ماندگارترین باقیات صالحات

باقیات صالحات؛ اعمال صالحی است که نزد خدا محفوظ می‌‏ماند و باعث شکر و اجر عظیم از جانب پروردگار می‌‏شود. بنابر این تعریف، باقیات صالحات تمام اعمالی هستند که انسان در دنیا انجام داده و در آخرت ثمره‌‌اش را می‌‌بیند.

کد خبر: ۲۹۵۶۲۲

تاریخ: ۰۸ ارديبهشت ۱۳۹۵ - ۰۸:۳۱

صراط: باقیات صالحات؛ اعمال صالحی است که نزد خدا محفوظ می‌‏ماند و باعث شکر و اجر عظیم از جانب پروردگار می‌‏شود. بنابر این تعریف، باقیات صالحات تمام اعمالی هستند که انسان در دنیا انجام داده و در آخرت ثمره‌‌اش را می‌‌بیند.
باقیات صالحات از مسائل مهمی است که قرآن نیز در دو آیه بر آن تاکید کرده است: «وَ یَزِیدُ اللَهُ الَذِینَ اهْتَدَوْاْ هُدًی وَ الْبَاقِیَاتُ الصَالِحَاتُ خَیرْ عِندَ رَبِکَ ثَوَابًا وَ خَیرْ مَرَدًا»؛ « الْمالُ وَ الْبَنُونَ زینَهُ الْحَیاهِ الدُنْیا وَ الْباقِیاتُ الصَالِحاتُ خَیْرٌ عِنْدَ رَبِکَ ثَوابا وَ خَیْرٌ اَمَلا». قطعا باقیات صالحات از موضوعات مهمی بوده که برای لزوم تلاش در کسب آن، روایات بسیاری وجود دارد و حتی در روایتی از باقیات صالحات تعبیر به گنج شده است که گنج واقعی برای انسان، همین می‌تواند باشد.

امام صادق(ع) فرمود: «خدای عز و جل به موسی (ع) فرمود: در شب و روز مرا بسیار یاد کن و هنگام ذکر من خاشع باش، به هنگام بلا شکیبا باش، و پیش ذکر من آسوده باش و مرا پرستش کن و چیزی را شریک من قرار مده، بازگشت همه به سوی من است، ای موسی مرا (برای روز درماندگی) ذخیره خود ساز و گنج (باقیات صالحات) کردارهای شایسته و پاینده خود را به من بسپار».

اما در تعریف و بیان این اصطلاح دو نوع تعریف وجود دارد:

1. «باقیات صالحات؛ اعمال صالحی است که نزد خدا محفوظ می‏ماند و باعث شکر و اجر عظیم خداوند می‏شود».

امام صادق(ع) فرمود: هر کس از این جهان درگذرد پس از مرگ، چیزی به او نمی‌رسد جز این که پیش‏تر سه چیزی از خود باقی گذاشته باشد:

1. کار نیکی که اثرش پس از او باقی باشد

2. سنت حسنه‏‌ای که در میان مردم رواج داده باشد و بعد از او مردم به آن روش عمل کنند

3. فرزند صالحی که برای او دعا کند.[وسائل الشیعه، بیروت، ج 13، ص292]

در حدیث دیگری از آن حضرت نقل شده که فرمود: شش چیز است که شخص مومن پس از مرگش از آن بهره‏‌مند خواهد شد:

1. فرزند صالحی که برای او طلب آمرزش کند

2. قرآنی که از او باشد و مورد استفادقرار گیرد

3. درختی که می‌نشاند

4. چاه آبی که احداث نماید

5. چشمه آبی که در راه خدا جاری می‌کند

6. سنت و روش نیکی که پس از او مردم به آن عمل کنند.[همان مدرک، ص293]

موارد و مصادیق باقیات صالحات بسیار گسترده می‌باشد و اعمال بسیاری را دربرمی‌گیرد. در روایات و سخن اندیشمندان دینی نیز مصادیق گوناگونی برای باقیات صالحات ذکر شده است که البته هیچ‌کدام در مقام بیان حصر این اصطلاح در معنای مورد نظر خود نبوده‌اند؛ لذا می‌توان مفهوم وسیعی برای این اصطلاح در نظر گرفت. در اینجا تعدادی از مصادیق باقیات صالحات را بر اساس روایات و کلام بزرگان برمی‌شمریم:

الف. ذکر گفتن: «امام باقر(ع) فرمود: رسول خدا(ص) از کنار مردی عبور می‌کرد که در باغش درخت می‌کاشت. ‏پس آن‌ حضرت(ص) در کنارش ایستاد و فرمود: تو را راهنمایی نکنم بر کاشتن درختی که ریشه‏اش پا برجاتر و میوه‏هایش زودرس‏تر و بهتر و پاینده‏تر باشد؟ عرض کرد: چرا مرا راهنمایی فرما ای رسول خدا، فرمود: چون بامداد کنی و شام کنی بگو: «سبحان اللَه و الحمد للَه و لا اله الا اللَه و اللَه اکبر»؛ زیرا اگر آن‌ را بگویی به شماره هر تسبیحی ده درخت در بهشت داری (که هر درختی از آنها یک نوع) از انواع میوه‏ها (می‌دهد) و آنها از (باقیات صالحات) است».