پاسخ ستاد احیای دریاچه ارومیه به یک گزارش

در پی انتشار گزارشی تحت عنوان «کاهش روزانه وسعت "دریاچه ارومیه" و ادعای "خوب بودن حال" این دریاچه از سوی مسئولان» در این خبرگزاری، معاون اجرایی دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه، جوابیه‌ای برای انتشار به تسنیم ارسال کرد.

کد خبر: ۴۱۳۴۰۶

تاریخ: ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۱۹:۴۲

در پی انتشار گزارشی تحت عنوان «کاهش روزانه وسعت "دریاچه ارومیه" و ادعای "خوب بودن حال" این دریاچه از سوی مسئولان» در این خبرگزاری، معاون اجرایی دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه، جوابیه‌ای برای انتشار به تسنیم ارسال کرد. متن این جوابیه را در ادامه می‌خوانید:

به گزارش تسنیم،  در ابتدا توجه آن رسانه محترم را به اهمیت موضوع احیای دریاچه ارومیه و ملی بودن این فرآیند فارغ از جناحبندی‌های سیاسی و گروهی جلب میکنم. امید که با همراهی و همدلی همه افراد و نهادها بتوان گامی مثبت در جهت احیای دریاچه ارومیه فارغ از نگاههای سیاسی برداریم و اما بعد و برای روشن شدن افکار عمومی در خصوص آنچه در این گزارش با عنوان «بدتر شدن سال به سال وضعیت دریاچه» بیان شده ذکر چند نکته که را ضروری می‌دانیم.

اینکه در گزارش ذکر شده «سال به سال وضعیت دریاچه ارومیه نه تنها بهبود نیافت بلکه به مراتب بدتر شد» با توجه به کدام متر و معیار و عدد و رقمی بیان می‌شود؟ از آن‌جا‌ که گزارش معطوف به سخنان رئیس‌جمهور محترم در تبریز نوشته شده، با در نظر گرفتن همان بازه زمانی مورد اشاره رئیس‌جمهور و با ذکر اعداد و ارقام رسمی از وضعیت دریاچه ارومیه سعی در ترسیم وضعیت واقعی فعلی دریاچه ارومیه داریم.

رئیس‌جمهور در سخنرانی اخیر خود در جمع مردم تبریز گفتند «اگر روند دریاچه ارومیه روند همانند گذشته بود، در شهریور 96 دریاچه ارومیه به طور کامل خشک شده بود.» این حرف به چه میزان صحیح است؟
اعداد و ارقامی که در ادامه بیان می‌شود با توجه به ملاک قراردادن «شهریور»‌ هر سال به عنوان آخرین ماه هر سال آبی‌ است.

دریاچه ارومیه در سال 1374 ترازی معادل 1278.1 متر داشت و در همین سال سطح آبی آن 5300 کلیومتر مربع و حجم آن هم 32000 میلیون متر مکعب بود. این اعداد طی بیست سال و بدون اقدامات و دلنگرانی هیج دولتی در سال 1392 به تراز 1270.40 متر و سطح آب 1880 کیلومتر مربع و حجمی معادل 1290 میلیون متر مکعب رسید. در واقع در این نزدیک به بیست سال سالی 40 سانتیمتر از تراز آب دریاچه ارومیه کم می‌شد و هیچ اقدامی هم برای جلوگیری از این مسئله صورت نگرفت تا دریاچه در وضعیت فوق بحرانی به دولت یازدهم برسد. اگر ابتدای دولت یازدهم ستاد احیای دریاچه ارومیه تشکیل نمی‌شد و متخصصان و نخبگان کشور پای در راه نجات دریاچه نمی‌گذاشتند همان‌طور که رئیس‌جمهور هم چند روز پیش در تبریز گفت شاید الان چیزی از دریاچه باقی نمی‌ماند.

در واقع اگر اقدامات ستاد احیا‌ نبود و دریاچه روند از دست دادن آبهایش را ادامه میداد در شهریور 96 دریاچه در وضعیتی بود که تراز آن چیزی نزدیک به 1268.80 متر بود و سطح آبی آن 100 کیلومتر مربع و حجم آب آن هم کمتر از 40 میلیون متر مکعب بود و این به معنای صحت سخنان رئیسجمهور است که اگر ستاد احیا تشکیل نمی‌شد و اقدامات کنونی صورت نمی‌گرفت این روزها چیزی از دریاچه باقی نمانده بود.

جدول زیر به خوبی وضعیت دریاچه را در شهریور 1396، بدون اقدامات ستاد احیا و با اقدامات ستاد احیا تصویر می‌کند:
حجم (میلیون متر مکعب) سطح (کیلومتر مربع) تراز (متر)
40 100 80/1268 وضعیت دریاچه بدون اقدامات ستاد احیا (شهریور 96)
1180 1800 34/1270 وضعیت فعلی دریاچه در شهریویر 96

آنچه هم که از سخنان دکتر تجریشی و دکتر کلانتری درباره بودجه در این گزارش بیان شده ناظر به این مطلب است که عدم تخصیص بودجه لازم به ستاد احیای منجر به این شده که ما الان در وضعیت مطلوبتری نباشیم و گرنه آنچه در حال حاضر هم حاصل شده و جایی که اکنون در آن ایستادهایم به مراتب بهتر و قابل دفاعتر از آن چیزی است که در صورت نبود ستاد احیاء و هرگونه اقدامات عملی در جهت احیای دریاچه (که در دولتهای قبل صورت نگرفت) ممکن بود اتفاق بیفتد.

بنابراین به وضوح مشخص است که اگر اقدامات ستاد احیاء دریاچه ارومیه نبود همین الان و در سال 96 با یک فاجعه زیست محیطی به شدت خطرناک درگیر بودیم. البته ما به هیچ وجه قصد بیان این نکته را نداریم که الان در وضعیت مطلوب قرار داریم. پر واضح است که اگر اقداماتی که در این چهار سال صورت گرفته را با شدت و همیت بیشتری در هشت سال آینده دنبال نکنیم و با همکاری و هماهنگی و بودجه بیشتر به سراغ دریاچه ارومیه نرویم، ممکن است با وضعیت ناگواری در سالهای بعد 1400 مواجه شویم و این یک وظیفه ملی است که ستاد احیاء، وزارتخانه‌ها‌، دولت و صد البته رسانه‌ها باید آن را غیرتی ملی بپذیرند و انجام دهند تا دین خود را به این آب و خاک ادا کنند‌ اما نادیده گرفتن اقدامات عملی صورت گرفته و القای ناامیدی‌ به مردم در این راه بی‌شک هیچ کمکی به بهبود وضعیت دریاچه ارومیه نمی‌کند.