رونمایی از ۱۰ گزارش در حوزه اقتصاد مقاومتی

با حضور اقتصاددانان و نمایندگان مجلس، ۱۰ گزارش راهبردی در حوزه رصد اقتصاد مقاومتی (رصام) رونمایی شد.

کد خبر: ۲۸۶۶۵۸

تاریخ: ۰۳ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۱:۲۰

صراط: تسنیم نوشت: با حضور اقتصاددانان و نمایندگان مجلس، ۱۰ گزارش راهبردی در حوزه رصد اقتصاد مقاومتی (رصام) رونمایی شد.

همایش رصام (رصد و ارزیابی عملکرد نهادهای متولی اقتصادی مقاومتی) با حضور برخی نمایندگان مجلس از جمله الیاس نادران، حجت الاسلام مصباحی مقدم، صادقی شاهدانی، رییس دانشکده معارف اسلامی، پیغامی، معاون پژوهشی دانشگاه امام صادق (ع) و اقتصاد دانشگاه امام صادق (ع) و اقتصاددانانی همچون زریباف و عبدالملکی و دیگر کارشناسان اقتصادی در دانشگاه امام صادق (ع) برگزار شد.
در ابتدای این مراسم عادل پیغامی، اقتصاددان و استاد دانشگاه با بیان اینکه در حوزه اقتصاد مقاومتی حرف بسیار زده شده و اکنون وقت عمل است، اظهار داشت: در حوزه فکری و انسانی در سطح نخبگان و دانشجویان گفتمان اقتصاد مقاومتی ایجاد شده و پایان‌نامه‌های خوبی در حال ادبیات‌سازی است و همپای تئوری‌های اقتصادی دیگر کشورها حرکت می‌کند.
وی با بیان این که در حوزه تاب‌آوری، مدل‌های خاصی ارائه شده که نسبت به مدل‌های غربی برتری دارد، ابراز داشت: در حوزه سیاست‌گذاری و اجرا متأسفانه همدلی و آشنایی لازم را نمی‌بینیم و متأسفانه در مجلس شاهد آنچه پایه‌های تقنینی و بسترسازی نیاز دارد، نبودیم.
پیغامی افزود: امیدواریم که در مجلس آینده این زمینه پررنگ باشد.
این استاد دانشگاه درباره اجرا و پرداختن به رویه مسئله اقتصاد مقاومتی با بیان این که در اجرای اقتصاد مقاومتی از واقعیت‌ها طفره می‌روند، ابراز داشت: انتظار این بود مسئله جدی گرفته شود و انواع برنامه‌های اقتصادی اجرایی شود. در اقتصادهای دنیا برای مقاوم‌سازی مباحثی وجود دارد اما در کشور شاهد این حرکت‌ها نیستیم زیرا حرکت نظام مند علمی در جهت اقتصاد مقاومتی وجود ندارد.
الیاس نادران، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس نیز در ادامه این همایش با بیان اینکه در نظام‌های مردم‌سالار، در کنار سه قوه، برای حضور مردم در عرصه‌های مختلف رکن چهارم مانند رسانه‌ها،‌ احزاب و تشکل‌های مختلف شکل می‌گیرد، ابراز داشت: این ارکان مجموعه مواضع سه قوه را پیگیری می کنند.  به ویژه ارتباط آنها را از جهت آنکه منجر به انحصار قدرت می‌شود بررسی می‌کنند تا منافع ملی مخدوش نشود.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس به نقش سازمان های مردم نهاد در تحقق این اهداف سازمان‌های مردم‌نهاد اشاره کرد و افزود: می‌توانند به این مجموعه کمک کنند. رصد جز در راستای اهداف ملی و تحقق پیشرفت کشور نباید بنا شود، تا اثرات آن برای کل کشور مفید باشد.
وی افزود: قطعاً این موضوع مسئولیت‌آور است زیرا سایر نهادهای ذی‌ربط مانند مجلس باید ایفای نقش جدی داشته باشند.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس یادآور شد: از زمان ابلاغ سیاست‌های اقتصاد مقاومتی و آنچه مدنظر مقام معظم رهبری بوده است، از دهه 70 بر آن اصرار شده تا یک الگوی واقعی برای اقتصاد ایران براساس مباحث دینی وجود داشته باشد. از قدیم این مباحث مدنظر بود و سیاست‌های اصل 44، سالم‌سازی، شفاف‌سازی و کارآمدی تعریف شد.
نماینده مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: سیاست اقتصاد مقاومتی تکامل‌یافته تمامی این سیاست‌ها بوده و الگوی رفتار اقتصادی، نقش مردم، حاکمان و نهادها را تعریف کرده است تا جهت‌گیری اقتصاد سالم باشد و بتواند اقتصاد ما را از تنش‌ها و فراز و فرودهای اقتصاد جهانی در امان نگه دارد.
وی افزود: به گفته رئیس کمیسیون تلفیق بودجه مجلس در گام اول در کنار کمیسیون رفع موانع تولید اصل 44 جمع‌بندی صورت گرفت و لایحه خروج از رکودی در راستای عملیاتی شدن اقتصاد مقاومتی نهایی شد، اما نسبت به آنچه که باید کارهای اساسی و پایه‌دار در اقتصاد برای تقابل با چالش‌ها پیش‌ آید و بتواند آن را ضمانت کند، فاصله بسیار زیاد داریم.
نادران در پایان خاطرنشان کرد:  نباید کتمان کنیم، در مجلس و دولت راه دراز برای اجرای اقتصاد مقاومتی در پیش است و امیدواریم در مجلس آینده به منصه ظهور برسد.
در ادامه این همایش غلامرضا مصباحی‌مقدم، نماینده مجلس و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با تأکید بر اینکه در راستای اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی اعضای مجمع براساس ظرفیت‌های استانی به دنبال گفتمان‌سازی بوده‌اند، تصریح کرد: در این راستا در برخی استان‌ها از ظرفیت‌های بخش خصوصی، ائمه جمعه، روحانیون برجسته، کارشناسان و دانشگاهیان در جهت گفتمان‌سازی اقتصاد مقاومتی استفاده شد و جلساتی برگزار شد تا رویکرد صادرات محور به جای واردات محور مدنظر قرار گیرد.
مصباحی مقدم با اشاره به این که اتاق بازرگانی سیستان و بلوچستان مراودات بدون ارز جهان‌روا و نیز مبادله کالا به کالا انجام می‌دهد، ادامه داد: نشستی با استانداران برای شناسایی ظرفیت‌های استانی در جهت تولید و صادرات انجام شد، سپس  جلسه‌ای با حضور وزیران اقتصاد و صنعت و رییس سازمان مدیریت و برنامه  برای مرور دستاوردهای گفتمان‌سازی در جهت اقتصاد مقاومتی صورت گرفت.
وی افزود: علاوه بر این، نشستی با نیروهای نظامی استان ها و به طور عمده بسیج داشتیم که خوشبختانه به ما گزارش داده اند که بسیج در راستای کمک به ظرفیت روستاها و برای خودکفایی آن ها به مردم وام می دهد و از ظرفیت های داخلی روستا استفاده می کند.
این اقتصاد دان با بیان این که ما باید ظرفیت منابع طبیعی هر استان را بشناسیم، گفت: در نشستی که با اساتید دانشگاه داشتیم،  به این نتیجه رسیدیم که باید ظرفیت علمی هر استان بیشتر مورد بررسی قرار گیرد.
مصباحی مقدم تصریح کرد: نکته حائز اهمیت این است که تک سهمی یا لیبرالیسم اقتصادی با مفهوم اقتصاد مقاومتی فاصله بسیاری دارد. کج فهمی در مورد اقتصاد مقاومتی آسیب زننده است و تفاوت جدی با مسئله ای دارد که در ادبیات اقتصاد مقاومتی باید مورد توجه قرار گیرد.

نماینده مجلس شورای اسلامی با تأکید براینکه مقاومت غلط در مقابل ایده اقتصاد مقاومتی وجود دارد، ابراز داشت: این موضوع نوعی کج‌فهمی است و یا تعبیری می‌شود که با لیبرالیسم اقتصادی تفاوتی ندارد و  نیاز است تعریف واحد و درستی از این موضوع صورت گیرد.
این اقتصاد دان با بیان این که مفهوم اقتصاد مقاومتی برای اولین‌بار در جهان مطرح شده و با اقتصاد ریاضتی تفاوت دارد، یادآور شد: اقتصاد مقاومتی، الگویی برای مقاومت در برابر نظام سلطه است. یک گام کوتاه در قالب لایحه رفع موانع تولید انجام شد و همچنین پس از ابلاغ اقتصاد مقاومتی تحرکی در مجلس شروع شد، اما خیلی زود به دلیل نداشتن پشتوانه نخبگی و پختگی و تجربه فروکش کرد.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به اینکه جای اصلی ارائه لایحه در زمینه اقتصاد مقاومتی در هیأت دولت است، گفت: متأسفانه باور اصلی در این مورد ندیدیم و عزمی در دولت وجود ندارد.
مصباحی مقدم تشکیل قرارگاه عملیاتی برای اقتصاد مقاومتی را یک ضرورت دانست و عنوان داشت:  زمانی که این موضوع از سوی مقام معظم رهبری مطرح شد و شکل اجرایی نگرفت، به دولت تکلیف شد تا آن را پیاده کند اما چگونه نمی‌دانیم و فقط رئیس جمهور در نامه‌ای به معاون اول به این موضوع اشاره کرد.
وی در ادامه افزود: سهم رئیس جمهور در این میان چیست و چکار باید بکند؟ آیا در این بحث آستین بالا می‌زند، یا مبنا قرار می‌گیرد؟ نمی‌شود دو برنامه عادی و اقتصاد مقاومتی همزمان در دولت وجود داشته باشد.
نماینده مجلس شورای اسلامی درباره نگاه و نقش مجلس در تحقق اقتصاد مقاومتی گفت: بنای ما در مجلس رفع موانع تولید است و این گامی در راستای اقتصاد مقاومتی است. برای قانون گذاری در مجلس یک روش تولید طرح در داخل مجلس است که همواره با مناقشات جدی روبروست و روش دیگر لایحه است.
وی با بیان این که پشتوانه دولت دانشگاه ها هستند، ادامه داد: طرح مجلس را یک یا چند نماینده تبیین می کنند و لایحه را دولت باید تعیین کند و به مجلس ارائه دهند. البته ظرفیت مجلس بیش از این نیست و باید دولت به میدان بیاید. امید است با انجام شدن برجام مشکلات حل شود. اگر موسسه رصام بتواند در راستای حل مشکل گام بردارد موفقیت های چشمگیری خواهیم داشت.
مصباحی مقدم با بیان این که ظرفیت مجلس بیش از آنچه نشان داد، نیست و دولت باید در این زمینه باور داشته باشد و عزم جدی نشان دهد، تصریح کرد: ظرفیت‌های داخلی فراوان و سنگینی وجود دارد اما ذره‌ای از آن استفاده نمی‌شود. قطعاً راهکارهای برای حل مشکلات وجود دارد و می‌توان آنها را اجرایی کرد.

بر اساس این گزارش، مهدی صادقی رئیس دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع)، دیگر سخنران این همایش بود. وی در ابتدا در ارتباط با اقتصاد مقاومتی گفت: دو سال از ابلاغ بیانیه مقام معظم رهبری در خصوص اقتصاد مقاومتی می گذرد اما باید گفت که در زمینه فلسفه طرح این بیانیه معظم له، کمتر تمرکز شده است.

رئیس دانشکده معارف دانشگاه امام صادق  با انتقاد از عدم بررسی علت طرح دستور  مقام معظم رهبری برای پیگیری اقتصاد مقاومتی اظهار داشت: در هر سیستم، اولین مسئله ایی که مورد پردازش قرار می گیرد شکاف های مختلف در تمام حیطه های موجود در آن سیستم است.
وی ادامه داد: در مجموعه نظام جمهوری اسلامی شکاف هایی وجود داشت که به واسطه آن نظام آسیب پذیر شده بود. به عقیده من علت طرح مسئله اقتصاد مقاومتی از جانب مقام معظم رهبری رفع این شکافها بود.
صادقی انواع شکاف های موجود را اینگونه دسته بندی کرد: شکاف بهره وری، شکاف مردمی شدن اقتصاد، شکاف تامین مالی دولت، شکاف دولت و مردم و شکاف امنیت قضایی.
وی پیشنهاد خود به رصام را این گونه مطرح کرد: رصد رصام باید گویا باشد و اگر زبان مشترک رصدی شکل نگیرد امکان قضاوت اشتباه در آن وجود دارد. رصام باید قابل شاخص بندی باشد و زمانی که این شاخص ها را توانستید شکل دهید و زبان مشترک ارزیابی شاخص ها را با مجموعه خواص ایجاد کردیم، رصام کار خود را به درستی انجام داده است.
در ادامه این همایش،زری باف، رئیس مرکز مطالعات مدل سازی بومی اقتصاد در مورد جهاد اقتصادی گفت: در سال 1389، مقام معظم رهبری مسئله جهاد اقتصادی را مطرح کردند و با توجه به این فرمایش، قرارگاهی در این زمینه در ستاد کل نیروهای مسلح با تائید معظم له ایجاد شد و وظیفه این قرارگاه سیاست گذاری و هدایت و نظارت بر فعالیتهای نیروهای مسلح است و در سال 89 ستاد کل در خصوص این فعالیت ها ورود جدی پیدا کرد.
وی در ادامه، درباره بحث جهاد اقتصادی و توسعه توضیح داد: ما در این نظام فاقد برنامه ریزی مناسب برای کشور هستیم و برنامه توسعه به مفهوم واقعی نداریم و آنچه تا کنون توسط دولت های قبل ارائه شد احکام برنامه و فاقد مولفه های برنامه ریزی است.
زری باف با اشاره به این که درنهایت امر این ضعف ها تبدیل به چالش می شود و خلاء برنامه ریزی کاملا دیده می شود، تصریح کرد: اگر مولفه اقتصادی ما مقاوم شود بقیه مولفه ها نیز تقویت خواهند شد. با توجه به بحث برنامه ریزی و با توجه به وجود شکاف، هر اقدامی در زمینه اقتصاد مقاومتی انجام دهیم چون برنامه ریزی اقتصادی نداریم با شکست مواجه خواهیم شد.

در ادامه حجت الله عبدالملکی مدیر عامل موسسه رصام درباره هدف تشکیل و تأسیس رصام به صحبت های مقام معظم رهبری در این خصوص اشاره کرد که برای تحقق اقتصاد مقاومتی ما نیاز به رصد قوی داریم تا به طور دقیق اطلاعات را استنتاج و پردازش نماید و مشخص کند که در هر مرحله چه اقدامی باید صورت گیرد و شاخص سنجنش را مشخص کند تا در نهایت امر، مردم را در جریان نتیجه آن قرار دهند.
در پایان این همایش با حضور حجت الله عبدالملکی مدیر عامل موسسه رصام، نمایندگان و اقتصاد دانان حاضر در همایش از ده نسخه گزارش راهبردی اقتصاد مقاومتی موسسه رصام رونمایی شد.
بر اساس این گزارش، این محصولات شامل ده نسخه گزارش راهبردی است که این  نسخه ها به شرح زیر است: رصد و ارزیابی مذاکرات هسته ای در تحقق اقتصاد مقاومتی، رصد و ارزیابی عملکرد یک ساله دولت در زمینه اقتصاد مقاومتی، رصد و ارزیابی برنامه دو ساله قوه مقننه در زمینه اقتصاد مقاومتی، رصد و ارزیابی برنامه دو ساله قوه قضاییه در زمینه اقتصاد مقاومتی، رصد و ارزیابی برنامه دو ساله مجمع تشخیص مصلحت نظام در زمینه اقتصاد مقاومتی، رصد و ارزیابی برنامه دو ساله سازمان صداوسیما در زمینه اقتصاد مقاومتی، رصد و ارزیابی برنامه دو ساله نیروهای مسلح در زمینه اقتصاد مقاومتی، رصد و ارزیابی برنامه دو ساله سازمان بسیج مستضعفین در زمینه اقتصاد مقاومتی، رصد و ارزیابی برنامه دو ساله وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در زمینه اقتصاد مقاومتی، رصد و ارزیابی برنامه دو ساله قوه مجریه در زمینه اقتصاد مقاومتی.