گفتگو با بولتون دربارۀ خروج آمریکا از برجام

مشاور امنیت ملی آمریکا گفت: تمام منافع برجام پیشاپیش به ایران رسید، و این توافق به هیچ وجه در راستای منافع راهبردی آمریکا نبود.

کد خبر: ۴۱۳۳۹۸

تاریخ: ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۱۹:۱۴

جان بولتون در گفتگوي اختصاصي با گِرِتا وَن ساستِرِن، خبرنگار اين شبکه درباره دوره رياست جمهوري دونالد ترامپ، رئيس جمهور کنوني آمريکا، که يک سال و اندي از آغاز آن مي گذرد، گفت: رئيس جمهور ترامپ در مبارزات انتخاباتي اش همواره مي گفت قصد دارد منافع ملي آمريکا را در صدر اولويت هاي کاري اش قرار دهد و من فکر مي کنم اين ويژگيِ مشخص دوره رياست جمهوري ترامپ در بيش از يک سالي است که وي سر کار بوده است.

به گزارش خبرآنلاین، ترامپ مشکلات فراواني را - از جمله ايران، کره شمالي و خاورميانه - به ارث برده است. دولت اوباما يا به اين مشکلات اصلاً رسيدگي نکرده، يا به صورت اشتباه به اين مشکلات پرداخته بود. اين بخش بزرگي از مسئوليت هاي وي (ترامپ) بوده است (که به اين مشکلاتي که به ارث برده است، رسيدگي کند).

از سوي ديگر، وقتي دولت بوش روي کار آمد، چنين ايده اي وجود داشت که ديگر، مشکلات جهان حل شده و جنگ سرد نيز به پايان رسيده است و تنها موضوعِ مهم، رشد اقتصادي است، ولي ناگهان واقعه يازدهم سپتامبر رخ داد.

بولتون در رابطه با انتقال سفارت آمريکا از تل آويو به شهر قدس گفت: اين مسئله به اعتبار آمريکا، به ويژه اعتبار رئيس جمهور آمريکا، باز مي گردد. تمام نامزدهاي موفق رياست جمهوري تاکنون در مبارزات انتخاباتي خود قول داده بودند سفارت آمريکا را به قدس منتقل خواهند کرد، ولي اين کار را نکردند. اين صرفاً بر شرايط در درون اسرائيل تأثيرگذار نيست، بلکه به رهبران جهاني در سراسر دنيا نيز نشان مي دهد که وقتي او (ترامپ) وعده مي دهد و مي گويد کاري را انجام مي دهد، واقعاً به وعده ي خود عمل خواهد کرد.

تصميم اخير وي براي خروج از توافق هسته اي ايران نيز بر همين منوال بوده است، زيرا او در خلال مبارزات انتخاباتي همواره مي گفت که اين توافقي بسيار بد است. ترامپ با خروجش از برجام، صرفاً به صحبت هايي که نزديک به دو سال به طور مستمر درباره اين توافق انجام مي داد عمل کرده است.

خبرگزاری صدا و سیما مشروح این گفتگو را منتشر کرده است:

آيا شما انتظار داريد ايران به ميز مذاکره بازگردد يا اين مسئله به نوعي رويارويي ميان دو کشور تبديل شود؟
من فکر نمي کنم هيچ رويارويي رخ دهد، بلکه به صورت اجتناب ناپذير، وقتي تحريم هاي آمريکا به اجرا درآيند، بر اروپا تأثيرگذار خواهد بود و ميزان تجارت و سرمايه گذاري هاي کشورهاي اروپايي را در ايران کاهش خواهد داد و آنگاه ايران با انتخابي بسيار دشوار روبرو خواهد شد. البته آنان خيلي دوست دارند اين توافق را ادامه دهند، زيرا تمامي منافع اقتصادي اين توافق در جهت ايران بود. اين در حالي است که اکنون آن منافع در شرف قطع شدن قرار گرفته اند. حتي پس از لغو تحريم ها اقتصاد ايران در شرايط بدي قرار دارد. ما در پايان سال گذشته شاهد تظاهرات در سراسر ايران بوديم. از اين رو، فکر مي کنم براي ايران، ادامه ي شرايط کنوني بسيار دشوار باشد.

موضع شما درباره "تغيير رژيم" در ايران چيست؟
خب، اين هدف دولت آمريکا نيست. (بلکه) هدف اين است که مانع از آن شويم که آنان حتي بتوانند به سلاح هاي هسته اي نزديک شوند. فکر مي کنم، با ناپديد شدن منافع اقتصادي که رئيس جمهور اوباما براساس اين توافق به ايران اعطا کرده بود، ايرانيان خواهند گفت - همانطور که تصور مي کنم شايد مقامات کره شمالي نيز به همين دليل گفته باشند - ما ديگر اين را نمي توانيم تحمل کنيم، زيرا هزينه هايي که بايد براي سلاح هاي هسته اي بپردازيم، بيش از حد زياد است.

طريقي که اوباما درباره اين توافق مذاکره کرد، به نحوي بود که منافعِ اين توافق پيشاپيش به ايران مي رسيد و اين يکي از اشتباهات اصولي اين توافق بود. اين در حالي است که به سادگي بايد گفت: اين توافق در کانونِ اصليِ خود، در راستاي منافع راهبردي آمريکا نبود. اين توافق بطرزي مؤثر ايران را مهار نکرده بود تا اين کشور نتواند کماکان به دنبال دستيابي به سلاح هسته ايِ قابل حمل با موشک باشد. اين توافق فاقد ساز و کارهاي مؤثرِ راستي آزمايي بود.

ما در حالي وارد اين توافق شديم که هيچ نوع اطلاعاتي- به غير از آنچه سرويس هاي اطلاعاتي خودمان به ما داده بودند- درباره برنامه نظامي ايران نداشتيم و آژانس بين المللي انرژي اتمي نيز به سادگي تدابير و آمادگي کافي براي انجام بازرسي ها نداشت. از اينرو، ما مي دانيم که در قلب اين توافق، دروغي درباره اهداف نظامي (هسته اي) ايران وجود داشت و اطلاعاتي که اخيراً اسرائيل برملا کرده است، صرفاً مؤيد همين مسئله است.

آيا آمريکا نبايد به هر توافقي که امضا مي کند عمل کند و به آن پايبند باشد و آيا خروج آمريکا از برجام، مانع حصول هرگونه توافقي ميان آمريکا و کره شمالي نخواهد شد؟
به نظر من، هر توافقي که برپايه دروغ نهاده شده باشد، معتبر نيست و همين امر باعث تضعيف آن (برجام) شده است. در هر صورت، رئيس جمهور بايد منافع راهبردي آمريکا را در نظر بگيرد. مثلاً وقتي جرج دبليو بوش، رئيس جمهور اسبق آمريکا، از معاهده ضد موشک هاي بالستيک خارج شد، به اين دليل نبود که روسيه در حال نقض آن پيمان بود ولي علتِ خروج آمريکا از آن پيمان اين بود که جهان تغيير کرده بود. فکر مي کنم در خصوص توافق ايران اين توافق هرگز در راستاي منافع آمريکا نبوده و با گذر زمان نيز اوضاع اصلاً در حال بهبود نبوده است.

بولتون سپس مدعي شد: من واقعاً فکر مي کنم که آن (خروج آمريکا از برجام) احتمال دستيابي به توافق (هسته اي) با کره شمالي را افزايش مي دهد، زيرا مقامات کره شمالي به خودشان خواهند گفت اين کاملاً واضح است که ما نمي توانيم توافقي مانند ايران (برجام) به دست آوريم که آنقدر براي ما مساعد و مطلوب باشد و از اينرو، اگر ما خواستار هرگونه توافقي با آمريکا هستيم، آن توافق بايد به مراتب بيشتر (از برجام) طبق شرايط و خواسته هاي آمريکا باشد .