درباره فاجعه منا

قشقاوی: حتی با قوانین عربستان هم حق با ماست

معاون کنسولی، مجلس و امور ایرانیان خارج از کشور وزارت خارجه با بیان اینکه پرونده استیفای حقوق شهدای منا همچنان باز است، گفت: اگر حقوقدانی معتقد است که می‌توان در این باره در مراجع بین‌المللی طرح دعوی کرد، بیایند و اعلام کنند.

کد خبر: ۳۲۱۷۲۶

تاریخ: ۱۸ شهريور ۱۳۹۵ - ۱۳:۰۵

صراط: معاون کنسولی، مجلس و امور ایرانیان خارج از کشور وزارت خارجه با بیان اینکه پرونده استیفای حقوق شهدای منا همچنان باز است، گفت: اگر حقوقدانی معتقد است که می‌توان در این باره در مراجع بین‌المللی طرح دعوی کرد، بیایند و اعلام کنند.

به گزارش فارس، حسن قشقاوی معاون کنسولی، مجلس و امور ایرانیان خارج از کشور وزارت امور خارجه در برنامه «تیتر امشب» شبکه خبر با بیان اینکه پرونده استیفای حقوق شهدای منا همچنان باز است، اظهار داشت: اگر حقوقدان یا کسی معتقد است که می‌توان در این باره در مراجع بین‌المللی طرح دعوی کرد، بیایند و اعلام کنند.

وی با اشاره به اینکه فاجعه منا ابعاد گسترده‌ای دارد، افزود: تلاش برای شناسایی شهدای منا و انتقال پیکر آنان به میهن از جمله اقدامات مهم پس از وقوع این فاجعه بود.

معاون کنسولی، مجلس و امور ایرانیان خارج از کشور وزارت امور خارجه گفت: از آغاز این فاجعه ستادهایی از وزارت امور خارجه و همچنین معاون اول رئیس جمهور پیگیر این موضوع بودند.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، قشقاوی با اشاره به اقدامات کشورمان از آغاز این فاجعه عنوان کرد: در ابتدای این فاجعه اعلام کردند که پیکر 700 زائر جان باخته را در عربستان بدون غسل و کفن دفن کردند که از این تعداد، 40 پیکر متعلق به زائران ایرانی بود و این موضوع شوک بزرگی وارد کرد.

وی با اشاره به جلسات پیگیری هیأت ایرانی با هیأت عربی درباره منا گفت: پس از فرمایشات مقام معظم رهبری در نوشهر که در آن زمان ایراد شد حول و ولایی در طرف عربی ایجاد شد و آنها گفتند رهبر شما اظهارت تندی کرد که در پاسخ به آنها گفتیم رهبر ما در ابتدا موضع آرامی داشتند و شما را مسئول، خطاب کردند و از شما خواستند به عدالت و انصاف رفتارکنید، اما شما اقدام مناسبی اتخاذ و دلجویی نکردید و حتی تسلیت نگفتید بنابراین طبیعی است که رهبر ما موضع تندی اتخاذ کنند.

معاون کنسولی، مجلس و امور ایرانیان خارج از کشور وزارت امور خارجه ادامه داد: به آنها گفتیم رهبر ما متناسب با رفتار بد شما موضع گرفته‌اند.

قشقاوی با بیان اینکه فرمایشات رهبر معظم انقلاب اثرات بسیار مثبتی داشت، افزود: جلوگیری از دفن پیکرها و شناسایی شهدا و انتقال پیکرها از جمله اقدامات خوب بود.

وی گفت: وزارت امور خارجه در خط مقدم خدمت بود، اما برخی کم‌لطفی و غیرمنصفانه اظهارنظر می‌کنند.

معاون کنسولی، مجلس و امور ایرانیان خارج از کشور وزارت امور خارجه با بیان اینکه مقام معظم رهبری فرمودند حادثه منا نباید فراموش شود، تصریح کرد: تعبیر ما از این موضوع، پیگیری در عرصه سیاسی بین‌المللی، دپیلماسی عمومی و رسانه‌ای و سپس پیگیری قضایی است.

قشقاوی با اشاره به اینکه وزارت امور خارجه موضوع منا را در همه عرصه‌های بین‌المللی مطرح کرده است، افزود: 570 ملاقات رسمی و غیررسمی در سطوح مختلف فقط برای حادثه منا انجام شد که آثار سیاسی در عرصه بین‌المللی دارد.

معاون کنسولی وزیر امور خارجه با بیان اینکه پیگیرهای قضایی معمولاً زمان بر است، گفت: آمادگی خود را برای رسیدگی به این موضوع اعلام کردیم، اما فقط یکی دو کشور حاضر به همکاری در این زمینه شدند.

قشقاوی ادامه داد: با وکلای اقصی نقاط جهان از طریق نمایندگی‌های وزارت امور خارجه و همچنین وکلا و حقوقدانان داخلی مذاکره کردیم که همه آنها بر این عقیده بودند که نمی‌توان در دیوان‌های بین‌المللی دادگستری و کیفری که تنها مراجع بین‌المللی قضایی هستند طرح دعوی کرد زیرا فرآیند عضویت ما و عربستان در این مراجع کامل نیست.

وی عنوان کرد: درباره فاجعه منا در محاکم داخلی خودمان هم نمی‌توانیم اقامه دعوا کنیم زیرا این اقدام، اصل مصونیت دولت‌ها را نقض می‌کند و ما در کنوانسیون،‌ مصونیت دولت‌ها را پذیرفته‌ایم.

معاون کنسولی، مجلس و امور ایرانیان خارج از کشور وزارت امور خارجه اظهار داشت: راه دیگر اقامه دعوی در محاکم عربستان است که این راه هم از نظر شکلی و هم ماهوی شدنی است لذا سر کنسول ما پیش از واقعه سفارت عربستان، با 28 وکیل سعودی در ریاض گفت‌وگو کرد و دو تن از آنان وکالت ما را پذیرفتند.

قشقاوی افزود: از نظر محتوایی حتی با قوانین عربستان، حق با ماست و مسؤلیت فاجعه منا با عربستان سعودی است.

وی با اشاره به اینکه عربستان، قوانین کیفری ندارد، گفت: دادگاه‌های عربستان مستنبط از فقه حنبلی، حکم صادر می‌کنند.

معاون کنسولی، مجلس و امور ایرانیان خارج از کشور وزارت امور خارجه با بیان اینکه اکثر فقهای عامه و همه فقهای اهل سنت و امامیه قاعده فقهی «قتیل الزحام» را قبول دارند، ادامه داد: ای قاعده فقهی بر مبنای واقعه‌ای شبه به فاجعه منا است که در زمان خلیفه دوم در مدینه اتفاق افتاد که خلیفه دوم از حضرت علی (ع) خواست حکم آن را صادر کند که آن حضرت هم دیه آنها را از بیت المال دانستند بنابراین دیه شهدای منا باید از بیت‌المال عربستان پرداخت شود.

قشقاوی با اشاره به اینکه اقامه دعوی حق ماست و مسؤلیت دولت عربستان حتی بر اساس قواعد بهداشت جهانی هم غیرقابل انکار است، تاکید کرد: با هیچ دلیل حقوقی و قضایی نمی‌توان مسؤلیت این عمل ننگین را از دولت سعودی سلب کرد و قصور و تقصیر آنها روشن است.

وی گفت: هم طبق قاعده فقهی «قتیل الزّحام» آنها و هم بر اساس رویه‌های بین‌المللی و قواعد WTO و کنفوانسیون‌های ژنو و وین،‌ دولت عربستان در این باره مسئول است و باید مسئولیت را برعهده بگیرد.

معاون کنسولی، مجلس و امور ایرانیان خارج از کشور وزارت امور خارجه با اشاره به اینکه برخی از وکلای کشورها اعلام آمادگی کردند، افزود: هیأت زبده حقوقدان‌های ما هم برای گفت‌وگو با آنان عزیمت می‌کنند و سفیران ما هم با آنها صحبت کردند.

قشقاوی گفت: وزارت امور خارجه حسب‌الامر رهبر معظم انقلاب، خود را موظف می‌داند این موضوع را سرسختانه تا آخر پیگیری کند.

وی افزود: با وکلای عربستان هم در حال مذاکره هستیم و باید همه ابعاد بررسی شود تا خدای نکرده آنها از ما سوء استفاده نکنند و رأی علیه ما نگیرند و نباید احساسی برخورد کنیم.

معاون کنسولی، مجلس و امور ایرانیان خارج از کشور وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که آیا در تشکیل هیأت تحقیق اسلامی بین‌الملل رایزنی شده است؟ گفت: مقر سازمان کنفرانس اسلامی در جده است و دبیرکل آن هم از مقامات سابق وزارت امور خارجه عربستان سعودی است.

قشقاوی افزود: وزارت خارجه از هر راهی برای استیفای حقوق خانواده‌های شهدای منا استفاده خواهد کرد و از هیچ کوششی در این راه دریغ نخواهد کرد و دلیلی هم برای انفعال در برابر عربستان وجود ندارد.

وی اظهار داشت: خون شهدای منا،‌ یمن،‌ بحرین و سوریه در یک سال اخیر فضای حمایتی از عربستان را شکست و در رسانه‌ها مقالات بی‌سابقه‌ای علیه عربستان سعودی نوشته می‌شود و دولت عربستان به علت  عملکردهایش ضربات شدیدی خورده است.

معاون کنسولی، مجلس و امور ایرانیان خارج از کشور وزارت امور خارجه عنوان کرد: حقیقت پشت ابر پنهان نمی‌ماند و امیدواریم چشم بسته جهان نسبت به عملکرد سعودی‌ها بیدار شود.

قشقاوی ادامه داد: به شورای حقوق بشر و دبیرکل سازمان ملل،‌ یادداشت رسمی دادیم و در آنجا هم پیگیری کردم اما سعودی‌ها در آنجاها نفوذ دارند.

وی با اشاره به اتهامی که سعودی‌ها چند سال پیش به کشورمان در خصوص ترور سفیر عربستان در آمریکا وارد کرده بودند، گفت: معاون وقت بین‌الملل آقای سعود الفیصل در یک میهمانی روز ملی الجزایر به سفیر ما گفت «این موضوع نمایش بالیوودی‌گونه بود و می‌دانیم چنین موضوعی صحت ندارد و می‌خواستیم به شما بگوییم که به راحتی می‌توانیم علیه شما در عرصه بین‌الملل رأی جمع کنیم.»

معاون کنسولی، مجلس و امور ایرانیان خارج از کشور وزارت امور خارجه با اشاره به حادثه سفارت عربستان در تهران هم گفت: حمله بهانه‌ای دست عربستان داد و آنان اخیراً رأی مشابه علیه ایران در این باره گرفته‌اند.

قشقاوی با بیان اینکه حمله به سفارت عربستان کار بدی بود، افزود: اکنون سفیر و دیپلماتی در عربستان نداریم تا پیگیر خواسته‌های ما و اقامه دعوی درباره فاجعه منا باشد.

وی افزود: عربستان سعودی به هیچ کشوری در خصوص بازماندگان فاجعه منا، غرامت پرداخت نکرده است.

معاون کنسولی، مجلس و امور ایرانیان خارج از کشور وزارت امور خارجه عنوان کرد: هیچکدام از کشورهای اسلامی که در فاجعه منا شهید داده‌اند به علت رودربایستی که با عربستان دارند حاضر نشدند این موضوع را پیگیری کنند به جز دو کشور.

قشقاوی در پایان خاطرنشان کرد: هرگز ناامید نمی‌شویم زیرا از نظر ماهوی حق با ماست اما از نظر شکلی دچار مشکل شدیم که باید برای آن راه‌حل پیدا کنیم.