عملکرد رسانه‌ها در فاجعه منا و حملات پاریس

فاجعه منا هولناک‌تر از پاریس بود اما...

یک استاد ارتباطات به مقایسه‌ی نحوه عملکرد رسانه‌های داخلی درباره فاجعه منا و واکنش رسانه‌های غربی به حادثه تروریستی پاریس پرداخت.

کد خبر: ۲۶۸۸۱۸

تاریخ: ۲۵ آبان ۱۳۹۴ - ۰۸:۲۷

صراط: مینو بدیعی معتقد است: اساساً رسانه‌های غربی بر اخبار داخلی کشورهای خودشان خیلی بیشتر تأکید دارند و اخبار مربوط به خاورمیانه را کوچک نشان می‌دهند؛ حتی اگر اخبار تکان‌دهنده و فاحش باشند.

این مدرس دانشگاه در گفت‌وگویی در ادامه این مطلب اظهار کرد: به نظرم هم فاجعه منا و هم اقدامات تروریستی در فرانسه، هر دو اخبار بسیار مهم و حساس و از یک دیدگاه جزو اخبار خوب بودند؛ البته این که می‌گویم اخبار خوب، اصطلاح روزنامه‌نگاری‌اش است. خبر خوب یعنی خبری که موج فراگیری و دربرگیری‌اش بالا باشد و در اینجا هر دو خبر، مهم بودند اما آن چیزی که باعث تفاوت و مقایسه این دو خبر می‌شود، این است که اخبار فاجعه منا تحلیل درست و حسابی نداشت و علت چرایی و چگونگی‌اش اصلا برای مردم روشن نشد، حتی در گفت‌وگوی قبلی‌ام با ایسنا هم به این نکته اشاره کردم که در فاجعه منا به عنصر چرایی و چگونگی‌ پاسخ داده نشد.

وی تصریح کرد: تفاوت خبر‌های فاجعه منا و حادثه تروریستی پاریس این بود که هر چند در خبر عملیات‌های تروریستی فرانسه، دقیقا به دو عنصر چرایی و چگونگی به طور کامل پاسخ داده نشد اما تا حد زیادی به این عنصر پاسخ داده شد؛ یعنی در حادثه تروریستی پاریس، داعش عملا اعلام کرد که «من حضور دارم». عنصر چگونگی حملات پاریس هم آنچه که در خبرها دنبال می‌کردم، انفجارهای چندگانه و تیراندازی به مردم و ایجاد جو ترور و وحشت بود که در حقیقت این حرکتی کاملا سیاسی برای مقابله با نظام‌های غربی است که در حال رخداد است.

این مدرس دانشگاه سپس با انتقاد از تیتر یکی از روزنامه‌ها، تصریح کرد: تیتر یکی از روزنامه‌ها در این زمینه بسیار بد بود. این روزنامه امروز در تیتر یک خود از عبارت «سگ هار داعش پاچه صاحبانش را گرفت» استفاده کرده است که به نظرم خیلی نامناسب بود. ما در چنین شرایطی باید تحلیل درستی ارائه بدهیم.

این استاد ارتباطات در ادامه صحبت‌هایش بیان کرد: به طور کلی اگر بخواهیم فاجعه منا و اتفاقی که برای پاریس افتاد را با هم مقایسه کنیم این است که هر دو خبر از لحاظ نگاه ژورنالیستی ارزش خبری خیلی بالایی دارند اما به دلیل اینکه خود رسانه‌های غربی قدرت خبری‌ بسیار بالایی دارند، به اتفاق فرانسه خیلی بهتر پرداختند که به نظرم این به دلیل قدرت خبری رسانه‌های اروپایی و آمریکایی است؛ البته ناگفته نماند که در فاجعه منا رژیم عربستان از خیلی از اطلاعات جلوگیری می‌کرد به همین خاطر فاجعه منا انعکاس جهانی پیدا نکرد؛ این در حالی است که هفت هزار آدم در این فاجعه کشته شدند و هیچ همدردی ای در پی این اتفاق انجام نشد اما در اتفاق پاریس 160 نفر کشته شدند و مردم ایران هم به عنوان مثال با گل به سفارت فرانسه رفتند.

بدیعی همچنین به نشان دادن تصاویر دلخراش از فاجعه منا در رسانه‌هیا داخلی اشاره کرد و گفت: به نظرم همانگونه که در فاجعه منا تصاویر، دلخراش بودند این تصاویر و عکس‌ها در پاریس هم بود. بالاخره کشته شدن انسان‌ها هر دو تلخ است و فرقی نمی‌کند که در فرانسه این اتفاق بیفتد یا در جایی دیگر.

او با اعتقاد بر اینکه نشان دادن تصاویر دلخراش اساسا درست نیست، تصریح کرد: باید حریم انسانی مرزی داشته باشد و این تصاویر انقدر به شکل عریان نشان داده نشود؛ به عنوان مثال در چنین مواقعی انتشار عکسی از یک مادر و پدر که در حال گریه کردن هستند و یا لحظات احساسی دارند، تأثیرش خیلی بیشتر است تا اینکه مدام عکس تلمبار شدن اجساد را نشان بدهند؛ البته از نظر قدرت خبررسانی، فرانسه خیلی قوی عمل کرد اما در فاجعه منا اینطور نبود؛ این در حالی است که فاجعه منا خیلی هولناک‌تر از فرانسه و ابعاد انسانی‌اش فاجعه‌آمیزتر بود.

بدیعی در پایان صحبت‌هایش اظهار کرد: به نظرم با اخبار این چنین جریان‌سازی فکری می‌شود؛ به عنوان مثال در حال حاضر همه دنیا علیه داعش شده‌اند که البته درست هم هست اما در فاجعه منا انقدر ضعیف بود که مردم دنیا اصلا علیه حکومت عربستان اقدام نکردند، با وجود اینکه عربستان در این زمینه مقصر بود.