ابهام در قرارداد خرید هواپیما

اختصاص یک هشتم درآمد نفتی برای خرید 12 هواپیما/ ایرباس‌ها نو هستند یا دست دوم؟

مبلغی که ایران قرار است برای 12 فروند ایرباس‌ پهن پیکر A380 بپردازد 5.136 میلیارد دلار معادل یک هشتم درآمد نفتی کشور است، همچنین بر اساس نرخ توافقی که ایرباس اعلام کرده است احتمال دست دوم بودن این هواپیماها بیشتر تقویت می‌شود.

کد خبر: ۲۸۴۹۰۱

تاریخ: ۱۶ بهمن ۱۳۹۴ - ۱۱:۵۹

صراط: ایران قرار است بر اساس لیست قیمتی (پرایس لیست) ارائه شده از سوی شرکت ایرباس برای سال 2015، هر فروند ایرباس A380 معادل 428 میلیون دلار قیمت گذاری شده است که 12 فروند از این هواپیما 5.136 میلیارد دلار برای کشورمان هزینه در بر خواهد داشت.

به گزارش CSIS، در صورتی که متوسط قیمت نفت در بازار جهانی حدود 40 دلار درسال 2016 باشد درآمدهای نفتی ایران کمتر از 40 میلیارد دلار خواهد بود.

پس ایران تنها برای خرید 12 فروند هواپیمای A380 رقمی معادل یک هشتم از کل درآمد نفتی خود در سال 2016 را پرداخت می‌کند.

از سوی دیگر تنها فرودگاه بین المللی امام خمینی زیر ساخت های لازم برای فرود و برخاستن این هواپیما را دارد که همین امر شرایط استفاده از این هواپیما در ایران را بسیار محدود خواهد کرد.

در کنار موارد فوق، هواپیمای غول پیکر A380 ایرباس،‌ ظرفیت جابجایی بیش از 550 مسافر را با برد 14 هزار کیلومتر دارد و به نظر نمی رسد مسیر پروازی با این مسافت و ظرفیت مسافر در ایران وجود داشته باشد و حتی در صورت وجود داشتن آیا واقعا برای تأمین هواپیما برای این خطوط نیاز به 12 فروند از این پهن پیکر است؟

سوال دیگری که در این زمینه مطرح می شود این است که در ابتدا ارزش این قرار داد 25 میلیارد دلار اعلام شد و سپس منابع رسمی ارزش واقعی آن را 10 تا 11 میلیارد دلار اعلام کردند.

با توجه به اینکه به طور قطع مدل های A380 نو خواهند بود و 5 میلیارد دلار از این حجم مالی به خرید این هواپیماها اختصاص خواهد یافت و 106 هواپیمای دیگر که در راستای این قرارداد به ایران تحویل خواهد شد با مجموع قیمتی برابر با 5 تا 6 میلیارد در اختیار ایران قرار خواهند گرفت.

نکته مهم در این زمینه اینست که با توجه به لیست قیمتی ارائه شده از سوی ایرباس، ارزان‌ترین و در حقیقت کوچکترین مدل هواپیمای تولید این شرکت، A318 تک‌راهرو است که قیمت آن برای سال 2015 به 74.3 میلیون دلار می‌رسد.

با توجه به 5 تا 6 میلیارد دلار هزینه خرید 106 هواپیمای مورد بحث در قرار داد، با در نظر گرفتن دست بالای 6 میلیارد دلار، هر هواپیما به طور متوسط با قیمت 50 میلیون دلار به ایران فروخته شده اند.

بنا به پایگاه رسمی ایرباس هواپیماهای ایران شامل 21 فروند A320ceo، در کنار 24 فروند A320 جت لاینر، 27 فروند A330ceo، و 18 فروند A330-900ceo است که ترتیب 106.2، 230، 284 میلیون دلار قیمت‌گذاری شده اند.

در این قرارداد 16 فروند  A350-1000 غول پیکر و 12 فروند پهن پیکر A380 نیز تحویل خواهد شد که قیمت این مدل ها نیز 350 و 428 میلیون دلار اعلام شده اند.

اکثر این هواپیماها از هواپیماهای دو راهرو ایرباس خواهند بود و قیمت این مدل ها نیز در ارزان‌ترین حالت  حدود 100 میلیون دلار است.

با توجه به متوسط 50 میلیون دلار اختصاص یافته برای هر هواپیما در این قرارداد، به نظر نمی رسد که ایرباس قیمت هواپیماهای خود را به کمتر از نصف رسانده و هواپیمای نو و دست اول به ایران تحویل دهد.

در کنار موارد ذکر شده ایرباس پیش‌تر اعلام کرده بود که با توجه به حجم سفارشات رسیده به این شرکت، امکان ثبت سفارش و دریافت هواپیما برای مشتریان برای فواصل کمتر از 7 تا 8 سال وجود نخواهد داشت.

دو شرکت بوئینگ و ایرباس در مجموع سالانه حدود 1300 هواپیما در جهان تولید می کنند اما میزان سفارشات ثبت شده از سوی دیگر خریداران بین المللی برای این دو شرکت بسیار بالا بوده و پیش‌بینی می‌شود دو شرکت برای تکمیل تعهدات خود برای سفارشات ثبت شده به حدود 10 سال زمان نیاز داشته باشند.

این بدین معناست که  در صورت ثبت سفارش از هم اکنون، ایران باید حدود 7 سال برای دریافت اولین فروند از هواپیماهای خریداری شده از سوی این دو شرکت در صف انتظار باقی بماند.

بر اساس آمارهای موجود، این دو شرکت در شرایط کنونی سفارش ساخت حدود 10 هزار فروند هواپیما را برای سال های آینده در یافت کرده اند.

در نتیجه یا با احتمال زیاد عمل کردن به تعهدات از سوی ایرباس بیش از زمان تعیین شده‌ حدود 4 سال یا کمی بیشتر طول خواهد کشید و یا هواپیماهای سفارشی ایران نو نخواهند بود.

نکته دیگری که در دو قرارداد خرید هواپیمای ایران وجود دارد این است که شرکت ATR هم که قرار است حدود 40 فروند هواپیما به ایران تحویل دهد نیز متعلق به ایرباس است و از شرکت های زیر مجموعه آن محسوب می شود و در حقیقت سفارش ایران برای خرید 158 هواپیما از ایرباس فرانسه بود.

از سوی دیگر این اقدام ایران در حقیقت پروژه تولید پهن پیکر ایرباس A380 را زنده کرد چرا که این پروژه تا سال گذشته و پس از حدود یک دهه از آغاز آن همچنان ضرر ده بوده است و مقامات ایرباس همواره در تلاش بوده اند تا شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی را برای خرید این مدل متقاعد کنند و سفارش ایران در حقیقت نگرانی مقامات فرانسوی را نسبت به ادامه روند ضرر ده بودن این پروژه بر طرف کرد.