معتادان به بازي‌هاي رايانه‌اي

کد خبر: ۲۷۹۰۴

تاریخ: ۱۶ مرداد ۱۳۹۰ - ۱۲:۴۰

شهرام خرازي‌ها در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس اظهار داشت:‌ اينترنت و بازي‌هاي رايانه‌اي به عنوان يك محصول رسانه‌اي حكم شمشير دو لبه و سكه دورو را دارند و مواجهه كودكان و نوجوانان با سايت‌هاي اينترنتي و اين بازي‌ها هم تبعات مثبت در پي دارد و هم تبعات منفي.

وي افزود:‌ تحقيقات نشان داده‌اند مغز كودكان و نوجواناني كه مكرراً با سايت‌ها و بازي‌هاي يارانه‌اي سر و كار دارند در مقايسه با مغز ديگر هم سن و سال‌هايشان فعال‌تر و خلاق‌تر و داراي سرعت عمل بيشتري است.بازي‌هاي رايانه‌اي خلاقيت بچه‌ها را شكوفا مي‌كنند و به نيازهاي آنها براي تجربه‌كردن هيجان، پاسخ فوري مي‌دهند. از طرفي مهارت‌هاي حركتي انگشتان دست كودكان و نوجوانان بر اثر مشغول‌شدن با كي‌بورد و بازي‌هاي رايانه‌اي به مرور افزايش مي‌يابد.

خرازي‌ها تصريح كرد: اين گروه از بچه‌ها در كار با رايانه نيز سريعتر از همتايانشان كه ميانه چنداني با بازي‌هاي مذكور ندارند، به نظر مي‌رسند اما در كنار اين فوايد مضرات قابل توجهي نيز گزارش شده‌اند كه نمي‌توان به راحتي از كنارشان گذشت و ناديده‌شان گرفت.

وي گفت: اگر زماني كه صرف وبگردي و بازي‌هاي رايانه‌اي مي‌شود بسيار طولاني باشد، عوارضي همچون اضافه وزن، تاري ديد، نزديك بيني، سردرد، خستگي مفرط چشم‌ها، كم‌حوصلگي يا بي‌حوصلگي، بي‌خوابي يا كم‌خوابي و در نتيجه چرت‌زدن در طول روز و افت تحصيلي، پرخاشگري، خشونت‌ورزي و گاه حتي تمايل و اقدام به اعمال بزهكارانه و خلاف قانون گريبانگير كودكان و نوجوانان مي‌شود.

وي افزود: آنها به تدريج به اينترنت و بازي‌هاي رايانه‌اي معتاد مي‌شوند و مثل يك معتاد به مواد مخدر وقتي كه به هر علت امكان دسترسي به اينترنت و بازي‌كردن نداشته باشند، احساس مي‌كنند كه چيزي كم دارند و در طلب فراهم آوردن امكاني براي ورود به سايت و بازي برمي‌آيند و در اين مسير ممكن است حتي قراردادهاي عرفي خانواده و جامعه و قوانين جاري را زير پا گذارند.

مدير گروه سلامت رواني دانشگاه علوم پزشكي تهران ادامه داد: بچه‌هاي خوكرده به اينترنت و بازي‌هاي رايانه‌اي كم‌كم بر دنياي مجازي شخصي خود متمركز شده، از ديگران بريده و ارتباطاتشان را محدود مي‌كنند. همچنين آنها همچون معتادان به مواد مخدر انزواطلبي پيشه كرده و همه وقت و هم و غم خود را صرف مشغوليت با اينترنت و بازي‌هاي رايانه‌اي و تهيه بازي‌هاي جديدتر و مهيج‌تر و كشف سايت‌هاي جالب‌تر مي‌كنند.

وي اضافه كرد: اخيراً در يكي از كشورهاي غربي در پي افزايش آمار معتادان رايانه‌اي، كلينيك ترك اعتياد رايانه‌اي راه‌اندازي شده است.

خرازي‌ها يادآور شد: افسردگي پيآمد مهم اعتياد به اينترنت است. اينترنت، جهاني مجازي و شخصي براي كاربران مي آفريند كه كاربران به مرور از دنياي اطراف مي‌برند و از تعامل با ديگران مي‌پرهيزند و سر در لاك خويش فرو مي‌برند. در چنين شرايطي فرد حمايت همنوعان خويش را از دست مي‌دهد و با ديگران احساس بيگانگي مي‌كند. لذا از همين نقطه زمينه افسردگي ايجاد مي‌شود.

وي خاطرنشان كرد: كاربران با لب و لوچه آويزان و ابروان در هم فرو كشيده، در نهايت بي حوصلگي، چشم از جهان زنده برگرفته و به جهان مجازي اينترنت مي‌دوزند . آنها ساعت‌ها چون مسافري يكه و غريب بي‌هيچ همراه و همسفر در جاده‌هاي بي انتها پرسه مي‌زنند؛ مدام به بيراهه مي‌روند و راه رفته را بارها باز مي‌گردند.

دبير همايش سالانه رسانه و سلامت روان ادامه داد: نوجوانان معتاد به اينترنت همچون رانندگاني مي‌مانند كه بي‌اعتنا به علائم راهنمايي و رانندگي، اتومبيل اسقاطي خود را در جاده‌هاي خاكي به هر سو مي‌رانند تا آنكه بالاخره وارد تونل افسردگي مي‌شوند؛ تونلي كه ممكن است انتهايش بسته باشد و به روشني ختم نشود.

وي اضافه كرد: برخي از بچه‌ها والدينشان را مكرراً به خريد بازي‌هاي رايانه‌اي و پرداخت پول براي دستيابي به تسهيلات اينترنتي از جمله اينترنت پر سرعت وا مي‌دارند و متأسفانه پدر و مادرها هم از اين امر اطاعت مي‌كنند و در برابر خواسته فرزندان سر تسليم فرو مي‌آورند كه البته اين اطاعت محض كاملاً غلط و غير قابل دفاع است و در دراز مدت حكم باج‌دادن به فرزند را پيدا مي‌كند.

خرازي‌ها گفت:‌ كودكان و نوجواناني كه ساعات متمادي در اينترنت پرسه مي‌زنند و به بازي‌هاي رايانه‌اي مي‌پردازند، براي درس‌خواندن و به ويژه فراگيري نكات و مباحث جديد وقت كم مي آورند و برخي از آنها در ساعات تحصيل در مدرسه مدام براي تعطيل‌شدن و بازگشت به منزل لحظه‌شماري مي‌كنند تا هر چه زودتر خود را در عالم بازي‌هاي رايانه‌اي غرق كنند گاه حتي از رفتن به مهماني‌هاي فاميلي يا دوستانه مرسوم سرباز مي‌زنند تا براي بازي و وبگردي وقت كم نياورند.

وي اظهار داشت: روابط عاطفي اين بچه‌ها با والدين و خواهر و برادرهايشان مخدوش مي‌شود و در زنگ‌هاي تفريح و گاه حتي سر كلاس به معرفي بازي‌ها و سايت‌هاي جديد يا مورد علاقه مي‌پردازند و با تشريح لذتي كه حين بازي و مشاهده سايت مي‌برند مي‌كوشند تا اين لذت را با همكلاسي ها تقسيم كنند.

خرازي‌ها تصريح كرد: پسرها معمولا بيش از دخترها اسير و درگير بازي‌هاي رايانه اي و بالاخص سايت‌هاي مستهجن مي‌شوند چون اين بازي‌ها بيشتر براي مردان طراحي مي‌شوند و سهم زنان در دنياي مجازي رايانه‌اي كمتر از مردان است. لذا زنان در بيشتر بازي‌هاي رايانه‌اي نقش فرعي و حاشيه‌اي دارند و به عنوان جنس ضعيف و مغلوب نمايانده مي‌شوند و عمدتاً مقهور مردانند.

مدير گروه سلامت رواني دانشگاه علوم پزشكي تهران ادامه داد: بازي‌هاي رايانه‌اي همچون ديگر محصولات رسانه‌اي - فيلم، سريال و...- بايد درجه‌بندي سني شوند لذا «بنياد ملي بازي هاي رايانه‌اي» نسبت به تدوين و اجراي نظام رده‌بندي سني اين محصولات رسانه‌اي اقدام كرده است؛ نظام‌ رده‌بندي از اين پتانسيل برخوردار است كه به يكي از اساسي‌ترين راهبردهاي نظام اجتماعي كشور براي محافظت در برابر پيآمدهاي سوء گسترش بازي‌هاي رايانه‌اي و رفع آثار و تبعات منفي اين پديده گريزناپذير تبديل شود.

وي افزود: خوشبختانه فاز سوم نظام رده‌بندي سني محصولات فرهنگي ديجيتالي آغاز شده و تمام بازي‌ها بايد از اين نظام تبعيت كنند.تاكنون بيش از 2هزار بازي رايانه‌اي و محصولات فرهنگي مرتبط موجود رده بندي سني شده‌اند و از جمله دستآوردهاي اين رده‌بندي مي‌توان به قدرت انتخاب‌دادن به والدين براي تهيه بازي‌هاي مناسب، آسيب‌پذيري كمتر كودكان و نوجوانان و سامان‌مندشدن بازاريابي اجتماعي اين بازي‌ها اشاره كرد.

خرازي‌ها ادامه داد: در همين راستا رسانه‌ها بالاخص مطبوعات كودكان و نوجوانان بايد مراقب باشند تا از معرفي و ترويج بازي‌هاي ويژه بزرگسالان بپرهيزند و گروه‌هاي سني آسيب‌پذير را تشويق به پرداختن به اين دسته از بازي‌ها نكنند. از جمله راهكارهاي مناسب و اساسي بايد از گنجاندن مبحث متدهاي كاهش آسيب مواجهه با رايانه و بازي‌هاي رايانه‌اي و مباني سواد رسانه‌اي در متون درسي و توليد و پخش برنامه‌هاي پيشگيرانه در اين زمينه از تلويزيون ياد كرد.

وي يادآور شد: كودكان و نوجوانان ايراني بايد روش‌هاي "مديريت زمان " كه يكي از "مهارت‌هاي زندگي " است را بياموزند تا بتوانند از اوقات مفيد خود در ساعات بيداري استفاده بهينه كنند. اين توصيه به منزله ترك و كنار گذاشتن كامل بازي‌هاي رايانه‌اي نيست بلكه هدف تقسيم زمان به نحو مناسب براي برآورده‌كردن نيازهاي روز كودكان و نوجوانان و تأمين فرصت‌هاي دانش‌اندوزي و برقراري ارتباطات خانوادگي و اجتماعي است.

خرازي‌ها گفت: جمعيت قابل توجهي ازكودكان و نوجوانان ايراني ساعاتي از شبانه روز را در كافي‌نت‌ها و گيم‌نت‌ها مي‌گذرانند و اين ساعات در تابستان كه مدارس تعطيل هستند، رو به افزايش مي‌گذارند.

وي تصريح كرد: بيشتر والدين مايلند تا فرزندانشان به جاي كافي‌نت و گيم‌نت، در منزل مشغول رايانه شوند اما بسياري از بچه‌ها محيط كافي‌نت و گيم‌نت را به محيط خانه ترجيح مي‌دهند شايد چون فكر مي‌كنند در اين محيط كمتر تحت كنترل هستند و بازي در گيم‌نت هيجان بيشتري در پي دارد تا بازي در منزل.

خرازي‌ها خاطرنشان كرد: فضاي بسياري از كافي‌نت‌ها و گيم‌نت‌ها در ايران بالاخص در شهرستان‌ها فضاي مناسب و مورد تائيدي نيست و فاقد استانداردهاي ارگونوميك است. همچنين سپري‌كردن ساعات طولاني در فضاي بسته، و بعضاً كم نور و يا تاريك و بدون تهويه مطبوع و سرشار از آلودگي صوتي كافي‌نت و بالاخص گيم‌نت زمينه ابتلا به بسياري از امراض و بيماري‌هاي جسمي - رواني از جمله كمردرد، سردرد، اضطراب و افسردگي به ويژه براي كودكان و نوجوانان كه آسيب پذيرتر از بزرگسالان هستند، فراهم مي‌آورد.

وي اضافه كرد: برخي از صاحبنظران بر اين اعتقادند كه پاره‌اي از سايت‌هاي اينترنتي و بازي‌هاي رايانه‌اي عامل تهاجم فرهنگي هستند و محتوايي ضداسلامي و ضدايراني دارند اما نبايد اين نكته را از ياد برد كه اكثر مخاطبان كم و سن و سال اين دست محصولات رسانه‌اي آنچنانكه ادعا شده، متوجه محتواي تهاجمي اين محصولات نمي‌شوند اما در سنين بالاتر طبعا اين محتوا قابل درك است.

خرازي‌ها گفت: يكي از راهكارهاي مقابله با بازي‌هاي وارداتي مروج فرهنگ غرب، توليد و عرضه محصولات داخلي با محتواي اسلامي و ايراني است. انتشار بازي "گرشاسب " و "ميرمهنا " كه اخيراً به عنوان نخستين بازي‌هاي رايانه‌اي ايراني وارد بازار شده‌اند، رخداد فرخنده و شوق انگيزي است.