اثرات حذف سود روزشمار بر ترکیب سپرده‌های بانکی + جدول

در یک سال منتهی به آذر ماه امسال حجم سپرده‌های جاری 67 درصد افزایش یافته و سهم سپرده‌های سرمایه‌گذاری مدت‌دار از کل سپرده‌ها 2.7 درصد کاهش یافته است که این تغییرات به گفته مشاور پژوهشکده پولی بانک مرکزی بیشتر ناشی از اصلاح تعاریف و کارکرد حساب‌های جاری و کوتاه مدت است.

کد خبر: ۴۹۷۳۶۵

تاریخ: ۱۸ اسفند ۱۳۹۸ - ۱۲:۰۰

آذر ماه سال گذشته بود که شورای پول و اعتبار پیشنهاد بانک مرکزی برای تبدیل سود روزشمار به ماه شمار را تصویب کرد.

اجرای این مصوبه از دی ماه در دستور بانک ها قرار گرفت. بر اساس این مصوبه سود براساس حداقل موجودی سپرده‌گذار در یک ماه محاسبه و پرداخت می‌شود و دیگر سود براساس میانگین موجودی سپرده در یک ماه یا موجودی روزانه نخواهد بود. همچنین نرخ سود سپرده‌های جاری زیر 10 درصد باید محاسبه شود.

به گزارش خبرنگار فارس، در ابتدای امر، با توجه به رشد 67 درصدی سپرده‌های جاری شبکه بانکی و افزایش سهم این بخش به 15.9 درصد که بالاترین نرخ از پس از سال 91 به بعد است، اینگونه به نظر می‌رسد که نقدینگی از سپرده‌های مدت‌دار به سپرده‌های جاری رفته است.

اما همه این تغییرات موجب شده سهم سپرده‌های جاری از کل سپرده‌ها به 15.9 درصد برسد که بررسی سال‌های قبل نشان می‌دهد نرخ 15.9 درصد برای سال‌های دهه 80 تا 91 نرخ زیادی نیست و اساسا متوسط مانده سپرده‌های جاری در سیستم بانکی در بلندمدت بالاتر از نرخ‌های موجود در سال‌های 92 تا 97 بوده است.

همچنین سهم سپرده‌های سرمایه‌گذاری مدت‌دار از کل سپرده‌ها با 2.7 درصد کاهش در یک سال منتهی به آذر ماه امسال به 78.9 درصد رسیده که این پایین‌ترین سطح در 6 سال گذشته است.

* اثرات جایگزینی ماه‌شمار با روزشمار بر تغییر ترکیب سپرده‌ها

علت این تغییرات را از حسن معتمدی مدیرعامل سابق بانک اقتصاد نوین و مشاور پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی پرسیدیم که اظهارداشت: با توجه به اینکه قبلا سپرده‌های کوتاه مدت نقش سپرده‌های بلندمدت را هم ایفا می‌کرد، یعنی با یک اغماض و تعامل، بانک‌ها نرخ‌های کوتاه‌مدت را هم مثل نرخ‌های بلندمدت (یک‌ساله) تعیین و به مشتری سود می‌دادند.

وی تصریح کرد: چون این ترتیبات شناور وجود داشت، اکثر سپرده‌های کوتاه‌مدت در ردیف سپرده‌های بلندمدت قرار می‌گرفت.

مدیرعامل سابق بانک اقتصاد نوین گفت: از سال 85 ایجاد حساب پشتیبان در سیستم بانکی رایج شد به‌طوری که دیگر لازم نبود در حساب جاری پول داشته باشید؛ همین که چک به بانک می‌رفت بانک از سپرده کوتاه صادرکننده چک به حساب جاری منتقل و چک را پاس می‌کرد.

وی با بیان اینکه بانک هر چقدر موجودی در حساب جاری برخی مشتریان بود بود به کوتاه مدت آنها منتقل می‌کرد، افزود: در لحظه ارائه چک، پول را از  حساب کوتاه مدت به جاری می‌رفت و چک پاس می‌شد.

معتمدی تصریح کرد: وقتی نرخ سود ماه‌شمار شد، نرخ سود آن به زیر 10 درصد رسید و پرداخت سود هم براساس حداقل موجود در ماه محاسبه شد،  دیگر سپرده کوتاه مدت کارکرد سپرده جاری را ایفا نمی‌کند و سازوکار قبلی نفعی برای سپرده‌گذار نخواهد داشت.

* آمار ترکیب سپرده‌ها شفاف و واقعی شد

مشاور پژوهشکده پولی و بانکی اضافه کرد: به این دلایل حجم سپرده‌های جاری در یک سال منتهی به آذر ماه امسال رشد زیادی داشته است. درواقع مقایسه آمار در سال جاری با سال‌های قبل چندان درست نیست چون این اتفاق بیشتر ناشی از اصلاح تعاریف و کارکرد حساب‌ها بود و در حال حاضر دیگر حساب جاری، واقعا حساب جاری است و حساب کوتاه مدت، حساب کوتاه مدت است و حساب‌ها و آمار ترکیب سپرده‌ها شفاف و واقعی شده است.

* کاهش هزینه تامین مالی با حذف سود روزشمار

معتمدی با بیان اینکه هم‌اکنون پول‌هایی که در حساب جاری و کوتاه مدت سیّالیت دارد، گفت: به نظر می‌رسد هزینه تامین مالی بانک‌ها با این اقدام بانک مرکزی کاهش قابل توجهی داشته است چون بانک‌ها دیگر به سپرده روزشمار سودهایی معادل سود بلندمدت پرداخت نمی‌کنند و سود هم به حداقل مانده سپرده در یک ماه پرداخت می‌شود و به همین دلیل قطعا هزینه تامین مالی کاهش قابل توجهی داشته است.

* ارقام به میلیارد تومان

دوره

کل سپرده‌ها

سپرده جاری

سپرده کوتاه مدت

سپرده بلند مدت

نسبت سپرده جاری به سپرده سرمایه‌گذاری مدت دار

نسبت سپرده کوتاه‌مدت به بلند‌مدت

سهم سپرده‌های مدت‌دار از کل سپرده‌ها

سهم سپرده بلند‌مدت از کل سپرده‌ها

سهم سپرده‌های کوتاه مدت از کل سپرده‌ها

88

216،357

33،493

67،336

84،895

22

79.3

70.3

39.2

31.1

89

272،371

44،291

77،309

111،639

23.4

69.2

69.2

40.9

28.3

90

327،934

50،280

86،990

142،800

21.8

60.9

70

62.1

26.5

91

427،677

64،570

132،730

173،260

21.1

76.6

71.5

56.6

31

92

606،141

70،000

229،660

246،030

14.7

93.3

78.4

40.5

37.8

93

747،210

70،120

269،250

340،840

11.4

78.9

81.6

45.6

36

94

980،090

81،140

370،020

448،720

9.9

82.4

83.5

45.7

37.7

95

1،214،060

99،170

528،620

483،690

9.7

109.2

83.3

39.8

43.5

96

1،485،710

123،330

370،020

840،360

10.1

44

83

56.5

24.9

آذر 97

1،719،080

169،000

535،140

896،110

12

59.7

81.6

52.1

31.1

97

1،828،140

192،920

584،890

879،710

13.1

66.4

80.1

48.1

32

آذر 98

2،209،520

277،400

640،880

1،103،350

15.9

58.08

78.9

49.9

29

به گزارش فارس، بدین ترتیب سیاست حذف سود روزشمار نه تنها موجب کاهش حجم سپرده‌های سرمایه‌گذاری مدت‌دار نشد، بلکه ضمن شفاف‌شدن و واقعی شدن ترکیب سپرده‌ها، هزینه بانک‌ها برای تامین مالی را کاهش داده است. البته برای تاثیر این کاهش در تامین مالی باید صورت‌های مالی سالیانه بانک‌ها را بررسی کرد.