چرا مصوبه سنا نقض برجام است؟

کد خبر: ۳۶۷۷۲۹

تاریخ: ۲۶ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۶:۵۵

صراط: با آنکه رهبران ارشد مجلس سنا ادعا کرده‌اند که پیش‌نویس طرح تحریمی جدید علیه ایران نقض برجام به شمار نمی‌رود، کارشناسان بارها درباره آثار منفی آن بر اجرای تعهدات آمریکا ذیل این توافق هشدار داده‌اند.

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم،  مجلس سنای آمریکا روز پنجشنبه با 98 رأی موافق و تنها 2 رأی مخالف طرح جامعی که خواستار تحریم ایران به بهانه‌های مختلف اعم از برنامه موشکی، حقوق بشر و انتقال تسلیحاتی است را به تصویب رساند.

این طرح، موسوم به «مقابله با فعالیت‌های ثبات‌زدای ایران» (اس.722)  به طور کلی از 12 بخش تشکیل شده است و رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا را موظف به شناسایی دایره وسیعی از فعالیت‌های ایران در حوزه منطقه، حوزه تسلیحاتی و حقوق بشر کرده و خواستار اعمال تحریم‌ها جدی علیه آنها شده است.

هشدار سناتور آمریکایی

«برنی سندرز»، یکی از دو سناتوری که روز پنجشنبه در مجلس سنا به « «مقابله با فعالیت‌های ثبات‌زدای ایران» (اس.722)  رأی مخالف داد در بیانیه‌ای گفت که این مصوبه می‌تواند اجرای توافق هسته‌ای با ایران را به خطر بیندازد.

وی  در بیانیه‌ای بعد از این رأی‌گیری گفت که او کاملاً با تحریم‌های اعمال شده علیه روسیه به بهانه دخالت در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در سال 2016 موافق است، اما تحریم‌های ایران ممکن است تبعاتی خطرناک داشته باشند.

او نوشت:  «من قبلاً در حمایت از تحریم‌ها علیه ایران رأی داده‌ام و فکر می‌کنم که تحریم‌ها ابزاری مهم برای آوردن ایران به میز مذاکره بودند، اما معتقدم که این تحریم‌های جدید می‌توانند توافق هسته‌ای بسیار مهم امضا شده بین آمریکا و شریکانش با ایران در سال 2015 را به خطر بیندازند.»

علاوه بر «سندرز»، مقام‌های دولت سابق آمریکا هم درباره آثار منفی این مصوبه بر اجرای تعهدات آمریکا در برجام هشدار داده‌اند.

مخالفت مقام‌های دولت اوباما با تحریم‌های سنا

«آدام زوبین»، معاون سابق وزیر خزانه‌داری آمریکا که به‌عنوان یکی از معماران تحریم‌های ایران شناخته می‌شود ماه گذشته با ارسال نامه‌ای به نمایندگان کنگره ضمن تصریح بر اینکه پیش‌نویس قانون سنا شروط جدیدی برای اجرای تعهدات آمریکا ذیل برجام وضع می‌کند خواستار ایجاد تغییراتی در متن آن شده بود.

هفت مقام دیگر دولت باراک اوباما رئیس‌جمهور سابق آمریکا از جمله «آنتونی بلینکن»، قائم‌مقام سابق وزارت خارجه آمریکا  و «آوریل هاینس»، معاون مشاور امنیت ملی کاخ سفید هم قبلاً هشدار داده‌اند که تصویب این  طرح به «رئیس‌جمهوری بی‌پروا مجوز برداشتن گام‌هایی برای تضعیف یک توافق هسته‌ای مؤثر، انزوای ایالات متحده و به خطر افکندن نیروهای آمریکایی را می‌دهد».

کارشناسان مسائل تحریمی همچنین هشدار داده‌اند پیش‌‌نویس قانون جدید، شرایط جدیدی برای رفع تحریم‌های هسته‌ای علیه ایران که آمریکا در برجام به آن متعهد شده است قرار می‌دهد.

مفاد مهم مصوبه تحریمی سنا علیه ایران

بندهای مهم این طرح عبارتند از:

بند 4 ــ تحریم برنامه موشکی ایران

* این بند از رئیس‌جمهور آمریکا می‌خواهد هر فردی را که آگاهانه وارد هر گونه فعالتی برای کمک مادی به برنامه موشک بالستیک ایران شود هدف تحریم قرار دهد.

بند 5 ــ تحریم سپاه

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به بر هم زدن ثبات در منطقه، حمایت از گروه‌های تروریستی و برنامه موشکی ایران متهم کرده و رئیس‌جمهور آمریکا را ملزم به وضع تحریم‌هایی علیه مقام‌های این سازمان می‌کند.

بند 6 ــ تحریم‌های حقوق بشری

وزیر خارجه آمریکا را ملزم به شناسایی برخی شخصیت‌های متهم به نقض حقوق بشر در ایران کرده و خواستار مصادره دارایی‌ها و اموال آنها در آمریکا شده است.

بند 7 ــ اجرای تحریم تسلیحاتی

رئیس‌جمهور را ملزم به تحریم افرادی می‌کند که در انتقال سلاح به ایران یا از این کشور به مناطق دیگر نقش دارند.

بند 9 ــ هماهنگی تحریم‌های آمریکا با اتحادیه اروپا

خواستار ارائه گزارشی 6ماهه درباره تحریم‌هایی است که آمریکا یا اتحادیه اروپا در زمینه‌های تروریسم، منع اشاعه یا حقوق بشر وضع کرده‌اند.

اخلال در عادی‌سازی تجارت با ایران

با آنکه سناتورهای آمریکایی اصلاحاتی در دو بند از اس.722 که نقض مستقیم برجام به شمار می‌رفت اعمال کرده‌اند، یکی از بندهای این پیش‌نویس کماکان نقض مستقیم توافق هسته‌ای به شمار می‌رود.

بند 5 این طرح که عملاً سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را سازمانی تروریستی قلمداد می‌کند عملاً در روند عادی‌سازی تجارت و روابط اقتصادی با ایران اخلال ایجاد می‌کند و این نقض مستقیم تعهدات آمریکا در بند 26 و 29 برجام است.

در بند 26 برجام آمده است: «ایالات متحده، با حسن نیت، نهایت تلاش خود را برای دوام این برجام و پیشگیری از ایجاد تداخل در تحقق متمتع شدن ایران از لغو تحریم‌های مشخص‌شده در پیوست دو به عمل خواهد آورد. دولت ایالات متحده، در چارچوب اختیارات قانونی رئیس جمهور و کنگره، از بازگرداندن یا تحمیل مجدد تحریم‌های مشخص‌شده در پیوست 2 که اعمال آنها را وفق این برجام متوقف کرده است، خودداری می‌نماید، فارغ از فرآیند حل و فصل اختلافات پیش‌بینی شده در این برجام».

بند 29 توافق هسته‌ای هم تصریح دارد: «اتحادیه اروپایی و دولتهای عضو و همچنین ایالات متحده، منطبق با قوانین خود، از هرگونه سیاست با هدف خاص تأثیرگذاری خصمانه و مستقیم بر عادی‌سازی تجارت و روابط اقتصادی با ایران، در تعارض با تعهداتشان مبنی بر عدم اخلال در اجرای موفقیت آمیز این برجام خودداری خواهند کرد».

«ریچارد نفیو»، کارشناس مسائل تحریمی و عضو سابق تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای آمریکا چندی پیش به روزنامه هافینگتون‌پست گفت: «از آنجا که سپاه در بخش اعظمی از مبادلات مالی ایران دخیل است، تحریم‌های جدید شرکت‌های خارجی را از انجام مبادله با ایران هراسان خواهد کرد که این باعث تضعیف وعده رفع تحریم‌ها است که در توافق هسته‌ای به ایران وعده داده شده است».

علی‌رغم این، سید عباس عراقچی، رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام گفته که این طرح را ناقض برجام نمی‌داند ولی آن را «بر خلاف» تعهدات آمریکا در برجام می‌داند.

عراقچی در پاسخ به این سؤال که آیا چنین حرکتی از سوی امریکایی‌ها نقض برجام است، گفت: «اگر مصوبه کنگره نهایی شود از نظر ما در همین راستا ارزیابی خواهد شد.» عراقچی در عین حال معتقد است، تحریم‌های جدید امریکا و بسیاری از اقداماتی که دولت قبلی و کنونی امریکا تا کنون انجام داده است، برخلاف تعهدات امریکا بر اساس بندهای 26 و 29 برجام است.