بی توجهی مخابرات به حقوق مشترکان

تعرض شبانه‌روزی پيامك‌های تبلیغاتی

این روزها ارسال تعد اد زياد پیامک‌های تبلیغاتی به مشتركان تلفن همراه از نوع اعتباري يا د ائمي از سوي اپراتورهاي مختلف به معضلي تبد يل شد ه است. تعد اد افراد ي كه از د ریافت چنین پیامک‌هایی ناراضي هستند هرروز بیشتر می‌شود .

کد خبر: ۲۵۸۳۱۹

تاریخ: ۲۳ شهريور ۱۳۹۴ - ۱۰:۲۲

صراط: این روزها ارسال تعد اد زياد پیامک‌های تبلیغاتی به مشتركان تلفن همراه از نوع اعتباري يا د ائمي از سوي اپراتورهاي مختلف به معضلي تبد يل شد ه است. تعد اد افراد ي كه از د ریافت چنین پیامک‌هایی ناراضي هستند هرروز بیشتر می‌شود ، برخي از اين پيامك‌ها د ر زمان‌هاي نامناسبي ارسال شد ه و آسايش مشتركان را از بين مي‌برد حتي گاهي مشتركان مي‌گويند هزينه د ريافت اين پيامك‌ها به پاي خود مان نوشته مي‌شود يا اگر از كشور خارج مي‌شويم هزينه‌اي چند برابر برايمان مي‌آيد .

با گذشت مد ت زياد ي از ابلاغ مصوبه ممنوعيت ارسال پيامك‌هاي تبليغاتي بد ون موافقت مشتركان شواهد نشان مي‌د هد كه همچنان مشتركان اپراتورهاي مختلف همچنان روزانه تعد اد بي‌شماري پيامك‌هاي تبليغاتي ناخواسته د ريافت مي‌كنند . جد ا از اين مسائل بايد به اين موضوع اشاره كرد كه همان‌طور كه مي‌د انيم رواج خرافات امروزه رو به گسترش است و اين مسئله تا جايي زياد شد ه كه اپراتورها هم به نوعي براي رواج آن تلاش مي‌كنند و د ر پيامك‌هايي از قبيل انواع فال و طالع‌بيني توسط آن اپراتورها ارسال مي‌شود .
اكنون اين پرسش مطرح است كه آيا اين اپراتورها حق چنين كاري را د ارند ؟ يا ارسال پيامك تبليغاتي حاوي مطالب خرافي قانوني است؟ از آنجا كه حق تبليغ محترم است اما اين تبليغ نبايد ورود به حريم خصوصي افراد شود و به ترويج امور خلاف قانون، عرف و شرع بپرد ازد ، بر همين اساس به بررسي راهكارهاي قانوني براي رفع مزاحمت‌هاي پيامك‌هاي تبليغاتي پرد اخته‌ايم.

د كتر حسن فد ايي، مد ير آموزش كرسي حقوق بشر د ر گفت و گو با « قانون» د ر رابطه با ارسال پيامك تبليغاتي توضيح د اد : بسياري از مشكلات ما ناشي از جهل و عد م آشنايي به برخی قوانین مانند قانون مجازات، مطبوعات و .... است.  برخي سوءاستفاد ه‌هاي موجود هم ناشي از خلاء قانوني است. د ر خصوص پيامك‌هاي تبليغاتي يا د ر بحث ايميل‌هاي ناخواسته، قانون خاصي كه به طور د قيق اين مسئله را جرم‌انگاري كند ، وجود ند ارد . مي‌توانيم از مواد موجود د ر قوانين مختلف مانند قانون مطبوعات ،قانون تجارت ‌الكترونيك براي ارسال پيام‌ها  استفاد ه كنيم.

مصوبه ممنوعيت ارسال پيامك تبليغاتي جزو مقررات تكميلي پروانه اپراتورها

وي اد امه د اد : اپراتورها بر اين باور هستند كه مصوبه ممنوعيت ارسال پيامك تبليغاتي بد ون اجازه مشتركان جزو مقررات تكميلي پروانه اپراتورها است. اگر آنها اين مصوبه را رعايت نكنند قطعا خاطي محسوب مي‌شوند و به لحاظ ورود به حريم خصوصي افراد برخلاف ميل آنها بايد پاسخگو باشند پس بايد گفت مشتركان حق شكايت د ارند .

فد ايي تصريح كرد : محتواي پيامك ها به د و صورت اخلاقي ( پيامك‌هاي تبليغاتي)و غير اخلاقي تقسيم‌بند ي مي‌شود . اگر پيامك ها غير اخلاقي و به تعبير قانوني مستهجن باشد افراد مي‌توانند به د اد سرای محل وقوع جرم شكايت كنند . اما اگر پيامك‌ها تبليغاتي باشد د ر اين حالت هم د و بحث وجود د ارد يكي از طريق خود اپراتورهاست و د يگري پيامك هاي خصوصي است كه برخي امكاناتي را مي‌خرند و پيامك‌هاي تبليغاتي مانند فال ارسال مي‌كنند . آن د سته از پيامك هايي كه توسط خود اپراتورها ارسال مي‌شود مشترك مي‌تواند د رخواست قطع آن را د هد كه د ر اين حالت آن اپراتور موظف است هرچه سريع تر به قطع آن بپرد ازد . آن د سته از پيامك‌ها مانند فال كه توسط د سته د وم ارسال مي‌شود بايد د ر نظر د اشته باشند مشتركان مي توانند از مواد موجود مانند ماد ه 697 استفاد ه كنند .

افراد مي‌توانند با مواد قانوني مانع سوءاستفاد ه اپراتورها شوند 

اين وكيل د اد گستري عنوان كرد : د ر ماد ه 697 آمد ه است كه هر كس به وسيله اوراق چاپي يا خطي يا به وسيله د رج د ر روزنامه و جرائد يا نطق د ر مجامع يا به هر وسيله د يگر به كسي امري را‌صريحا نسبت د هد يا آن‌ها را منتشر نمايد كه مطابق قانون آن امر جرم محسوب مي‌شود و نتواند صحت آن اسناد را ثابت نمايد جز د ر موارد ي كه‌موجب حد است به يك ماه تا يك سال حبس و تا (74) ضربه شلاق يا يكي از آن‌ها حسب مورد محكوم خواهد شد . يا ماد ه 641 كه د ر آن آمد ه است كه هرگاه کسی به وسیله تلفن با د ستگاه‌های مخابراتی  د یگر برای اشخاص ایجاد مزاحمت نماید ، علاوه بر اجرای مقررات خاص شرکت مخابرات، مرتکب به حبس از یک ماه تا 6 ماه محکوم خواهد شد . به موجب اين مواد افراد ي كه از اين مواد قانوني اطلاع د اشته باشند به راحتي مي‌توانند مانع سوءاستفاد ه اپراتورها شوند .

ارسال پيامك تبليغاتي برخلاف اصول و بد يهيات حقوقي

وي خاطر نشان كرد : برخي شركت ها معتقد هستند كه افراد مي‌توانند از طريق ارسال پيامك خواستار لغو د ريافت پيامك‌ها شوند يعني اپراتورها پيامك را ارسال مي‌كنند اگر مشترك نخواست بايد اعلام كند كه اين برخلاف اصول و بد يهيات حقوقي است. افراد براي د ريافت خد مات بايد پيامك ارسال كنند نه براي عد م د ريافت خد مات يعني آنها خود را محق مي‌د انند كه براي مشتركان پيامك ارسال كنند اگر كسي آن پيامك را نخواست اطلاع د هد و خواستار لغو آن شود . اين موضوع برخلاف عقل و منطق است. بايد به اين نكته اشاره كرد كه بسياري از افراد نمي د انند بايد به كجا مراجعه و شكايت كنند طبعا اين پيامك‌ها را هم د ريافت يا حتي گاهي براي آنها هزينه بر هم است.‌

با د ريافت پيامك تبليغاتي و قطع نشد ن آن مشترك حق شكايت د ارد 

فد ايي د ر پايان ذكر كرد : اپراتورها بايد توجيه شوند كه افراد بايد براي د ريافت خد مات با اپراتورها د ر ارتباط باشند نه براي عد م د ريافت خد مات. بايد گفت نبايد برخلاف مقررات عمل كنند . به نظر بند ه اگر افراد اعتقاد به  كسب حلال  د اشته باشند مشمول اين آيه مي‌شوند كه  «اموال يکد يگر را به ناحق مخوريد ، مگر، آنکه تجارتی باشد که هر د و طرف بد ان رضايت د اد ه باشيد .» يعني رضايت طرف مقابل د ر ارسال مطالب يا تنظيم قرارد اد وجود ند اشته باشد هر آنچه به‌د ست مي‌آيد كسب حلال نيست و کل مال به باطل است لذا از لحاظ اعتقاد ي هم بايد د ر نظر د اشت د ريافت هزينه‌هايي كه از قبل اين ارسال پيامك ها بد ون اجازه د ارند هم شرعا مجاز نيست ان‌شاءا... هم از لحاظ شرعي و قانوني توجيه باشند و اقد ام به چنين اعمالي نكنند . پس اگر مشترك با د ريافت چنين پيامك‌هايي كه مطالب غير اخلاقي باشد د اد سرا از باب توهين و فحشا بحث جرم را مطرح كند ، اگر بحث اد اري باشد از مخابرات مي‌خواهد كه آن را قطع كند اگر قطع نشد مي‌تواند از مجاري حقوقي پيگيري كند .

مصوبه ممنوعيت ارسال پيامك تبليغاتي بد ون اجازه مشترك

آیین نامه ساماند هی و نظارت بر خد مات پیامکی شبکه های ارتباطی د ر تاریخ 21 بهمن ماه سال ۹۳ د ر جلسه شورای عالی فضای مجازی به تصویب رسید . شورای عالی فضای مجازی به عنوان نهاد سیاستگذار د ر حوزه فضای مجازی کشور، با تصویب این آیین نامه، یک متولی برای این موضوع تعیین کرد و به موجب این مصوبه وظیفه ساماند هی ارسال پیامک‌های انبوه تبلیغاتی و پیامک‌های ارزش افزود ه به عهد ه یک کارگروه ویژه با مسئولیت وزارت ارشاد اسلامی و عضویت نمایند گان وزارت ارتباطات، وزارت اطلاعات، وزارت کشور، وزارت د اد گستری، وزارت بهد اشت و د رمان، سازمان تبلیغات اسلامی ، ناجا، مرکز ملی فضای مجازی و د اد ستانی کل کشور است که بايد وضعیت پیامک های انبوه را ساماند هی کنند .

د ر آیین نامه مصوب شورای عالی فضای مجازی، خد مات پیامکی شامل پیامک انبوه و پیامک های ارزش افزود ه است که پیامک انبوه جنبه تبلیغاتی د ارد و بد ون د رخواست مشترک ارسال می شود و هزینه‌ای برای مشترکان د ربر نخواهد د اشت و نیز پیامک‌های ارزش افزود ه که به انتخاب مشترک خواهد بود و بابت آن باید هزینه پرد اخت کند . د ر این مصوبه، پیامک‌های انبوه با محتوای اطلاع رسانی و تبلیغاتی به د لیل حجم زیاد پس از ارسال تحت نظارت وزارت ارشاد قرار خواهند گرفت اما پیامک‌های ارزش افزود ه پیش از ارسال باید تحت نظارت وزارت ارشاد قرار گیرد و پس از د ریافت مجوز، امکان استفاد ه از آن برای مشترکان ممکن خواهد بود ؛ همچنین طبق سیاست‌های این مصوبه، شرکت‌های ارائه د هند ه خد مات پیامکی باید براساس موازین نظام جمهوری اسلامی و پس از تایید وزارت ارشاد نسبت به ارسال پیامک اقد ام کنند . د ر غیر این‌صورت برای این شرکت‌ها و حتی اپراتورهای تلفن همراه که بستر ارائه این سرویس را آماد ه کرد ه‌اند جرایمی د ر نظر گرفته شد ه است.

همراه اول مسئول محتواي پيامك‌هاي تبليغي نيست

د ر تماس با اپراتور همراه اول شرايط ارسال پيامك‌ها و نظارت بر محتواي پيام‌هاي ارسالي را جويا شد يم. يكي از كاركنان اپراتورهمراه اول د ر گفت وگو با «قانون» د ر پاسخ به اين سوال كه پيامك هاي تبليغاتي كه ارسال مي‌شود براي مشترك هزينه بر است يا خير، گفت: د و شرايط براي اين قضيه وجود د ارد برخي پيامك هاي تبليغاتي وجود د ارد كه قاعد تا هزينه‌اي ند ارند اما برخي سامانه ها به نام سامانه سرويس ارزش‌افزود ه از سر شماره هاي 4 الي 6 رقم ارسال مي‌شود كه با د رخواست خود مشتركان فعال سازي آن انجام مي‌شود و اگر تلفن مشترك د ر حالت رمينگ و از ايران خارج شد ه باشد اين هزينه سرويس ارزش افزود ه براي آنها منظور مي‌شود اما پيامك هاي تبليغاتي كه تبليغ برخي اجناس يا مكان‌هاست هزينه‌اي براي مشترك ند ارد .

همچنين د ر پاسخ به اين سوال كه مشتركان مي‌گويند د ريافت پيامك‌ها گاهي ناخواسته است كه پس از غير فعال كرد ن آنها هم باز براي آنها ارسال‌می‌شود اين موضوع به پيگيري خود مشترك مربوط است يا پيگيري اپراتورها د ر اين زمينه بيشتر د خالت د ارد ، توضيح د اد : هم مي‌تواند از جانب خود مشترك باشد چون ممكن است شيوه غير فعال‌سازي‌اي كه مشترك انجام مي‌د هد د رست يا كامل نبود ه بنابراين د ر نهايت مي‌تواند از سوي ما پيگيري كند و گاهي هم مي‌توانند با ما تماس بگيرند اگر ما د سترسي د اشته باشيم مي‌توانيم براي آن مشترك غير فعال كنيم يا د ر غير اين‌صورت  به واحد فني ارسال مي‌شود و با اين وجود بالاخره غير فعال مي‌شود و امكان ند ارد كه غيرفعال نشود .

اين اپراتور د ر رابطه با اين مضوع كه زماني كه پيامك ها ارسال مي‌شود آيا همراه اول آن متن ارسالي را مطالعه مي‌كند و د ر نظر د ارد كه محتواي متن چيست نيز گفت: شركت‌هاي تبليغاتي زير نظر همراه اول فعاليت مي‌كنند و بايد گفت آنها مورد قبول  همراه اول بود ه اند . برخي ارگان ها يا سازمان ها كه مي‌خواهند تبليغ كنند با شركت تبليغاتي كه همراه اول آن را قبول د ارد قرارد اد بسته و به عهد ه آن شركت است كه محتويات آن پيامك را بسنجد كه نامناسب نباشد . خود همراه اول مستقيم اين مسئله را پيگيري نمي‌كند بلكه شركت هاي زير مجموعه آن عهد ه د ار اين مسئله  هستند .

بی توجهی مخابرات به حقوق مشترکان

به طور كلي بايد د ر نظر د اشت كه مصوبه ممنوعيت پيامك‌هاي تبليغاتي، خبري و اطلاع‌رساني از سوي سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راد يويي به اپراتورهاي تلفن همراه ابلاغ شد ه و لازم‌الاجراست كه د ر صورت رعايت نشد ن آن،  جريمه‌هايي براي اپراتورها د ر نظر گرفته شد ه است.

زمانی که مشترک عد د مورد نظر را به منظور انصراف از د ریافت پیامك‌های تبلیغاتی ارسال می کند تمام پیامک ها به گفته اپراتورها لغو مي‌شوند این د ر حالی است که برخی اد ارات مانند بانک ها، پیامکی به مشترک مورد نظر خود ارسال می‌کنند که با چنین اقد ام مخابرات، ارسال آن پیامک هم لغو مي‌شود یعنی د ر چنین اقد امی حقوق مشترك د ر نظر گرفته نمي‌شود چون مخابرات به خود اجازه د اد ه حتي بد ون توجه به محتواي پيامك آن را ارسال يا د ر صورت د رخواست لغو آن ارسال تمام پيامك‌ها را لغو كند چون محتواي پيامك ها به سازمان د يگري سپرد ه مي‌شود د ر صورتي كه خود اپراتور بايد به اين مسئله رسيد گي كند .

از طرفي هم براي بسياري كه از د ريافت پيامك تبليغي انصراف د اد ه اند نيز پيامك‌هايي حاوي مطالب فال گيري، مسابقه و ... همچنان د ر حال ارسال است و حتي با د ر خواست مكرر مشتري نيز خبري از ممنوعيت ارسال اين پيامك ها نيست. به هرحال بررسي محتواي پيامك ها از الزامات ارسال پيامك‌هاست د ر حالي كه اپراتور همراه اول از اين موضع شانه خالي كرد ه است.