وزیر ارشاد: تک خوانی زنان

شرایط مجاز بودن تک‌خوانی زنان از نظر مراجع چیست؟/ تاکید چندباره جنتی بر یک موضع مبهم

حتی مراجعی که نظر موافقی درباره تک خوانی زنان دارند، شرایط متعددی برای آن تعیین کرده اند که تحقق آن به ویژه برای یک کنسرت عمومی بسیار دشوار است.

کد خبر: ۲۶۵۰۵۰

تاریخ: ۰۵ آبان ۱۳۹۴ - ۱۴:۲۵

گروه فرهنگی صراط - علی جنتی وزیر فرهنگ ارشاد اسلامی در خصوص تک‌خوانی در اپرای «عاشورا» گفت: وقتی یک گروه تمرین می‌کند و می‌خواهد کار خود را در جمع ارائه بدهد در ابتدا حین تمرین تنهایی و یکی یکی باید بخوانند تا کارگردان کار آنها را تایید کند اما یک آدم بیمار در حین تمرین از آنها فیلم گرفته است بدون اینکه تماشاگری در آنجا حضور داشته باشد ضمن اینکه بر اساس نظر بسیاری از مراجع تک‌خوانی که مفسده‌انگیز نباشد اشکال شرعی ندارد و تک‌خوانی برای طفلان مسلم هیچ اشکالی نداشته و مفسده‌انگیز نیست.

به گزارش گروه فرهنگی صراط، اظهارات جنتی درباره بی اشکال بودن تک خوانی زنان در صورت مفسده انگیز نبودن، در حالی است که فتوای بسیاری از مراجع تقلید، بر خلاف این نظر است. حتی مراجعی که نظر موافقی درباره تک خوانی زنان دارند، شرایط متعددی برای آن تعیین کرده اند که تحقق آن به ویژه برای یک کنسرت عمومی بسیار دشوار و تقریبا ناممکن است.

با این وجود، معلوم نیست چرا وزیر ارشاد همچنان بر موضع مبهم خود در این زمینه اصرار دارد. آنچه مسلم است اینکه مجاز بودن تک خوانی زنان در صورت مفسده انگیز نبودن، با برگزاری کنسرت عمومی چندان سازگار نیست.

مرور فتواهای مراجع

در مورد گوش دادن به صداي خواننده زن براي مردان دو ديدگاه فقهي وجود دارد؛ برخي از مراجع اين امر را به خودي خود حرام نمي دانند؛ مثلا  امام خمینی در پاسخ به سؤالی در زمینه تك خوانی زن به صورت آواز سرود، اینگونه فرموده اند: «مجرد صوت زن نامحرم حرام نیست و استماع صدای زن فی نفسه منعی ندارد ولی اگر به ملاحظه وضع خاص خواننده در حال خواندن، یا وضع خاص مجلس و محل خوانندگی، یا به ملاحظه مضامین موضوعی كه خوانده می شود، از مصادیق خوانندگی مطرب لهوی به حساب آید و یا مستلزم مفاسدی باشد،‌جایز نیست.»

و یا آیت الله خامنه ای  معتقدند اگر صداى زن (چه به صورت تك خواني و يا همخواني با زنان و يا با مردان ) به صورت غنا نباشد و گوش دادن به صداى او هم به قصد لذت و ريبه نباشد و مفسده‏اى هم بر آن مترتّب نگردد، اشكال ندارد. اگر مفسده داشته باشد و يا تحريك شهوت بكند، جايز نيست.

همچنین آیت الله سیستانی نیز در بخشی از پرسش و پاسخ سایت خود آورده اند که:"سؤال: آيا گوش دادن به صداى خوانندگى زن در حالى كه محتواى آن اصلا فاسد نيست مثلا اشعار مولوى و يا حافظ ويا ...كه كاملا از نظر فساد در امان هستند و فقط خواننده آن زن است چه اشكالى دارد؟ پاسخ: اگر با تلذذ شهوى باشد حرام است و اگر بدون آن و آهنگ همراه آن مناسب مجالس عياشى و خوشگذرانى باشد باز هم حرام است."

اما برخي مراجع مطلقا حتي بدون لذت و مفسده آن را جايز نمي دانند؛ مثلا به نظر آيت الله بهجت، گوش دادن به آواز زن خواننده بنابر احتياط واجب جايز نيست، هرچند قصد ريبه و لذت نباشد.  يا  آیت الله فاضل فرموده اند: «گوش فرا دادن به خواننده زن، جايز نيست» .

در هر حال براي زنان طبق نظر همه مراجع اگر صداي خواننده زن بدون مفسده و غنا و شكل لهوي باشد، گوش دادن مانعي ندارد و براي مردان بر فرض مشتمل نبودن صدا بر مفسده و ساير موارد ذكر شده، طبق ديدگاه اول صحيح است.

از سوی دیگر اگر بخواهیم نگاه فقهی به آواز زن بیندازیم باید بگوییم تمامی فقها آواز زن را ـ اگر غنائی باشد ـ حرام دانسته اند. البته بعضی از فقها مانند امام خمینی، مقام معظم رهبری، آیت الله گلپایگانی و.. یك مورد را استثناء كرده اند و آن هم آواز زن است در شب عروسی، ـ نه در مراسم عقد یا مولودی ها ـ آن هم در صورتی كه نامحرم صدایش را نشنود. و بعضی دیگر از فقهاء مانند آیت الله مكارم، آیت الله سیستانی و... هم گفته اند كه حتی در شب عروسی هم برای زنان، آوازه خوانی جایز نیست.مرحوم آیت الله خویی نیز آوازه خوانی زن را با استفاده اسلام روایت ابی بصیر به سه دسته تقسیم نموده است:
1. آوازه خوانی در مجالس مختلط.
2. آوازه خوانی در مجالس عروسی مخصوص زنان.
3. آوازه خوانی در مجالس زنان در غیر عروسی.
بعد ایشان فتوا دادند كه غنا و آوازه خوانی زن فقط در مجالس عروسی زنان مجاز است. و قسم اول و سوم حرام می باشد.