نامه های شهید صدر پیش از انقلاب

یکی از این حقایق ثابت این است که ملت ایران به میزان پیوند و ارتباط با رهبر معنوی و مرجعیت دینی حکیمانه در مبارزه به پیروزی رسیده است و هر بار که با آگاهی از این حقیقت و پیوند و ارتباط کامل با رهبران و مرجعیت دینی حکیمانه به میدان آمده است.

کد خبر: ۲۹۲۵۲۵

تاریخ: ۲۴ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۵:۰۵

صراط: پنجره نوشت: شهید سیدمحمدباقر صدر در اواسط محرم سال 1399 هجری قمری و در آستانه انقلاب اسلامی ایران نامه ای سرگشاده خطاب به ملت مسلمان ایران به رشته تحریر درآورد و آن را در تاریخ پنج صفر 1399 هجری قمری به صورت تلفنی به بیت امام خمینی (ره) در پاریس منتقل کرد. در این نامه به نکات عجیب، عمیق و دقیقی درباره انقلاب اسلامی ملت ایران آن هم پیش از پیروزی آن اشاره شده است. همچنین اشاراتی به جایگاه آینده انقلاب در جهان و نیز اهمیت آن در رشد و تقویت اسلام ناب داشته است. جایگاه رهبری بی بدیل امام خمینی (ره) از دیگر موضوعات مورد توجه شهید صدر در این نامه تاریخی است که برای اولین بار متن کامل آن در ادامه می آید:

بسم‎الله‎ الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین و الصلاه و السلام علی محمد خیر خلقه و علی الهدا المیامین من آله الطاهرین.
از آنجا که ما در نجف اشرف با تمام وجودمان با ملت مسلمان ایران زندگی می‎کنیم و در درد‎ها و آرزوهایش خود را شریک می‎دانیم، ایمان داریم که این ملت بزرگ اثبات کرده است که همواره ملتی سرافراز و شجاع بوده و خواهد بود و می‎تواند در راه قضیه‎ای که به آن ایمان دارد و هدف و کرامتش را در آن می‎بیند، فداکاری و مقاومت کند.
اگر مسیر این ملت جهادی را در بازه‎ای از این قرن مورد توجه قرار دهیم، می‎بینیم که این ملت در طول این مدت همواره با شجاعت و ایمان در راه حفظ کرامت خود و محقق ساختن آرمان‎‎های نیک و اهداف عالی‎اش، وارد نبرد‎های دلیرانه متعددی شده است؛ از ماجرای «تنباکو» که در آن، این ملت عظیم حصاری را که حاکمان و رهبران آن‎ها (یعنی استعمارگران کافر) می‎خواستند بر کل وجود این ملت بکشند، شکست. تا جریان «مشروطه» که درحالی‎که جهان اسلام غرق در گونه‎‎های اسفباری از استبداد بود، فرزندان شریف و آزاده این کشور عظیم در برابر انواع زورگویی و استبداد مقاومت کردند...، تا اقدامات امروز این ملت مبارز که طی آن قربانی‎‎های بسیاری داده و می‎دهند و با وجود این روز به روز بر ایمان و ایستادگی‎شان افزوده می‎شود و روحیه جهادی‎شان قوت می‎گیرد.

با بررسی این حماسه‎‎های دلیرانه عمق شخصیت مذهبی مسلمان ایرانی و نقش بزرگی که نگرش دینی او و پایبندی محکم وی به عقیده، رسالت و مرجعیتش در میدان‎‎های این جهاد سلحشورانه ایفا می‎کند، بهخوبی نمایان می‎شود. در تمام این حماسه‎‎ها ملاحظه می‎کنیم که روحیه دینی، چشمه خشکی‎ناپذیر این حرکت بوده و همواره شعار‎های بلند اسلامی در میادین مطرح شده است و مرجعیت حکیمانه، پیشوایی بوده است که مردم مومن گرد او جمع شده و در مقاومت و جهاد خود از او الهام گرفته‎اند. صادقانه‎ترین و واقعی‎ترین هویت یک ملت، هویتی است که آن را در عرصه جهاد و ایثار و ازخودگذشتگی به نمایش می‎گذارد و واضح‎ترین و آشکارترین نمایشی که یک ملت می‎تواند از هویت مبارزه‎ای خود به ظهور برساند، نمایشی است که ملت مسلمان ایران ارائه کرده و در نبرد‎های شریف خود، هویت اسلامی‎اش را متجلی ساخته است؛ چه اینکه در تمام این حماسه‎‎ها بسیج مردم تحت لوای اسلام انجام می‎پذیرفت و عواطف و دل‎‎های مردم بر محور اسلام متحد می‎گشت و این نیرو‎های معنوی و مرجعیت صالح بودند که ملت را در این مبارزه مقدس رهبری می‎کردند.
اگرچه ملت مسلمان ایران همواره هویت جهادی اصیل خود را نشان داده است، اما نهضت زنده و معاصر آن به رهبری مرجع دینی حضرت آیت‎الله خمینی بهدلیل استمرار رو به رشد و حجم فداکاری‎‎ها و مقاومتی که از خود بروز داده است، بهترین تجلی این هویت است و ما باور داریم که این هویت جهادی مومنانه که ملت ایران با آن خود را شناسانده و می‎شناساند، یکی از بزرگ‎ترین ذخایر و قوایی است که اسلام در تاریخ جدید خود به دست آورده است.
این شخصیت سلحشور در گذر تجربه‎‎های جهادی مستمر ملت مسلمان ایران به حقایقی اشاره می‎کند که بسیار روشن و آشکار است و باید چارچوبی اساسی و ثابت برای دیدگاه این ملت نسبت به راه پیش رویش باشد.
یکی از این حقایق ثابت این است که ملت مسلمان ایران به میزان پیوند و ارتباط با رهبر معنوی و مرجعیت دینی حکیمانه در مبارزه به پیروزی دست یافته است و هر بار که با آگاهی از این حقیقت و پیوند و ارتباط کامل با رهبران و مرجعیت دینی حکیمانه به میدان آمده است، شعار‎های خود را به واقعیت بدل کرده است. اما هرگاه که این ملت مجاهد از این حقیقت غافل شده یا به غفلت کشیده شده است با سرگشتگی و توطئه مواجه شده است.
بنابراین رهبران معنوی و مرجعیت حکیمانه، دژ مستحکمی در برابر انواع سرگشتگی و انحراف هستند.

یکی دیگر از این حقایق این است که این رهبران معنوی هر چقدر با یکدیگر همبستگی و اتحاد و مشارکت بیشتری داشته‎اند، نقش خود را بهتر ایفا کرده‎اند و هرگاه که ملت مسلمان ایران به پیروزی رسیده است، این همبستگی و اتحاد در تحقق آن پیروزی نقش بسزایی داشته است.
یکی دیگر از این حقایق این است که این انقلاب شکوهمند برای تضمین موفقیت خود در رسیدن به هدف اسلامی‎اش باید از یک دیدگاه روشن، تفصیلی و جامع که دربرگیرنده مفاهیم و احکام اسلامی در عرصه‎‎های مختلف زندگی اجتماعی است، برخوردار باشد. هر چقدر در بنیان‎‎های فکری و پشتوانه اعتقادی انقلاب این دیدگاه دقیق و تفصیلی که ویژگی‎‎های فکری هویت مبارزه‎ای را مشخص می‎کند، وجود داشته باشد، انقلاب قدرت بیشتری برای ایجاد تغییر و تحقق اهداف اسلامی پیدا می‎کند و با توان بیشتری از شخصیت اعتقادی خود در برابر نفوذ دیگران دفاع می‎کند.
انقلاب شکوهمندی که امروز مبارزه ملت مسلمان ایران را رهبری می‎کند، اکنون که به مرحله‎ای حساس از مسیر خود رسیده و وفاداری و حمایت مردم (همه مردم) را جلب کرده است، بیش از هر زمان دیگری نیاز دارد که با یک چشم به نیاز‎های فعلی مسیر بنگرد و با چشمی دیگر نیاز‎های آینده‎اش را رصد کند؛ به این صورت که ـ از هم‎اکنون ـ مشخصات دیدگاه تفصیلی خود را که به ایدئولوژی و رسالت اسلامی‎اش مربوط می‎شود، تعیین کند و همان‎طور که در نگاه به نیاز‎های فعلی مسیر و ارزیابی آن‎ها و نیز تعیین گام‎‎های حرکت، با مرجعیت دینی در ارتباط است در نگاه دوم ـ که تعیین مشخصات ایدئولوژی کامل اسلامی است ـ نیز به مرجعیت دینی که مبارزه این ملت را رهبری کرده است، بپیوندد زیرا مرجعیت منبع شرعی و طبیعی آشنایی با اسلام و احکام و مفاهیم آن است.
این انقلاب شکوهمند به همه جهانیان فهماند که این تصور که اسلام فقط با مارکسیسم مبارزه می‎کند و دغدغه‎ای برای مقابله با طرف دیگر ندارد، پنداری باطل است و به‎نظر ما این خود یک دستاورد بزرگ دیگر برای این انقلاب است؛ چه اینکه برخی از این پندار غلط سوء استفاده کرده و در پی آن بودند که به مبارزه اسلامی هویت عقب‎ماندگی و دنباله‎روی بدهند، اما در جریان انقلاب شکوهمندی که ملت ایران به نام و با قدرت اسلام و تحت رهبری مرجعیت دینی و ضد ‎رژیمی که بیشترین فاصله را با مارکسیسم و مارکسیست‎‎ها دارد، به راه انداخت، این تصور اشتباه به‎کلی از بین رفت و ثابت شد که اسلام، رسالت و اصالت خاص خود را در مبارزه دارد و همان اسلامی که ضد ‎مارکسیسم قیام می‎کند، در برابر همه انواع ظلم و استبداد می‎ایستد.

انقلاب شکوهمند ایران باید این دستاورد را عمیق‎تر کند و در اذهان همه روشنی بیشتری به آن ببخشد و این مهم به این شکل محقق می‎شود که مظاهر و ویژگی‎‎های دیدگاه تفصیلی و ایدئولوژی متمایز خود را بیشتر و بیشتر مطرح کند.
این انقلاب شکوهمند ـ هم‎اکنون که مردم به رهبری اسلامی آن اعتقاد پیدا کرده‎اند ـ باید در سطح این مرحله باشد و عمق مسئولیت سنگینی را که برای تحقق اهداف بزرگ مبارزه در فرایند تغییر بر عهده دارد، درک کند زیرا ساخت اسلامی ایران، تنها با تغییر ظواهر و نام‎‎ها انجام نمی‎شود، بلکه ـ افزون بر این ـ باید محتوا نیز از همه ریشه‎‎های فاسد پاک شود و با مضامین نو و زنده‎ای پر شود که ارزش‎‎های قرآنی و اسلامی مربوط به عرصه‎‎های مختلف زندگی، در آن جریان داشته باشد.
بی‎شک شجاعت و بالندگی بی‎مانندی که این انقلاب در مبارزه با وضعیت فاسد و از بین بردن آن از خود نشان داد، شایستگی خود را برای درک این مسئولیت‎‎ها با عمق روحی، اجتماعی و تاریخی‎شان، تایید می‎کند.
از خداوند متعال می‎خواهیم که به قربانی‎‎های بزرگی که ملت ایران در سایه رهبری علمای اعلام تقدیم کردند، عنایت فرموده و خون‎‎هایی را که سفاکان بر زمین ریختند، شعله‎‎هایی نورانی قرار دهد که ایران را از ظلمات استبداد و انحراف بیرون برده و به سرمنزل اجرای کامل اسلام در همه عرصه‎‎های زندگی برساند.
این کاروان اخیر کشتگان در مشهد مقدس نیز قسمت دیگری از جنایات ستمگران است. خداوند متعال این کشتگان را غرقه دریای رحمت خویش فرماید و ایشان را به شهدا و صدیقین و صالحین ملحق بگرداند؛ «و حسن اولئک رفیقا/ و آن‎ها رفیق‎‎های خوبی هستند»، «و العاقبه للمتقین/ و عاقبت نیک برای پرهیزگاران است»، «و سیعلم الذین ظلمو ‎أی منقلب ینقلبون/ و آن‎ها که ستم کردند به‎زودی می‎دانند که بازگشتشان به کجاست».

نجف اشرف
محمدباقر صدر