فراستی: «سلام بمبئی» مبتذل، توهین آمیز و ضدسینماست

علی معلم گفت: وجود فستیوال فجر ضروری، لازم و دوست داشتنی است. اما سینمای ایران اگر می خواهد مطرح شود، فستیوال فجر باید تعریف حرفه ای و جهانی داشته باشد تا سیمرغ های آن اعتبار داشته باشند.

کد خبر: ۳۴۶۵۱۳

تاریخ: ۰۹ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۲:۲۴

صراط: علی معلم گفت: وجود فستیوال فجر ضروری، لازم و دوست داشتنی است. اما سینمای ایران اگر می خواهد مطرح شود، فستیوال فجر باید تعریف حرفه ای و جهانی داشته باشد تا سیمرغ های آن اعتبار داشته باشند.

به گزارش مشرق، برنامه سینمایی «هفت» شب گذشته در بامداد شنبه 9 بهمن ماه با موضوع بررسی تاثیر جشنواره فیلم فجر بر سینمای ایران روی آنتن زنده شبکه سه سیما رفت.

میزگرد بررسی جشنواره فجر بر سینمای ایران

علی معلم، یکی از میهمانان این میزگرد در ابتدا بیان داشت: وجود فستیوال فجر ضروری، لازم و دوست داشتنی است. اما سینمای ایران اگر می خواهد مطرح شود، فستیوال فجر باید تعریف حرفه ای و جهانی داشته باشد تا سیمرغ های آن اعتبار داشته باشند.

وی افزود: مسئله اصلی از تعریف برمی گردد. اساسا اگر تعریف وجود نداشته باشد، شیوه های اجرایی نیز بدست نمی آید و مدام در حال تغییر است و اینگونه می شود که در یک حرکت بی معنی جشنواره ملی از جهانی تفکیک می شود.

معلم: دبیر جشنواره باید پاسخگوی رفتار خودسرانه «هنروتجربه» باشد

علی معلم در ادامه بیان داشت افزود: جشنواره، محلی است برای ارائه آثاری که جنبه های مختلف صنعتی، سینمایی و کشف استعدادهای جوان دارند. الگوی جشنواره ما در دوره هایی که به نمونه های بین المللی خود نزدیک شد، بد نبود. اما الان می بینیم در دوره های بخش فیلم اول، دوم و... داریم و بعد حذف می شود. حتی امسال که بخش هنر و تجربه حذف شد، در حرکتی خودمختار خود این گروه برای خودش برنامه مستقل اعلام می کند! من نمی فهمم آقای حیدری اساسا پاسخگوی این مسئله هستند یا خیر؟ مگر جشنواره حسین قلی خانی است که هرکسی هر کاری دلش می خواهد بکند؟ اگر ما این ها را تعریف نکنیم هر فشاری می تواند از بالا یا پایین آنها را تغییر دهد.

این منتقد سینما افزود: هیچ جشنواره ای هیئت انتخاب اعلام نمی کند! آن هم یکی دو ماه مانده به جشنواره که شب و روز بنشینند 5-6 فیلم پشت هم در روز ببینند. نتیجه این انتخاب فردی می شود. در نمونه های جهانی دبیرحانه دائمی وجود دارد، مشاوران زیادی دارند، در طول سال جهان را رصد می کنند. اگر شما از ابتدای سال شروع به برنامه ریزی جشنواره کنید، می توان از قبل پیش بینی وورد برخی فیلم ها را کرد تا فیلمسازی به 6 ماه اول سال متوقف نشود.

رئیسیان: کسب رضایت همگان، خطای اول دبیر جشنواره است

علیرضا رئیسیان، دیگر میهمان میزگرد «هفت» نیز خاطرنشان کرد: قدم اشتباه اول از زمانی درست می شود که دبیر جشنواره بخواهد همه را راضی نگه دارد. یعنی ترکیب هیئت انتخاب، ترکیب هیئت داوران، تعداد و نوع فیلم ها برای رضایت دیگران باشد. من به جد معتقدم جشنواره ما باید دو دبیر داشته باشد. یک دبیر برای اجرا، یک دبیر برای طراحی و میزانسن درست انتخاب فیلم ها، تعداد فیلم ها، ترکیب هیئت داوران و ... .

این کارگردان افزود: از نظر من باید بخش بین الملل به جشنواره بازگردد، چون اضافه شدن آن برای تقویب بخش داخلی رخ داد. همچنین مدیریت ثابتی بر جشنواره حاکم شود، یعنی مدیریتی که اگر با دولت ها می خواهد عوض شود، لااقل 4 ساله باشد. همچنین داشتن طرح و ایده برای آنکه این جشنواره کانسپتش چه خواهد بود؟ لذا بنظرم من جشنواره فیلم فجر هر طور که باشد، رو به تخریب سینمای ایران می رود. مگر اینکه از نو بنشینیم و به مدل برای سینمای ایران برسیم. اینکه این جشنواره کجای این مدل می تواند کارکرد داشته باشد.

جشنواره ای مستقل با بودجه و مدیریت مستقل

وی گفت: خروجی جشنواره ها در تمام دنیا، آرای هیئت داوران است. بنابراین باید در انتخاب هیئت داوران دقت کرد. داور باید سینما را بداند. نباید کسی را به صرف جامعه شناس بودن عضو کرد. اگر سینمای ایران بخواهد رشد یاید، باید به الگوهای دقیق برگردد و سیاست های دقیق مستقل پیدا کند. بودجه جشنواره باید جریان مستقلی باشد تا بتواند با جذب اسپانسر در طول سال فعالیت خود را ادامه پیدا کند.

معلم: باید استانداری برای انتخاب فیلم ها وجود داشته باشد

در ادامه علی معلم افزود: این جشنواره با افق مشخص باید با مدیریتی مستقل از دولت، پیش رود. ارتباطش با دولت حفظ شود اما مستقل مدیریت شود. باید تعریف شود؛ هنری باشد، صنعتی باشد، نسبت آن با انقلاب اسلامی چیست، نسبت آن با امنیت ملی چیست و هر آنچه که گاهی در رسانه ها مطرح می شود. واگذاری با تعریف، ارتباط با دولت با تعریف در افق کلی. یعنی باید به مدیر جشنواره اجازه و اختیار داد تا کار خودش را کند و پاسخ آنها بعد از برگزاری است. یعنی مدیر جشنواره در ابتدا باید مخیر باشد و در نهایت پاسخگو. نه اینکه مثل امروز به او دیکته شود.

وی خاطرنشان کرد: برخی از دوستان  می گویند این فیلم های انتخاب شده سلیقه ای است! مگر خاله بازی است که سلیقه ای است؟ باید استانداری برای انتخاب فیلم ها وجود داشته باشد و فیلم ها براساس شاخص های تعیین شده انتخاب شوند! در تمام جهان باید به افکار عمومی پاسخ داده شود. ما تا نتوانیم این مسئله را فهم کنیم، یک سال یک مدیر با سیاست خاصی می آید و می گوید از نظر من سینما این است، سال بعد شخص دیگری می آید.

این منتقد سینما با انتقاد از شیوه نعامل دولتها با سینماگران، گفت: این شیوه که دولتها در سال آخر بخواهند همه را راضی نگه دارند، ایجادکننده وضعیت فعلی است. ما تعاریف سینما را در ایران حتی صنفی نکرده ایم، بلکه گروهکی کرده ایم. دبیری جشنواره می توان از مدیریت بالادستی دولتی بیاید. این مسئله مهمی نیست. برای هر 4 ساله می تواند سیاست مدونی را داشته باشد.

صلح جو: من سینما را مثل تماشای «سلام بمبئی» لبالب از جمعیت می بینم

«هفت» در بخش انتهایی خود باحضور مسعود فراستی و طهماسب صلح جو به نقد فیلم سینمایی «سلام بمبئی» پرداخت. صلح جو در ابتدای این میز نقد گفت: پس از سال ها این اتفاق برای من افتاد که به سینمایی برای دیدن فیلم «سلام بمبئی» رفتم و در سالنی لبالب از آدم نشستم و همه با هم به پرده سینما خیره شدیم و فیلم دیدیم. من به این سینما می گویم. چون بسیاری از فیلم ها را این سالها می بینیم که به تعداد انگشتان دست نمی رسد، این سینما نیست. اما من سینما را مثل تماشای «سلام بمبئی» لبالب از جمعیت می بینیم.

در ادامه مسعود فراستی بیان داشت: فیلم مبتذل، توهین آمیز و ضدسینماست. اینکه ما در شرایطی قرار داریم که مردم ما مجبورند به تماشای اینچنین فیلمی بی اصول، ماقبل سینما، کارگردانی، بازیگری و فیلمنامه بروند، باید به فکر فرو رویم. من با شادی مردم و فیلم سرگرم کننده ساده و بی ادا اطوار مخالف نیستم اما «سلام بمبئی» هم به فیلم فارسی بدهکار است و هم به فیلم هندی! این فیلم به بدترین شکل از نیاز عشق، احساس و عاطفه مردم سواستفاده می کند.

صلح جو: «سلام بمبئی» در عین تراژدی بودن، پاسداشت عشق و شادی ست

صلح جو افزود: من این چنین نمی بینم و به نظرم اینقدر مبتذل نیست. این فیلم برای مردم ساخته شده و عشقی که در جامعه و زندگی دارد ثانویه و ممنوعه می شود، برای من باز می آفریند. نمی فهمم چرا باید از واژه مستهجن و مبتذل برای این فیلم استفاده کرد؟ وقتی فیلمی چنین احساسات پاک انسانی را یادآور می شود، سینماست. این فیلم در عین تراژدی بودن، پاسداشت عشق و شادی ست.

فراستی در پاسخ بیان داشت: من هم از سرگرمی و هم از شادی مردم دفاع می کنم و اگر سینما به این سو برود، روشن است من خشنود می شوم. خیلی ها از عشق حرف می زنند، اینکه چگونه از عشق حرف می زنند، مسئله ماست. می توان عشق را به بهترین شکل ممکن گفت و می توان به مبتذل ترین و بدترین شکل ممکن گفت. فیلم از عشق سواستفاده می کند و من چیزی از پاکی نمی بینیم. من در «سلام بمبئی» هیچ لحظه عاشقانه ای نمی بینم. هیچ حس دوست داشتن عاشقانه نمی دهد. پس صرف حرف زدن از عشق، فیلم عاشقانه خلق نمی کند.

فراستی: عشق «سلام بمبئی» توهین آمیز است

این منتقد در ادامه بیان داشت: عشق «سلام بمبئی» توهین آمیز است. هیچ استدلای در حرف تو نیست، جز این استدلال قدیمی و نخ نما که فیلم فروخته است. فیلم یک گلزار دارد که محبوبیتش را در دختران می دانیم. آواز و عشق هم که دارد و بدیهی است می فروشد. شما یک متر فروش را می گذارید و می گویید اینقدر فروخته است و می گویی قصه عشق است. این عشق نیست. از این ساده تر هم می شد عاشق شد، اما این عشق نیست.

صلح جو پاسخ داد: هرکسی با نگاه خودش عشق را مطرح می کند. من این فیلم را از زاویه نگاه کارگردان نمی بینم، فیلم را از زاویه نگاه تماشگر می بینیم. عده ای موافق و عده ای مخالف فیلم اند و این طبیعی است. اما وقتی فیلمسازی با هزینه 7-8 میلیارد یک فیلم تولید می کند و علی رغم تبلیغ تلویزیونی آنچنانی و دعوت اهالی رسانه و مردم برای تبلیغ فیلمش، اما کسی فیلمش را نمی بیند، اما این فیلم موفق می شود تماشاگر را جذب کند، یعنی موفقیت. این فیلم با تماشاگرش برای من کامل می شود. من حس مخاطبان را می سنجم. اگر فیلم نمی فروخت، من هم صدا با تو بودم. «سلام بمبئی» فیلمی سرراست و صادقانه است که تماشاگر را با اصل خود آشنا می کند و این ارزشمند است.

صلح جو: مزیت «سلام بمبئی» فیلم فارسی بودن آن است!

این منتقد سینما افزود: فیلم برخوردار از فرهنگ است و یکی از خوبی هایش این است که فیلم فارسی است و این اصلا تحقیر نیست. کاش بفهمیم سینما ارزشش در چیست؟ کسی که اولین رمان را یا قصه را نوشته حتما به این فکر می کرده که من برای کسی می نویسم که حتما سواد دارد تا بتواند کتاب را بخواند. بنابراین درباره مخاطبش سویه دارد. ولی اولین کسی که اولین فیلم را ساخته اصلا به این فکر نکرده که برای افراد فرهیخته فیلم می سازم. یعنی برای تمام مردم فیلم ساخته است. سینما در جای خود در زمان های مختلف با تماشاگران خود است که معنا پیدا می کند، والا بی معنی ست.

فراستی در ادامه پاسخ داد: فیلم فارسی از نظر من تحقیر است. چون مطلقا نه سینماست نه فارسی. من هم قبول دارم که سینما بدون مردم معنا ندارد. هر هنری غیر از سینما، منتظر مردم است اما سینما مردم را به سمت خود می کشاند. این معنی اش توجیه استقبال مردم از یک چیز سطحی آبکی نابلد، کاسب کار و ریاکار نیست و اگر اینجوری پیش برویم باید فیلم فارسی های قبل از انقلاب را روی سر خود جای دهیم.

نهیاتا صلح جو بیان داشت: سینمای ما از زمانی دچار این بحران شد که با همین حرف های نخبه گرایانه از مردم جدا شد.

برنامه سینمایی «هفت» با اجرا و سردبیری بهروز افخمی هر هفته جمعه شب ها روی آنتن زنده شبکه سه سیما می رود.