با گذشت ۵۵۰ ساعت؛ سوئیفت وصل نشده است

مهمترین دستاورد برجام اجرایی نشد

با گذشت ۵۵۰ ساعت از اجرای برجام هیچ کارگزار خارجی حاضر نیست که امکان اتصال ایران به سیستم سوئیفت را فراهم کند.

کد خبر: ۲۸۵۱۳۷

تاریخ: ۱۹ بهمن ۱۳۹۴ - ۱۲:۲۲

صراط: نسیم نوشت: با آغاز امروز، 550 ساعت از لحظه اجرای توافق برجام می گذرد. توافقی که قرار بود بنا به ادعای دولتمردان در لحظه اجرا بلافاصله، تمام تحریمهای اقتصادی بر علیه کشور را لغو کند. با این وجود به نظر می رسد هنوز لغو مهم ترین تحریم اقتصادی که طی چند سال گذشته بر علیه کشور اعمال شد در هاله ای از ابهام قرار دارد. شرکت سوئیفت به عنوان ارائه دهنده مهم ترین ابزار نقل و انتقال پولی و بانکی در دنیا، چهار سال است از ارائه خدمات به بانکهای ایرانی خودداری می کند، اما دولتمردان وعده داده بودند به محض اجرای برجام امکان استفاده از سوئیفت دوباره به وجود بیاید.

چند ساعت از اجرای برجام نگذشته بود که بانک مرکزی و به دنبال آن اکثر رسانه های کشور ادعا کردند که تحریم سوئیفت لغو شده است. آنها دلیل این ادعای خود را سایت شرکت سوئیفت اعلام کردند، اما بر خلاف این ادعا فعالان اقتصادی همچنان از عدم دسترسی به سوئیفت گله مند بودند. اسداله عسگراولادی عضو باسابقه اتاق بازرگانی از نخسیتن کسانی بود که رسما در برابر خبر لغو سوئیفت موضع گرفت و اعلام کرد که این خبر کذب است. جنجالها بر سر صحت این خبر کار را به جایی کشاند که رئیس کل بانک مرکزی شخصا به تلویزیون آمد و قول داد که لغو کامل تحریم سوئیفت تا 10 روز دیگر یعنی تا 7 بهمن ماه اجرایی شود.

با گذشت چهار روز از پایان یافتن وعده آقای رئیس کل، سیف که نگران عملی نشدن وعده خود بود، بار دیگر در گفتگو با رسانه ملی وعده داد که سیستم سوئیفت از شامگاه 11 بهمن ماه برای 9 بانک ایرانی متصل شود. رئیس کل بانک مرکزی در حالی نامی از این 9 بانک نبرد که ابهامات زیادی در خصوص گفته های وی در فضای اقتصادی کشور وجود دارد، زیرا بسیاری از بانکهای غیردولتی کشور از جمله پارسیان، سامان و سینا در دوران تحریمها هم امکان اتصال به سوئیفت را داشتند!

مدیران بانکها اظهارات سیف در خصوص لغو تحریم سوئفیت را تکذیب کردند

بر خلاف وعده سیف از روز 12 بهمن مدیران بانکهای مختلف در گفتگو با رسانه ها اعلام کردند، که این تحریم برای بانک متبوعشان لغو نشده است. مدیران بانکهای توسعه صادرات، توسعه تعاون، تجارت، پارسیان، مسکن، صنعت و معدن و پست بانک، از جمله افرادی بودند که یا خبر لغو تحریم سوئیفت را تایید نکردند و یا اعلام کردند که بانکشان در دوران تحریم هم امکان اتصال به سوئیفت را داشته است.

کارگزاری ها حاضر به همکاری با بانک‌های ایرانی برای اتصال به سوئیفت نیستند

به نظر می رسد عدم لغو تحریم سوئیفت با گذشت 22 روز از اجرای برجام به نوع نگرش این قرارداد به لغو سوئیفت مربوط می شود. پیش از این خبری در خصوص چگونگی لغو سوئفیت براساس برجام منتشر شد که به نظر می رسد به خوبی زوایای پیدا و پنهان دلایل تاخیر در لغو تحریم سوئفیت را نشان می دهد. طبق این خبر بعد از اجرای برجام بانکهای ایرانی باز هم امکان دسترسی به سوئیفت را نخواهند داشت و این بانکهای خارجی هستند که به عنوان کارگزاری شرایط را برای ایجاد ارتباط با سئویفت فراهم می کنند. در دوران تحریمها بانکهای ما از طریق بانکهای چین و کره جنوبی به سئویفت وصل می شدند، اما بعد از اجرای برجام قرار است بانکهای ما با پرداخت هزینه به بانکهای اروپایی، آنها را واسطه ای برای بهره مندی از این ابزار پولی و بانکی قرار دهند. دلیل تاخیر در لغو تحریم سئویفت هم این است که بانکهای خارجی حاضر نیستند، ریسک واسطه گری برای بانکهای ایرانی جهت اتصال به سوئیفت را متحمل شوند.

ظریف: آمریکایی ها تضمین دهند تا بانکهای خارجی حاضر به همکاری با ایران شوند

در تایید این گفته می توان به اظهارات محمد جواد ظریف وزیر امورخارجه کشورمان طی چند روز گذشته استناد کرد. ظریف که برای شرکت در کنفرانش گفتگو با مردم سوریه راهی لندن شده از آمریکایی ها خواست که تضمینهای لازم را به بانکهای اروپایی برای همکاری با بانکهای ایرانی بدهد.

به گزارش رویترز ظریف از آمریکا خواست که تضمین دهد، بانک‌های اروپایی را به دلیل معاملات مشروع و قانونی خود با ایران مجازات نخواهد کرد.

این خبرگزاری در این خصوص نوشت که شمار زیادی از بانک‌های خارجی به رغم برداشته شدن تحریم‌های ایران براساس توافق هسته ای، نگرانند که در صورت از سرگیری معاملات و تعاملات خود با ایران مشمول تحریم‌های آمریکا شوند.

اما بررسی دقیق برجام اطلاعات جالبی را هم در خصوص چگونگی لغو تحریم سوئیفت را آشکار می سازد. ظاهرا طرفهای غربی قصد ندارند، زیرساختهای لغو تحریم سئویفت را از بین ببرند، بنابراین بعد از اجرای برجام، تحریم سوئیفت برای نهادهای خارج شده از لیست انسداد دارایی ها و نهادهای اصلی کشور مانند بانک مرکزی، بانک ملت و بانک تجارت، رفع خواهد شد و با توجه به قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل بعد از هشت سال به حالت تعلیق درخواهد آمد. این بند از قطعنامه شورای امنیت باعث خواهد که اگر دارایی های هر شخص حقیقی و حقوقی مسدود شود، بلافاصله موجبات تحریم سئویفت هم برای آن فراهم گردد.

همچنین برای اعمال تحریم سوئیفت از سوی اتحادیه اروپا فهرستی تهیه شده که طی آن کسانی که از این لیست خارج شوند، شامل لغو تحریم سئوئیفت نخواهند شد، بلکه این تحریم برایشان تعلیق می شود. همچنین بانکهایی مانند بانک صادرات که نامشان همچنان در این لیست موجود است، شامل تحریم سوئیفت باقی خواهد ماند. این مسئله ای نکته ای بود که محمد جواد ظریف وزیر امورخارجه و مسئول اصلی تیم مذاکره کننده هسته هم در برنامه نگاه یک آن را تایید کرد.

سوئیفت جز تحریمهای اولیه آمریکاست و لغو نمی شود

حمید بعیدی نژاد مدیرکل سیاسی وزارت خارجه هم به نگته دیگری در خصوص لغو سوئیفت طبق برجام اشاره کرده که کدهای مهمی را از جزئیات لغو تحریم سوئیفت می دهد. این مقام مسئول در وزارت خارجه معتقد است که تحریم سوئفیت از تحریمهای اولیه آمریکاست و قرار نیست طبق برجام لغو شود. همچنین چون نرم افزار سوئیفت آمریکایی است بانکهای ما برای اتصال به آن باید از طریق شرکتهای واسطه ای اقدام کنند. همچنین امکان استفاده از سوئیفت برای همه بانکهای کشور فراهم نیست و تنها بخشی از بانکها به وسیله یک واسطه، بین شش ماه تا یکسال بعد از اجرای برجام امکان دسترسی به سوئیفت را خواهند داشت.

با این تفاسیر می توان گفت مهم ترین تحقق دستاورد اقتصادی اجرای برجام با گذشت 22 روز همچنان در هاله ای از ابهام قرار دارد و دولتمردان به خصوص مدیران بانکی مرکزی همچنان پاسخی شفاف را در این خصوص اعلام نمی کنند. لغو نشدن تحریم سوئیفت می تواند تا حد زیادی اثرات اقتصادی اجرای برجام را کاهش دهد، بنابراین باید دید مسئولان چه چاره ای را در خصوص تحقق نیافتن دستاورد مهمترین دستاورد اقتصادی اجرای برجام مطرح می کنند.