نقاره‌ها برای که به صدا در می‌آیند؟

نقاره‌زنی و طبل‌نوازی در بارگاه امام رئوف(ع) از دوران صفویه در حرم مطهر مرسوم شد اما آیا می‌دانید این کار چه فلسفه و آداب و رسومی دارد؟

کد خبر: ۲۵۵۱۱۳

تاریخ: ۰۳ شهريور ۱۳۹۴ - ۰۶:۳۲

صراط: زائر یا مجاور حرم امام رئوف(ع) که باشی هر روز صبح پیش از طلوع آفتاب و هر عصر پیش از غروب خورشید نوای زیبای طبل و نقاره زنی در صحن حرم مطهر را خواهی شنید.

البته نقاره زنی به طلوع و غروب آفتاب محدود نمی شود و رسم است که نقاره نوازان در شب ولادت ائمه اطهار(ع) و جشن های بزرگی چون عید سعید فطر، قربان و همچنین نوروز بر فراز نقاره خانه می روند و در شیپورهای خود می دمند.

از دیگر رویدادهایی که باعث نواختن طبل ها و شیپورهای نقاره خانه بارگاه امام رضا علیه السلام می شود این است که فردی حاجت روا شده و به خیل شفایافتگان آستان رضوی افزوده شود، بنابراین برای اعلام همگانی و اظهار شادمانی نقاره ها به صدا در می آیند.

البته در ایام عزاداری شیعیان مانند ماه های محرم و صفر به منظور احترام به آئین سوگواری معصومین(ع) هیچ نوایی از نقاره خانه به گوش نمی رسد.

در همین راستا، حجت‌الاسلام محمود بصیری، کارشناس مذهبی در گفتگو با خبرنگار قرآن و عترت باشگاه خبرنگاران جوان؛ با اشاره به بحث نقاره‌زنی اظهار داشت: نقاره‌زنی یک نوع موسیقی اسلامی حلال است که معمولاً در جشن‌ها و میهمانی های اسلامی از زمان صفویه استفاده می‌شد.

وی ادامه داد: نقاره‌زنی از دوران صفویه و طی حاکم شدن شاه اسماعیل صفوی و جلوس وی بر تخت پادشاهی به علت ارادت ویژه به امام رضا(ع) برای اعلام اذان جهت آماده شدن مردم برای اقامه نماز مرسوم شد.

این کارشناس مذهبی یادآور شد: از همان دوران کار نقاره‌زنی برای اعلام جشن‌ها و شادی کردن مردم اطراف حرم بدین صورت انجام می شد که دو نفر کار نقاره‌زنی و سه نفر کار طبل‌زنی را انجام می‌دادند و به طور کلی نقاره خانه نقش تقویم را در زندگی مردم بازی می‌کرد.

گفتنی است، نقاره زدن و شیپور نواختن ، براى احترام و بزرگداشت بارگاه امام رضا(ع) بوده و فقط جنبه تشریفاتى دارد.

خوب است بدانید که طبل ها ذکری ندارند و فقط به عنوان « کوس شادمانه » و همنواز از شروع تا خاتمه با کرناها نواخته می شوند . در صورتی که کرناها ذکری دارند که سینه به سینه تا به امروز نقل شده است و بدین شرح است :

دست اول : « سرنواز » ، سردسته ی کرنانوازها ، کرنا را به طرف گنبد حضرت به عنوان سلام می گیرد و می دمد :

« سلطان دنیا و عقبی علی بن موسی الرضا »

پس نوازان که تعداد آن ها چهار نفر می باشند ، جواب می دهند :

« امام رضا »

سرنواز مجدداً با سر کرنا به طرف گنبد حضرت اشاره می کند و چنین می نوازد : « امام رضا »

پس نوازان جواب می دهند : « غریب »

دست دوم : کرنای سرنواز ذکر می کند : « مولی مولی مولی علی بن بن موسی الرضا »

پس نوازان جواب می دهند : « رضا جان »

سرنواز ، سرکرنا را به طرف گنبد می گیرد و ذکر می کند :

« یا امام غریب یا امام رضا »

دست سوم : کرنای سرنواز ذکر می کند : « دوران دوران امام رضاست »

در این موقع طبال ها به عنوان شادی طبل های خود را به صدا در می آورند . این طبل به « کوس شادمانه » معروف است .

مجدداً سرنواز ذکر می کند : « دوران دوران امام رضا دادرس بیچارگان »

پس نوازان پاسخ می دهند : « ای دادرس درماندگان »

موقعی که پس نوازان می خواهند کرنای خود را بر زمین بگذارند ، سرنواز می گوید : «فریاد رس»