زنگ خطر حذف نخلستان های خوزستان به صدا درآمد

رییس نظام صنفی کشاورزی خوزستان نسبت به تغییر الگوی کشت نخیلات خوزستان هشدار داد و گفت: خوزستان نمی تواند نخلستان های خود را حذف و از تولید خرما انصراف دهد.

کد خبر: ۴۲۶۵۷۲

تاریخ: ۲۲ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۸:۰۲

مسعود اسدی روز دوشنبه در نشست خبری، اعلام خبر طرح تغییر الگوی کشت نخیلات از سوی مدیرکل دفتر میوه های گرمسیری و نیمه گرمسیری وزارت جهاد کشاورزی را برای خوزستانی ها هولناک توصیف کرد و افزود: تغییر الگوی کشت نخیلات در خوزستان به معنی حذف تدریجی نخلستان ها و انصراف از کشت نخل در این استان است.
به گزارش ایرنا  وی اضافه کرد: این اظهارنظر از آن جهت حایز اهمیت است که از سوی یک متخصص اعلام شده، به عبارت دیگر اگر ما اقدامات فوری و موثر انجام ندهیم، نخلستان های خود را از دست می دهیم و این به معنای این است که خیلی ها باید از زندگی در خوزستان انصراف دهند.
اسدی با اشاره به کاهش و شوری آب کارون در سال های اخیر، ادامه داد: ده ها هزار اصله پاجوش نخل در یکی دو سال اخیر در خوزستان به دلیل شوری آب از بین رفته، و محصول خرمای امسال این استان از لحاظ کمی و کیفی در پایین ترین حد قرار دارد.
وی گفت: مسئولان و نمایندگان مجلس شورای اسلامی باید پاسخ دهند که چرا خرمای خوزستان محکوم به فنا شده است؟
دبیرکل خانه کشاورز خوزستان با بیان اینکه 80 درصد مشکل نخیلات خوزستان مربوط به آب است، افزود: اگر کشاورزی و نخلداری را از خوزستان بگیرید همه مشاغل دیگر هم نابود می شود.
اسدی همچنین گفت: ما به عنوان نماینده کشاورزان خوزستان و به دلیل سرمایه گذاری عظیم با حفظ مزارع نیشکر موافق هستیم، مگر آنجا که حیات و ممات سایر کشاورزان در میان باشد، و ناچار شویم برای بقای سایر کشاورزان که به امنیت ملی و خوزستان ربط دارد، به سمت تغییر الگوی بعضی کشت ها برویم.
وی با اشاره به کاهش شدید آب در خوزستان، گفت: اگر بگویند بین خرما و نیشکر یکی را انتخاب کنید، آنگاه باید عاقلان تصمیم گیری کنند که کدام از این کشت ها باید ادامه پیدا کند.
اسدی با بیان اینکه نخلداران خوزستان در چنگال دلالان اسیر هستند، افزود: در شرایطی که خرما با مشکلات فراوان تولید شده هنوز قیمت خرید خرما مشخص نیست.
خوزستان قطب تولید خرما، رتبه دوم تولید این محصول و رتبه نخست صادرات آن را در کشور دارد. سهم این استان تولید حدود 200 هزار تن خرما است. هم اکنون 43 هزار هکتار از زمین های خوزستان زیر کشت نخیلات است که بیش از 32 هزار هکتار آن بارور است. محصول خرمای آبادان، خرمشهر و شادگان امسال به دلیل کاهش شدید و شوری آب کارون به دلیل پیشروی آب دریا خسارت جدی دیده است.
لطیفیان مدیرکل دفتر میوه های گرمسیری و نیمه گرمسیری وزارت جهاد کشاورزی به تازگی در گفت وگو با ایرنا اعلام کرده که در طرح مقابله با خشکسالی بحث تغییر الگوی کشت نخیلات و پیشنهاد الگوی کشت مناسب در حال پیگیری است.

* چهار فصل ممنوعیت کشت
دبیرکل خانه کشاورز خوزستان در ادامه گفت: با وجود ممنوعیت کشت در 2 حوزه آبی خوزستان در چهار فصل، پرداخت معوض کشت به کشاورزان انجام نشده است.
وی افزود: کشاورزان شهرستان های امیدیه، رامشیر، ماهشهر، شادگان و هندیجان که در حوزه رودخانه های زهره و مارون - جراحی قرار دارند، به دلیل نبود آب، چهار فصل زراعی از کشت محروم هستند و در فصل آینده نیز احتمال ممنوعیت کشت برای آنها وجود دارد.
اسدی با اشاره به جلسات ستاد خشکسالی خوزستان گفت: از زمان تشکیل این ستاد مطالبه کشاورزان این بوده که در صورت ممنوعیت کشت تابستانه به دلیل کمبود آب، باید مساله پرداخت معوض کشت به کشاورزان حل شود.
وی افزود: در استان اصفهان پرداخت معوض کشت از چهار سال پیش آغاز و 2 هزار و 100 میلیارد ریال در هیات دولت مصوب شده، به تبع آن امسال صندوق حمایت از کشاورزان تاسیس و مقررشد صنایع بزرگ اصفهان پنج هزار میلیارد ریال منابع آن را تامین کنند.
اسدی با بیان اینکه پرداخت معوض کشت به کشاورزان خوزستانی در نشست ستاد خشکسالی 22 اردیبهشت امسال مصوب شد بیان کرد: در این مصوبه مقرر شد صنایع پتروشیمی، فولاد و نفت منابع آن را تامین کنند و استانداری نیز مسئول پیگیری این مصوبه باشد.
وی ادامه داد: این مصوبه هیچگاه محقق نشد و روی کاغذ باقی ماند و مسئولان عزم و تمایلی برای پیگیری نامه ندارند.
به گفته وی، استاندار خوزستان با وزیر جهاد کشاورزی مکاتبه کرده در حالی که مکاتبه باید با رییس جمهوری انجام می شد، البته در زمان استاندار سابق نیز مکاتباتی با رییس جمهوری برای پرداخت معوض کشت به کشاورزان خوزستانی نوشتیم که آن نیز در وزارت جهاد کشاورزی بایگانی شد.
وی بیکاری کشاورزان را خطری بزرگ برای خوزستان دانست و گفت: ده ها هزار کشاورز خوزستانی که پیش از این با عزت زندگی می کردند، اکنون به دلیل خشکسالی به زودی روستاهای خود را رها می کنند و ساکن حاشیه شهرها می شوند.
اسدی با اشاره به گرانی روزافزون در ماه های اخیر اضافه کرد: کشاورزان خوزستان چند سال است که درآمد مناسبی ندارند و با مشکلات معیشتی بسیاری روبه رو هستند، به طوری که حتی از حداقل زندگی و درمانی محروم هستند.
وی گفت:در هیچ دوره ای، کشاورزان اینگونه مورد بی مهری استانداری خوزستان قرار نگرفته اند و نمی دانیم چه عاملی باعث شده که کشاورزان تنهای تنها رها شده اند.
رییس نظام صنفی کشاورزی خوزستان همچنین افزود: اگر چه این تشکل همیشه حامی کشاورز بوده، اما امسال به دلیل مشکل آب هیچ توصیه ای به کشت شلتوک نکردیم.
وی درباره ممنوعیت کشت شلتوک در خوزستان افزود: به دلیل بالابودن سطح آب های زیر زمینی، تغییر الگوی کشت باید به تدریج و با آموزش کشاورزان باشد.
اسدی ادامه داد: ستاد خشکسالی امسال بسیار دیرهنگام و به صورت نامناسب ممنوعیت کشت را به کشاورزان اعلام کرد، و در اطلاع رسانی تنها به نصب پلاکارهای تهدید آمیز بسنده کرد، این مساله باعث شد کاری از پیش نبرد در حالی که در سال 87 که باز هم خشکسالی شدید بود با شیوه های فرهنگی اجتماعی کشاورزان را به همکاری و صرفه جویی دعوت کردیم.
وی درباره برداشت آب رودخانه ها توسط کشاورزان بالادستی که منجر به مشکلاتی برای پایین دستی ها شده نیز گفت: تا زمانی که تنها راه معیشت مردم کشاورزی باشد نمی توان از کشت و برداشت آب آنها جلوگیری کرد.
اسدی با اشاره به رهاسازی آب از بالادست برای تامین آب نخیلات خرمشهر و آبادان، از همه کشاورزان مسیر خواست که نهایت صرفه جویی را کرده و همه موتورپمپ های خود را به مدت سه روز خاموش کنند تا آب به پایین دست کارون برسد.

* باز هم رد پای سدگتوند
دبیرکل خانه کشاورز خوزستان بخشی از مشکلات امسال آب خوزستان را متوجه سد گتوند دانست و گفت: به دلیل ذخیره بالای آب شور در مخزن این سد، امکان رهاسازی آب به پایین دست کارون ممکن نبود.
وی با انتقاد از به فراموشی رفتن علاج بخشی سد گتوند افزود:سد گتوند، خوزستان را به شوره زار تبدیل می کند این در حالیست که برخی افراد سیاسی و نخبگان که در سال های گذشته منتقد این سد بوده اند، اکنون سکوت کرده اند.
وی ادامه داد: برخی نمایندگان با شعار نجات کارون و جلگه خوزستان و حل مساله سد گتوند به مجلس شورای اسلامی راه یافتند اما اکنون این مساله را کنار گذاشته اند.
اسدی با اشاره به ادعای مدیران سد گتوند در مورد بی تاثیر بودن این سد در کیفیت آب کارون گفت: موسسه آب دانشگاه تهران در مطالعاتی که انجام داده به صورت رسمی اعلام کرد که بخشی از شوری این رودخانه ناشی از سد گتوند است و پنج راهکار ارایه کرد که اکنون به نام «مدیریت مخزن» آب شور به پایین دست تخلیه می شود.
سد گتوند علیا، بلندترین سد خاکی کشور و آخرین سدی است که بر روی رودخانه کارون احداث شده است که در 25 کیلومتری شهر گتوند در خوزستان قرار دارد.
کارشناسان می گویند جانمایی اشتباه این سد باعث شده که سازند نمکی گچساران در مخزن سد قرار گیرد و حل شدن تدریجی نمک این سازند باعث شور شدن آب مخزن و رودخانه کارون شده است. این سد در سال 91 با وجود مخالف شدید کارشناسان آبگیری شد.
مطالعات علاج بخشی سد گتوند در سال 94 به موسسه آب دانشگاه تهران واگذار شده و این موسسه گزارش خود را به سازمان مدیریت و برنامه ریزی(کارفرمای مطالعات) ارایه داده اما با گذشت
چند سال از تصویب مطالعات، تصمیم نهایی در مورد سد گتوند گرفته نشده است. در این مطالعات سد گتوند به عنوان یک خطای ملی معرفی شده است.
همچنین370 هکتار زمین کشاورزی با 85 هزار بهره بردار کشاورزی در پایین دست سد گتوند قرار دارد که از کیفیت آب این سد تاثیر می پذیرند.