عامل تشدید یک شبه آلودگی هوا پایتخت چیست؟!

تهران در هفته گذشته کلکسیون از وضعیت های مختلف هوا را از نظر آلودگی تجربه کرد، از یک روز پاک در اوایل هفته گرفته تا روز های سالم در نیمه های هفته و حتی روزهای ناسالم در اواخر هفته.

کد خبر: ۳۴۰۰۱۹

تاریخ: ۰۴ دی ۱۳۹۵ - ۲۳:۴۸

صراط: تهران در هفته گذشته کلکسیون از وضعیت های مختلف هوا را از نظر آلودگی تجربه کرد، از یک روز پاک در اوایل هفته گرفته تا روز های سالم در نیمه های هفته و حتی روزهای ناسالم در اواخر هفته.

به گزارش «شهر فردا»، در کمتر از چند ساعت در روز جمعه وضعیت آلودگی هوای تهران آنچنان دگرگون شد که ابتدا زنگ ورزش مدارس و ساعتی بعد همه مدارس و مهد کودک ها شهر تهران  تعطیل شد؟

حالا سئوالی که پیش میاد این است که اگر ما منابع متحرک یعنی خودورها را عامل اصلی آلودگی هوا به حساب می آوریم چرا با وجود دو روز تعطیل پنجشنبه و جمعه که به تردد خودروها در شهر کاهش می یابد ما شاهد تشدید آلودگی هوا بوده ایم؟

با افزایش برودت هوا و به دنبال آن افزایش مصرف گاز در منازل مسکونی، افت فشار گاز را به دنبال دارد و از همین رو نیروگاه ها برای تامین سوخت خود ناچارا به سوی مصرف مازوت روی می آورند که به گفته کارشناسان خود می تواند به عاملی برای تشدید آلودگی ها منجر شود. آیا این می تواند عاملی برای تشدید آلودگی هوا در چند روز اخیر باشد.

عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی در مورد عوامل تشدید آلودگی هوا می گوید: "برای افزایش آلودگی هوا در محیط دو عامل دست به دست هم می دهند، یکی تولید آلودگی است و دیگری شرایط آب هوایی."

"به عبارتی امکان دارد تولید آلودگی کم باشد، مانند روزهای تعطیل و نیمه تعطیل، اما شرایط اقلیمی به پخش آلودگی ها کمک نکند، بنابراین کیفیت هوا در وضعیت بدی قرار خواهد گرفت. البته بالعکس این نیز ممکن است وجود داشته باشد به این معنی که امکان دارد شما تولید آلودگی بیشتری داشته باشید. ولی به دلیل وزش باد و شرایط اقلیمی مناسب، کیفیت هوای مناسبی داشته باشید."

دو عامل وجود دارد که وضعیت آلودگی هوا را تعیین می کند یکی تولید و دیگری شرایط اقلیمی. به گفته یوسف رشیدی "در این زمینه سازمان هواشناسی باید نظر دهید که شدت باد و پایداری هوا چقدر بود؟ ارتفاع لایه وارونگی چگونه است؟ همه اینها تاثیرگذار است. امکان تاثیر سوخت نیروگاه ها اطراف تهران بر تشدید آلودگی هوا نیز ممکن است اما باید دقیقا این موضوع بررسی شود که واقعا از مازوت استفاده کرده اند یا نه چون فاصله نیروگاه های اطراف با تهران زیاد است."

خورنده ای به نام NO2

در کنار ذرات ریز معلقی که به عنوان عامل اصلی آلایندگی هوا شناخته می شود، تشدید خزنده دو عامل آلاینده دیگر یعنی NO2 و کربن سیاه نیز در چند روز اخیر نگرانی هایی را در بین کارشناسان سلامت در پی داشته است. به طوری که شرکت کنترل کیفیت هوای تهران در گزارشی اعلام کرده کرده است علاوه بر شاخص ذرات ریزمعلق، این روزها غلظت آلاینده دی اکسید نیتروژن (NO2) نیز به صورت غیر منتظره و هشدار دهنده ای در حال افزایش است.

وی در مورد این مسئله نیز اینگونه توضیح می دهد که "برای کنترل کیفیت هوا، جمعا 6 عامل سنجش می شود که شامل چهار گاز دی اکسید کربن، مونوکسید کربن، دی اکسید نیتروژن و ازن است و دو طیف از ذرات معلق زیر ده و زیر 2 و نیم میکرون، هر کدام از اینها از حد استاندارد بالاتر برود، گفته می شود که هوا براساس آن شاخص آلوده است."

"در تهران، آن عاملی که شاخص است و بالا قرار می گیرد شاخص ذرات معلق زیر دو و نیم میکرون است. اما چنانچه شرایط وارونگی حاکم باشد به تبع آن غلظت سایر آلاینده نیز تشدید می شود. NO2 بیشتر ناشی از احتراق است. هنگامی که در فرآیند احتراق، نیتروژن اکسیده می شود NO به وجود می آید و NO  نیز در ترکیب با اکسیژن به دی اکسید نیتروژن تبدیل می شود."

میان هفت اکسید نیتروژن شناخته شده موجود در هوای محیط، اکسید نیتریک (NO ) و دی اکسید نیتروژن (NO2) از آلوده کننده های مهم هوا به شمار می روند. همچون اکسید نیتریک یکی ازآلاینده های اصلی مه دود است. این گاز در شهرها به علت فعالیتهای انسانی ازغلظت بالایی برخوردار است و در صورت ترکیب با هوای مرطوب موجب پوسیدگی شدید فلزات می شود. همچنین اگر غلظت NO2  بالا رفته و به حدود 25/0ppm برسد قابلیت دید را به میزان قابل توجهی کاهش خواهد داد و بر رشد گیاهان اثر منفی شدیدی دارد.

کربن سیاه همان دوده است

رشیدی در مورد عامل کربن سیاه نیز که این روزها به عنوان عاملی برای تشدید آلودگی هوا معرفی می شود نیز می گوید: کربن سیاه همان دوده است که حاصل احتراق ناقص است و بیشتر از خودروهای دیزلی منتشر می شود. کربن سیاه بخشی از ذرات معلق است که حاصل احتراق سوخت های نسبتا سنگین است، البته موتور سیکلت ها و خودروهای سبک هم آن را تولید می کنند.

تحلیل داده های هواشناسی پیش بینی شده برای شهر تهران نشان می دهد با افزایش تدریجی میزان ناپایداری جوی در بعدازظهر روز جاری (شنبه)، در برخی ساعات وزش باد موثر (باد با بزرگی بین 3 تا 4 متر بر ثانیه) انتظار می رود.

با برقراری شرایط جوی ناپایدار از ساعات اولیه روز یکشنبه، بارش باران و وزش باد نسبتا شدید در برخی ساعات پیش بینی می شود که نقش موثری در پراکندگی آلاینده ها خواهد داشت.

با تداوم شرایط جوی ناپایدار در روز دوشنبه، در برخی ساعات وزش باد نسبتا شدید و بارش پراکنده انتظار می رود. همچنین طی دو روز آینده پارامتر دما به طور نسبی افزایش می یابد.

طبق نتایج پیش بینی آلودگی هوا، طی روز جاری (شنبه) شرایط نامطلوب کیفی هوا همچنان برقرار خواهد بود و در روز یکشنبه با کاهش غلظت آلاینده ها، وضعیت کیفی هوا به طور نسبی بهبود پیدا خواهد کرد.