کشته شدن خبرنگار آمریکایی در درگیری‌های انقلاب

جو آلکس موریس، خبرنگار لس‌آنجلس تایمز در فرح‌آباد ژاله هدف گلوله قرار گرفت. وی با 30 سال سابقه خبرنگاری بارها به ایران سفر کرده بود.

کد خبر: ۴۵۱۷۰۱

تاریخ: ۲۱ بهمن ۱۳۹۷ - ۰۹:۰۰

بهمن‌ماه 57 انقلاب اسلامی به پیروزی رسید و جمهوری اسلامی پایه‌گذاری شد. این ماه در سال 57 آنقدر حوادث عجیب و جالب داشت که مرور آن‌ها می‌تواند نکات تاریخی زیادی برای ما روشن کند. بر همین اساس تصمیم گرفتیم حوادث بهمن‌ماه 1357 را از روزنامه اطلاعات دنبال کنیم.

نبردهای خونین میان واحدهای مسلح در تهران

به گزارش فارس در شب و روز بیست و یکم بهمن 1357 درگیری در سطح شهر تهران و بخصوص در مناطق نظامی شرق تهران به اوج خود می‌رسد. روزنامه اطلاعات در این باره نوشته است: «شب گذشته ناگهان شهر تهران حالت عادی خود را از دست داد و اضطراب و نگرانی بر ساکنان پایتخت حکمفرما شد.

حدود ساعت 9 شب ناگهان در شرق تهران تیراندازی مکرر به گوش رسید و مردم از خانه‌ها بیرون ریختند و بار دیگر بانگ الله‌اکبر تهران را فرا گرفت. حوادث در دو منطقه شرق تهران به وقوع پیوست.

گفته شاهدان عینی و تلفن‌هایی که در حدود ساعت ده شب به روزنامه شد حاکی از این بود که سربازان داخل پادگان دوشان‌تپه با گفتن الله‌اکبر از مردم کمک می‌خواهند. علت کمک خواستن این عده بنابر اظهار اهالی اطراف دوشان‌تپه حمله یک دسته از افراد گارد جاویدان به داخل پادگان و تیراندازی به طرف سربازان داخل پادگان بوده است.

از سوی دیگر در مقابل بیمارستان جرجانی نیز در پادگان نیروی هوایی تیراندازی شد و میان افراد نیروی هوایی و افراد گارد درگیری به وجود آمد.

همچنین گفته می‌شود هنگامی که افراد نیروی هوایی در داخل پادگان برنامه استقبال از حضرت آیت‌الله العظمی خمینی را از تلویزیون مشاهده می‌کردند با فرستادن صلوات نسبت به امام خمینی ابراز احساسات می‌کردند و همین مسئله موجب درگیری میان افراد نیروی هوایی و سربازان گارد گردید.»

در ادامه این گزارش اظهارات بختیار این‌گونه منعکس شده است: «دکتر شاپور بختیار در تماس تلفنی با خبرنگار سیاسی اطلاعات حوادث دیشب تهران را درگیری بین دو گروه از دانشجویان همافری دانست.

بختیار شایعه کودتا را تکذیب کرده و گفت نه کودتایی در جریان بوده و نه قصد حمله به محل اقامت حضرت آیت‌الله خمینی یا دفتر مهندس بازرگان، بلکه ظاهرا گروهی از همافران دچار احساسات شده‌اند و گروه دیگر در برابر آنها واکنش نشان داده‌اند.

نخست‌وزیر از تعداد آسیب‌دیدگان حادثه پادگان نیروی هوایی اظهار بی‌اطلاعی کرد و گفت تا این لحظه گزارشی در این زمینه نداشته است.

بختیار در مورد نقل و انتقالات نظامی امروز در سطح شهر گفت: ارتش باید همیشه مراقب باشد، چرا که یکپارچگی و وحدت ارتش عامل مهمی برای حفظ استقلال و حاکمیت ملت است.»

در این روز یک خبرنگار خارجی در درگیری‌های شرق تهران کشته می‌شود. در صفحه دو «اطلاعات» در این باره آمده است: «جو آلکس موریس، خبرنگار لس‌آنجلس تایمز در فرح‌آباد ژاله مورد اصابت گلوله قرار گرفت. وی با 30 سال سابقه خبرنگاری بارها به ایران سفر کرده بود. امروز نیز هنگامی که برای تهیه عکس و خبر در خیابان‌های شرق تهران حضور یافته بود از ناحیه سینه مورد اصابت گلوله قرار گرفت. اطلاع داده شد که اهالی محل جو الکس موریس را به یکی از خانه‌های فرح‌آباد ژاله بردند و یکی از پزشکان به مداوای اولیه وی پرداخت. تا ساعت ده ساعت به علت ازدحام بیش از حد و تیراندازی در محل، انتقال مجروح به بیمارستان میسر نشد ولی دقایقی بعد جو الکس موریس به بیمارستان پادگان دوشان تپه منتقل شد. در نهایت ساعت یازده امروز گزارش رسید که جو الکس خبرنگار لس‌آنجلس تایمز به علت اصابت گلوله به سینه‌اش در بیمارستان درگذشت.

خبرنگار دیگر ما در حالی که زیر رگبار گلوله از یک تلفن عمومی در خیابان حسینی گزارش می‌داد، اعلام داشت: افراد گارد علاوه بر آنکه به روی افراد آموزشگاه نیروی هوایی و همافران شلیک می‌کنند، به سوی مردم، زن، مرد، کودک و وسائل نقلیه هم تیراندازی می‌کنند.»

در وقایع خونین شهرستان‌ها 28 نفر کشته شدند

انقلاب اسلامی تنها محدود به تهران نبود و در بسیاری از شهرهای کشور درگیری‌های رخ داد که باعث شهید شدن تعداد زیادی از افراد شد. روزنامه‌ اطلاعات درگیری‌های روزهای آخر منتهی به انقلاب در شهرستان‌ها را این‌گونه روایت کرده است: «در دو روز گذشته موج حوادث خشونت‌باری چند شهر را فرا گرفت.

در حالی که گرگان چهره متشنجی به خود گرفته بود، ساعت 8 صبح پنجشنبه عده‌ای از مامورین شهربانی ناگهان با شلیک رگبار گلوله، مردم بیگناهی را که برای تهیه مایحتاج به خیابان‌ها آمده بودند، به خاک و خون کشیدند. به دنبال یورش ناگهانی مامورین، مردم وحشت‌زده به منازل خود گریختند و با به جای گذشتن عده‌ای شهید و مجروح، خیابان‌های شهر را خالی کردند.

علیرغم شلیک پیاپی مسلسل که آنی قطع نمی‌شد، عده‌ای زیر باران گلوله سعی داشتند مجروحین را به بیمارستان برسانند.

صبح دیروز جنازه 6 شهید گرگانی به وسیله 40 هزار تن از مردم این شهر تشییع شد و در گورستان امامزاده عبدالله در میان تأثر حاضرین دفن گردید.»

در گزارش دیگری که مربوط به شهر کمیجان اراک، جزییات درگیری‌ها این‌گونه گزارش شده است: «در پی زد و خورد ماموران و ساکنان کمیجان اراک که منجر به کشته شدن و مجروح شدن عده‌ای شد، این منطقه به مدت 48 ساعت در محاصره ماموران بود. پریروز-پنجشنبه- به خاطر اعتراض به واقعه کمیجان، حدود دو هزار نفر در میدان «ارک» اراک متحصن شدند و پس از بحث و گفتگو درباره این واقعه به وسیله گروهی از روحانیان، آقای سید مجتبی میرجعفری یکی از روحانیان اراک، همراه چند تن از روحانیان، دکتر لقمانی پزشک قانونی اراک با چهار آمبولانس سه پزشک و پنج کمک پزشک برای رسیدگی به وضع ساکنان کمیجان و بررسی چگونگی واقعه، به این منطقه رفتند.»