نقدی بر سیاست های خبری صدا و سیما

درشت کردن دردها برای جلب اعتماد بیننده!

شاید بهتر باشد صدا و سیما به جای نشان دادن دردهایی که مبتلا به همه احاد جامعه است در قالب برنامه هایی مثل خنده بازار و سر زده؛ اخبار را به صورت کامل و تحلیلی در اختیار مردم قرار دهد و با ارائه راهکار به نهادهای مسئول درصدد حل بحران ها و مسائل اجتماعی برآید.

کد خبر: ۴۷۸۹۷

تاریخ: ۳۰ آذر ۱۳۹۰ - ۱۱:۵۸

مدیریت رسانه به عنوان یکی از ابزارهای حکومت بر جوامع از دو دهه گذشته تا کنون مطرح شده است. طبق یک تعریف مدیریت رسانه یعنی بیشترین و بهترین بهره را از قدرت و نیروی رسانه‏ های جمعی در جهت اهداف و مقاصد سازمان بردن؛ یعنی مثلاً بتوان برای تبلیغات از ظرفیت‌های رسانه‌ای استفاده کرد، یا در مواقع بحرانی و زمانی که حیثیت، اعتبار و شهرت سازمان خدشه‌دار می‏شود با تعامل مؤثر با رسانه‌‌‏ها و استفاده از قدرت اطلاع‏ رسانی‌ و تبلیغی ‌آنها‌ از‌ بحران کاست و حتی آن را به فرصت‌‏هایی برای سازمان مبدل ‌ساخت.
تقریبا در تمامی پروژه های خبری مطرح در سطح دنیا، می توانیم موارد ذکر شده در تعریف بالا را به وضوح مشاهده کنیم.

اما در ایران بخش های خبری مختلف صدا و سیما به طور معمول اخبار را به صورت گزینشی منتشر می کنند. یعنی خبری که مورد علاقه نباشد حتی در صورتی که بحث اول جامعه نیز باشد به صورت کاملا سلیقه ای سانسور خواهد شد. مثلا وقتی یک شایعه ساده در مورد حذف یارانه ها کل سیستم را درگیر می کند و موجب ایجاد تورم کاذب در طول یک هفته کاری می شود صدا و سیما ترجیح می دهد به جای تحلیل و بحث در مورد این موضوع اصل خبر را حذف کند تا به اصطلاح به موضوع دامن نزده باشد.

البته دولت نیز در بسیاری از موارد از این سیاست صدا و سیما استقبال می کند. تورم موضوعی است که همه افراد یک جامعه فارغ از میزان تحصیلات و یا گرایش سیاسی شان با آن درگیری روزمره دارند. پس مسئله ای نیست که با عبور از آن بتوان موجب فروکش کردن شایعات پیرامون اش شد!

یک رسانه باهوش، اخبار را به صورت نسبتا کامل و مکفی در اختیار جامعه قرار می دهد و در عوض با تحلیل های به موقع با نگاهی جامع به منافع ملی، سعی در کنترل افکار مردم با استفاده از حداکثر ظرفیت نخبگان و سیاست مداران می کند.

معمولا مدیران صدا و سیما در واکنش به انتقاداتی از این دست جواب هایی از قبل آماده شده دارند مثل:

- اغلب مردم فقط اخبار را از صدا و سیمای ایران پیگیری می کنند.

- مگر چند درصد مردم یک خبر را از طرق مختلفی مثل اینترنت و ...چک می کنند؟

- اصولا تشخیص این که چه خبری پخش بشود یا تا چه حد باز بشود به مصلحت کشور وابسته است و ما مرجع "تشخیص مصلحت" هستیم!

- اصلا این حرف ها چیست؟ما همیشه اخبار را به طور کافی و وافی به گوش مردم می رسانیم.

- پس ۲۰:۳۰ چیست؟

- ...

پاسخ: اول این که وقتی حتی به یک شایعه- نه یک خبر - واکنشی به موقع از طرف اخبار رسمی یک کشور نشان داده نشود خود به خود جامعه به سمت تقدیر و تقدیس شایعه سازی و به قول معروف موضع گیری در برابر اخبار دولتی پیش می رود.مثل اکثر ماجراهای اقتصادی که اغلب مردم ترجیح می دهند بدترین شایعه را قبول کنند و حتی به دنبال حقیقت نیز نیستند.

دوم این که مصلحت اندیشی در مورد مسائل حیاتی و خیلی مهم قابل فهم و درک است اما گاهی عبارت صحیح "لاپوشانی" به ذهن می رسد که این همان مسئله ای است که امروز جامعه ما را آزار می دهد. صدا و سیما برای رفع معضل غیر شایع عدم اعتماد مردم به اخبار ملی و میهنی و بر طرف کردن شبهه جانبداری از دولت در مدیریت خبر، به شدت برنامه های خود انتقادی از دولت و جامعه را افزایش داده است. البته تا حدی نیز موفق بوده است اما اگر هدف از جذب مردم بزرگ کردن بی عدالتی ها و مشکلات، پیش چشمان بیننده خسته و عصبی است که یک عمر با این مشکلات دست و پنجه نرم کرده است، چه احتیاجی به دشمن است؟!مگر شبکه های متعدد فارسی زبان هر روز به این رسالت عظیم خود به بهترین نحو ممکن عمل نمی کنند؟

واقعا اگر تصور مدیران ما این است که با برنامه هایی مثل سرزده اطمینان مردم به اخبار و گزارش های صدا و سیما بیشتر می شود که ...مثلا نشان دادن مجری سرزده که به درخواست مردم به ادارات و سازمان ها می رود و به صورت گزینشی از یکی تقدیر و دیگری را تادیب می کند خیلی شیرین و سرگرم کننده است؟! کدام سازمان یا اداره دولتی در این کشور است که اغلب کارمندان با مردم در حد و اندازه شأن شان برخورد کنند؟ اگر هدف تان پیدا کردن و تقدیر از کارمندان متعهد است! اجرکم عندالله!

شاید بهتر باشد به جای نشان دادن آن چه ما می دانیم و هر روز درگیر اش هستیم راه کارهایی ارائه دهید و به دنبال حل مشکلات باشید.

شاید واقعا اغلب مردم  به ماهواره یا اینترنت دسترسی نداشته باشند اما آنها که هر روز پیگیر ریز اخبار هستند بی شک قشری از جامعه هستند که میزان تاثیرگزاری شان بر سایر اقشار بسیار زیاد است. غافل شدن از تاثیر گذاری و مدیریت تحلیل افکار نخبگان جامعه نتیجه اش می شود تشکیل طبقه ای که بدون اطلاع از ماهیت اسرائیلی آمریکایی جنبش سبز؛ از موسوی  حمایت کردند و به دنبال تحقق هدف "زندگی بهتر برای جامعه ایرانی" بودند.

و در پایان اگر یک دهم میزگردهایی که به بررسی مشکلات اقتصادی اروپا، آمریکا یا اشغال وال استریت اختصاص دادیم، برای حل معضلات و مشکلات مردم کشورمان ترتیب می دادیم، این همه دلخوری مردم از صدا و سیما زیاد نمی شد.

مردم ما به قدری معتقد،متعهد و آرمان گرا هستند که در مواقع حساسی مثل بیداری اسلامی، تهدیدات آمریکا و اسراییل و خیلی از مثال های دیگر، بیشتر و بهتر از ما و مسئولین جانبداری انقلاب و آرمان های شان را کرده و می کنند. شاید بهتر باشد بیشتر به مشکلات شان توجه کنیم و کمی از حجم این شرمندگی بکاهیم.