوروز 1399 و این مجری با آرامش تلویزیون تأکید کرد: " امسال با توجه به "پویش در خانه بمانیم" و مردم بنا نیست به مسافرت بروند برنامه ویژه نوروزی نخواهیم داشت و برنامه همان روال عادی را دارد. "سمت خدا" در همان باکس و زمان خودش روی آنتن می‌رود و فقط دکور ویژه‌ بهاری خواهد داشت و ان‌شاءالله از این فضا رونمایی خواهیم کرد. در سال قبل، مردم مسافرت بودند و جنس مباحث حال و هوای نوروزی داشت و با توجه به دید و بازدیدها و سفر، جنس مباحث را تغییر می‌دادیم اما امسال روال عادی است و همان موضوع و محتواها پیگیری می‌شوند.

از روز اولی که این اتفاق افتاد و مردم ما به این ویروس مبتلا شدند جنس مباحث‌مان ناخودآگاه به این سمت و سو رفت و ایام عید نوروز طبیعتاً تعداد مخاطبین یبشتری را شاهد خواهیم بود که پای تلویزیون و برنامه‌هایشان می‌نشینند. ما در این خصوص وارد مباحث مفصل شدیم و رویکردمان این بوده و هست بلایی که به سمت ما می‌آید قطعاً امتحان الهی است و مردم باید علاوه بر توجه جدی به توصیه‌های بهداشتی و رعایت آن، از یاد خدا و ذکر و نامش غافل نشوند."

البته او درباره زمان پخش هم گفت:  از روز دوم فروردین‌ماه همزمان با مبعث حضرت رسول اکرم(ص) "سمت خدای" 1399 را آغاز می‌کنیم.

چند روز بعد انتقادی از حجت‌الاسلام حامد کاشانی در فضای مجازی منتشر شد که او به کاهش مباحث دینی در تلویزیون اشاره کرد. در میانه انتقاد از رویکرد صداوسیما درباره کمبود برنامه‌های دینی در ایام عید نوروز به پخش نشدن "سمت خدا" پرداخت و نوشت: «برنامه "سمت‌ خدا" که در ماه‌های اخیر در صدر پربیننده‌ترین برنامه‌های تلویزیون و شبکه 3 است و از جمله در نظرسنجی همین ماه اسفند باز هم رتبه اول شبکه 3 را کسب کرده، در برنامه‌های نوروزی امسال پخش نخواهد شد!

یعنی در شبانه‌روز و از 24 ساعت، کمتر از 5 درصد سهم مباحث دینی نیست، آن هم برنامه‌ای که در طول بیش از 10 سال هنوز مخاطبان فراوانی دارد (و تحلیل چرایی آن، مجال دیگری می‌طلبد، کوچک‌ترین آن ساعت‌ها مطالعه برای هر جلسه و مشورت‌های بسیار و احترام به شعور بیننده است).

اما این مخاطبان پای‌کار، فراوان و 10ساله، ارزش احترام نداشتند؟ حتی پنج درصد؟ هزینه این برنامه در قیاس با برنامه‌های کم‌توفیق‌تر دیگر چگونه است؟ کدام شبکه مشتری ثابت خود را حفظ نمی‌کند؟
کاش می‌دانستیم شادی و نشاط مردم فقط با طنازی و موسیقی نیست، حداقل برای جمع زیادی که برنامه‌های نشاط‌آورِ سیما برایشان جذابیت ندارد، اما دل‌خوش به این یک ساعت بودند.

دینداری و ارتقای فهم دینی امری موقتی و یک یا چند بار مصرف نیست، روندی مستمر و زمان‌بر است. اگر می‌خواهیم دینداران در شرایط سخت پای ارزش‌ها و اصول بایستند و مثل امروز در ضدعفونی معابر و توزیع کمک به نیازمندان و گسترش مهرورزی و... پیش‌قدم باشند، باید سیمای جمهوری اسلامی به دین نگاهی نه چنین داشته باشد، دین غریب است.»

صفحه مجازی برنامه تلویزیونی "سمت خدا" هم مطلبی منتشر کرد که این برنامه در ایام نوروز 1399 پخش نخواهد شد. در این مطلب آمده است: "شبکه سه سیما برای نوروز امسال، برنامه‌های سرگرمی و طنز، ترکیبی، مسابقه، سریال، فیلم‌های سینمایی متعدد داخلی و خارجی را درنظر گرفته که بتواند رضایت مخاطبینش را به بهترین نحو فراهم کند لذا در پاسخ به پرسش مخاطبین عزیزمان باید عرض کنیم که طبق آخرین خبرهای اعلامی و تصمیم شبکه، به واسطه جدول پخش فشرده برنامه‌هایی که عرض کردیم، برنامه "سمت خدا" در ایام نوروز امسال پخش نخواهد شد.

آخرین برنامه امسال "سمت خدا" با حضور حاج‌آقای عاملی در 29 اسفندماه پخش خواهد شد. به لطف الهی، برنامه "سمت خدا" در آخرین گزارش مرکز تحقیقات صداوسیما در اسفندماه جاری به عنوان پربیننده‌ترین برنامه شبکه 3 معرفی شد که از همه مخاطبین و کارشناسان و دست‌اندرکاران برنامه ممنونیم. در ایام برای سلامتی و شفای همه بیماران، خاضعانه دعا کنیم و برای اطرافیان و خانواده همه این عزیزان، قوت و تأیید الهی را خواستاریم."

پیگیری‌های تسنیم  نشان می‌دهد که قرار بود با زمان کمتری "سمت خدا" روی آنتن نوروزی باشد و آنچه مسلم است این برنامه نمی‌تواند به روال عادی‌اش و فشردگی برنامه‌ها روی آنتن برود. مسئولین شبکه 3 یا هر شبکه دیگر تلویزیون باید بدانند که مردم سرگرمی و نشاط نیاز دارند اما در این شرایط که در ماه رجب قرار داریم و اعیاد شعبانیه در پیش است و مردم گرفتار بلایی سختند، مسجد نمی‌توانند بروند، اجتماعات هیئات مذهبی و نماز جمعه‌ها هم تعطیل است تلویزیون باید توأمان با دیگر برنامه‌ها و توجه به سریال‌ها و فیلم‌های سینمایی با نشاط و سرگرم‌کننده و مسابقات جذاب و مهیج، از برنامه‌ها و اتفاقات مذهبی در تلویزیون غافل نشود.

بدانند نشاط و شادی و آرامش در سایه معنویت است؛ وقتی تمام مراکز مذهبی و دینی و مرقدهای مبارک اهل‌بیت موقتاً بسته‌اند مردم کجا باید پای وعظ و موعظه بنشینند؛ کجا مناجات گوش بدهند و از مطالب دینی و روایت‌ها و احادیث بهره ببرند؟ وقتی نگاه در تلویزیون سرگرمی و شادی صرف می‌شود "مرد دو هزار چهره" به "سمت خدا" ترجیح داده می‌شود؛ مردم فقط سرگرمی و شادی صرف نمی‌خواهند به تقویت دین مردم بپردازید. مردم در این قرنطینه خانگی و ماندن در خانه، به کتابخوانی، نماز اول وقت و دعا و مناجات هم نیاز دارند؛ اینها هم رسالت تلویزیون است؛ مدیران از این اتفاقات مهم غافل نشوند!

برای پیگیری بیشتر به سراغ سید عبدالمجید رکنی تهیه‌کننده "سمت خدا" رفتیم و با او همکلام شدیم؛ رکنی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم  توضیح داد:  اجمالاً نگاه کارشناسان "سمت خدا"  و عموم مخاطبین این برنامه با توجه به شرایط امسال که در واقع برای خیلی از افراد 25 اسفند با 5 فروردین تفاوتی ندارد؛ یعنی در واقع مثل سالهای گذشته که مردم به دید و بازدید می‌رفتند یا مسافرت، امسال باید بنابر توصیه‌های مسئولین و سلامت خود و خانواده‌هایشان در خانه بمانند.  انتظار دارند برنامه‌های روتین‌شان را در همان زمان و کنداکتور قبلی‌شان ببینند. ما دوست داریم مثل پزشکان و پرستاران، ما هم به رسالت و وظیفه دینی‌مان عمل کنیم.

وی افزود:  پیشنهاد شبکه کاهش زمان برنامه است و مشغول رایزنی‌ایم؛ در کشور ما معمولاً دقیقه 90 اتفاقات خاصی می‌افتد؛ کارشناسان و مدیران شبکه هم دلسوز مخاطبین جدی برنامه‌اند و برای آنها برنامه‌ریزی در این ایام خواهند کرد.

رکنی در پاسخ به این سؤال که شواهد نشان می‌دهد پخش "سمت خدا" در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، گفت: ما تابع رایزنی و نظر شبکه‌ایم. برای ما مخاطب مهم است و برای اینکه اهمیت این موضوع را تصمیم‌گیرندگان نیز درک کنند نیاز به رایزنی بیشتری دارد. خیلی دوست دارم مخاطبین "سمت خدا" و بینندگان دینی دچار تشویش خاطر نشوند؛  آنچه می‌پسندند و دوست دارند بشنوند و ببینند. الان هم همچنان امیدوارم که گره این موضوع به دست تمام دلسوزان عرصه رسانه و دین حل شود؛ همه با هم به آرامش مخاطبین دینی تلویزیون در نوروز کمک کنیم.

حرف آخر؛ مخاطب دینی تلویزیون هم فیلم سینمایی می‌بیند، طنز را دنبال می‌کند و به تماشای مسابقه و برنامه ترکیبی و مستند نیاز دارد اما دلیلی ندارد از طرف این مخاطب تصمیم بگیریم که این برنامه‌ها را ببیند و فلان برنامه را نبیند! طنز پخش کنید، فیلم‌سرگرم‌کننده روی آنتن ببرید اما جایگاه علاقه‌مندی‌های دینی را نیز به رسمیت بشناسید.