سخنگوی سازمان انرژی اتمی:

مذاکره پنهانی سازمان انرژی اتمی با آمریکا را تکذیب می‌کنم

سخنگوی سازمان انرژی اتمی ضمن تکذیب هرگونه مذاکره پنهان این سازمان با رژیم آمریکا در انعقاد برجام، تاکید می‌کند هیچ تعهد فرابرجامی وجود ندارد و هیچ بلای فنی هم بر سر صنعت هسته‌ای نیامده است.

کد خبر: ۴۷۳۸۶۴

تاریخ: ۱۲ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۹:۵۴

صراط، بهروز کمالونی سخنگوی سازمان انرژی اتمی در گفتگوی تفضیلی با خبرگزاری میزان هرگونه مذاکره پنهان این سازمان با رژیم آمریکا در انعقاد برجام، را تکذیب کرد و منکر آسیب‌های فنی به صنعت هسته‌ای کشور شد. متن این گفتگو به شرح زیر است:

دقیقا ۶۳ سال قبل یعنی سال ۱۳۳۵ اولین گام ایران برای حرکت به سمت استفاده از یک انرژی نو به نام هسته‌ای برداشته شد و طبق اسناد موجود در تارنمای مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، ۱۴ اسفند همان سال «قانون مربوط به موافقتنامه همکاری بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت ایالات متحده آمریکا راجع به استفاده‌های غیر نظامی از انرژی اتمی» به امضای مجلس شورای ملی به ریاست رضا حکمت رسید.

سنگ بنای هسته‌ای
پنج سال بعد و در  سال ۱۳۴۰ ایران پروژه «راکتور تحقیقاتی تهران» را آغاز و شش سال بعد، آن را مورد بهره برداری قرار داد؛ آنطور که در تارنمای سازمان انرژی اتمی آمده است این اقدام «سنگ‌بنای علوم و فنون هسته‌ای» در ایران شد و ۱۳ سال بعد نیز سازمان انرژی اتمی تاسیس و اکبر اعتماد اداره آن را بر عهده گرفت.

قانون اتمی
قانون «سازمان انرژی اتمی ایران» مشتمل بر ۲۰ ماده و ۴ تبصره پس از تصویب مجلس سنا در جلسه فوق‌العاده روز دوشنبه ۳ تیر ۱۳۵۳، در جلسه روز یکشنبه ۱۶ تیر ماه ۱۳۵۳ شمسی به تصویب مجلس شورای ملی به ریاست عبدالله ریاضی رسید.

فراز و فرود
صنعت هسته‌ای در طول ۴۵ سال گذشته فراز و فرود زیادی داشته است؛ از توقف ابتدای دهه شصت و شروع فعالیت از پایان همین دهه تا تشکیل پرونده بین‌المللی و چکش‌کاری ۱۲ ساله تا انعقاد برجام پر ماجرا.

دانشمندان صنعت هسته‌ای برای تغییر پارادایم فکری گردانندگان انرژی این مملکت حتی به اندازه اتم، پا پس نکشیدند تا «الکترون‌خصلت»‌های منفی‌باف مانع توسعه مادی و معنوی ایران اسلامی نشوند و چه بسا با رفتار مثبت پروتونی، به سرعتِ سانتریفیوژ‌ها در حال حرکت هستند.

انرژی نه «چرخ پنجم» که بلکه موتور محرک اقتصاد کشور است که فعلا از «سوخت‌های فسیلی (سنگوار ه‌ای)» نظیر نفت، گاز، زغال‌سنگ و ... استفاده می‌کند و شوربختانه خام‌فروشی بر این خوانِ نعمت تحمیل شده است. تمدن فسیلی به سرعتِ برق در حال نزدیک‌شدن به پایان عمر خود است اما برای تولید همین برق، به جایگزین نیاز داریم و چه جایگزینی بهتر از تمدن هسته‌ای؛ چه آنکه به قول هاتف: «دل هر ذره را که بشکافی/ آفتابیش در میان بینی».

تابستان سال ۹۷ گفتیم حوزه هسته‌ای جولانگه هر کسی نیست تا درباره آن حرف بزند؛ از همین رو با سخنگو و معاون «امور بین‌الملل، حقوقی و مجلس» سازمان انرژی اتمی به گفت‌وگوی مشروح نشستیم. امسال نیز این قاعده تکرار شد.

اگر بگوییم اتفاقات یک سال گذشته هسته‌ای به اندازه فراز و فرود تاریخ این صنعت مهم و محل بحث بوده است پر بیراه نگفته‌ایم چه آنکه رژیم آمریکا هر آنچه در توان داشت به بهانه صنعت هسته‌ای، به مردم کشورمان فشار آورد و از اردیبهشت امسال هم راهبرد  «مقاومت فعال» با استفاده از ظرفیت همین صنعت هسته‌ای از سوی جمهوری اسلامی در دستور کار قرار گرفته و به زعم اهالی فن، دستاورد‌های خوبی هم داشته است.

۲۶۰ دستاورد هسته‌ای طی ۵ سال گذشته
ابتدا بفرمایید صنعت هسته‌ای کشورمان تا ۲۴ مرداد ۱۳۹۲ چه وضعیتی داشت و در عرض دو سال یعنی تا ۲۳ تیر ۱۳۹۴ چه تحولاتی را از سر گذراند و هم‌اکنون در چه وضعی است؟
کمال‌وندی: صنعت هسته‌ای در ادوار مختلف در همه حوزه‌ها اعم از تولید برق، پزشکی هسته‌ای، تحقیقات کشاورزی، صنعت، شیلات و بسیاری زمینه‌های دیگر پیشرفت‌های غرورآفرینی داشته است و به دلیل تلاش‌های ارزشمند دانشمندان و متخصصین مومن و انقلابی، مصدر خدمات بزرگی بوده است. بهترین شاخص برای بررسی دستاورد‌ها، فهرست ارائه شده آن‌ها در مراسم سالانه روز ملی فناوری هسته‌ای است. ما فهرستی از این دستاورد‌ها را به تفکیک سال‌های مختلف جهت تنویر اذهان هموطنان ارائه می‌کنیم.

۲۰ دستاورد هسته‌ای از ۸۵ تا ۹۲
از ۲۰ فروردین سال ۱۳۸۵ که اولین سالروز ملی فناوری هسته‌ای با دستیابی به فناوری غنی سازی اورانیوم و تولید کیک زرد برگزار شد، تا سال ۱۳۹۲ حدود ۲۰ دستاورد مهم و برخی دیگر دستاورد‌های کوچکتر اعلام شد.

۲۶۰ دستاورد هسته‌ای از ۹۳ تا ۹۸
همچنین از ۲۰ فروردین ۱۳۹۳ که صنعت هسته‌ای با سرعت بیشتری نسبت به قبل فعالیت‌های خود را پیش برد سازمان انرژی اتمی هر ساله پروژه‌های متعددی را با موفقیت به اتمام رساند و در این روز به ملت شریف ایران و جهانیان معرفی کرد. تعدد این دستاورد‌ها را بصورت آماری می‌توان ذکر کرد به طوری که در سال ۱۳۹۳ (۴ دستاورد)، سال ۱۳۹۴ (۴ دستاورد)، سال ۱۳۹۵ (۱۵ دستاورد)، سال ۱۳۹۶ (۴۰ دستاورد)، سال ۱۳۹۷ (۸۳ دستاورد) و سال ۱۳۹۸ (۱۱۴ دستاورد) رونمایی شد.

دستیابی به ۲۷۲ هزار سو در سال ۱۴۰۹

پس از روی کار آمدن دولت یازدهم و مدیریت جدید سازمان انرژی اتمی چند سانتریفیوژ و به چه کیفیتی وجود داشت؟ یعنی چه تعداد فعال و چه تعداد در آستانه فعالیت بود؟ آیا ظرفیت قبلی قابل استفاده به عنوان برگ برنده در مذاکرات بود؟
کمال‌وندی: در پی روی کار آمدن دولت یازدهم در راستای اجرای برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) محدودیت‌هایی موقتی در حوزه‌های مختلف صنعت از جمله تعداد سانتریفیوژ‌ها ایجاد شد که البته هیچ تاثیر منفی بر روند و برنامه غنی سازی صنعتی در پایان دوره برجام نخواهد داشت. قرار است در پایان پانزده سال که هم اکنون ۴ سال از آن گذشته است، میزان غنی سازی کشور به حدود ۲۷۲ هزار سو برسد. این در حالی است که هدف تعیین شده از سوی رهبر معظم انقلاب رسیدن به حداقل ۱۹۰ هزار سو است. نباید فراموش کرد که قبل از مذاکرات هسته‌ای نیز بنا به دلایل سیاسی هیچوقت به ۱۰ هزار سانتریفیوژ از ۱۹ هزار سانتریفیوژ موجود گاز تزریق نشد.

برجام هیچ محدودیتی در استفاده از پرتو ایجاد نکرد
انعقاد قرارداد برجام در استفاده از ظرفیت پرتو چه تاثیری داشته است؟
کمال‌وندی: اولأ برجام هیچ محدودیتی در استفاده از پرتو در حوزه‌های پزشکی، صنعت و کشاورزی و هیچ حوزه دیگری ایجاد نکرد. ثانیاً در حوزه کاربرد عمومی پرتو بیش از سه دهه است که سازمان انرژی اتمی ایران با در اختیار داشتن سامانه گامای تهران مسئولیت سترون‌سازی و رفع آلودگی میکروبی به روش پرتودهی را برای محصولات پزشکی، بهداشتی، گیاه‌دارو‌ها و ادویه‌جات عهده‌دار است. سه بخش قدیمی سازمان، مرکز تابش گاما، مرکز تحقیقات سلامت و کشاورزی کرج و مرکز تحقیقات شمال‌غرب کشور در بناب نیز در این سالیان طولانی در این حوزه‌ها به عموم متقاضیان خدمت‌رسانی کرده‌اند.

سیکلوترون جدید در آستانه راه‌اندازی است
شتاب‌دهنده‌ها(سیکلوترون) در چه وضعیتی هستند؟
کمال‌وندی: سیکلوترون (شتاب دهنده ذرات اتمی و زیر اتمی) قدیمی با چند دهه عمر همواره مورد بهسازی قرار گرفته است و در حال حاضر در وضعیت خوبی قرار دارد. سیکلوترون جدید نیز مراحل پایانی راه اندازی خود را می‌گذراند. در سال‌های اخیر اولین شتابدهنده صنعتی الکترون کشور (۱۳۹۰)، سامانه گامای بناب (۱۳۹۳) و سامانه پرتودهی رودوترون قزوین (۱۳۹۶) به بهره‌برداری رسیده‌اند و خدمات خود را به عموم جامعه ارائه می‌کنند.

کاربرد پرتوها
در حال حاضر مهمترین کاربرد پرتو‌ها در چه حوزه‌هایی است؟
کمال‌وندی: کاربردپرتو‌ها استفاده‌های زیادی دارد. از جمله:
در پزشکی: تشخیص و درمان بیماری‌های مختلف
در کشاورزی: اصلاح بذر و کنترل آفات
در مواد غذایی و خشکبار: افزایش عمر ماندگاری محصوالت باغی به ویژه مرکبات
در صنایع مختلف، در محیط زیست و در حوزه امنیت مورد استفاده قرار می‌گیرد.