سیاست‌ورزی زنانه از جنس نمایندگی مجلس

دنیای سیاست هرگونه که تعریف شود در واقعیت چهره‌ای مردانه دارد؛ از فریاد کشیدن و دودو کردن در مجلس تا لابی‌های پنهان، از جلسات شبانه تا فعالیت حزبی، چالش‌های تبلیغاتی و دیگر حاشیه‌ها.

کد خبر: ۲۵۳۷۶۱

تاریخ: ۲۶ مرداد ۱۳۹۴ - ۰۹:۱۶

صراط: مجلس شورای اسلامی در نهمین دوره عمر خود که 9 کرسی نمایندگی در اختیار زنان کشور قرار داد، کم شاهد رفتارهای سیاسی مردانه نبوده است؛ از نظارت و قانون‌گذاری با جنجال و همهمه گرفته تا سوال و استیضاح وزرا!
معمولا بلندکردن صدا، حرارت‌ دادن به کلام و اشارات غیرکلامی در نطق‌ها، لابی‌گری، توافقات پنهان و حزبی ضمیمه برخی تصمیمات عمومی بوده است.

اما حالا که چند ماه بیشتر به پایان فعالیت مجلس نهم باقی مانده از نمایندگان زن مجلس درباره این تفاوت‌شان در رقابت با مردان سیاست در خانه ملت پرسیده‌ایم.

از آن 9 نماینده 6 نفر حاضر شدند به سوالات ما پاسخ دهند.

به دنبال آن بودیم که تفاوت رفتار سیاسی مردان و زنان را با توجه به جنسیت‌شان تعریف کنیم.

آیا از نظر شما، تفاوتی بین سیاست‌ورزی یک زن با یک مرد نماینده وجود دارد؟

فرقی بین نماینده زن با مرد وجود ندارد

فاطمه رهبر - رییس فراکسیون زنان و خانواده: اگر نماینده‌ای قبل از ورود به دوره نمایندگی خود را مجهز به علوم و فنون گوناگون کند و تقوا و اخلاق اسلامی را در تمام مراحل زندگی رعایت نماید و در همه احوال خدا را در نظر داشته باشد پرواضح است که تفاوتی بین زنان و مردان نماینده وجود نخواهد داشت.

تفاوت سیاست‌ورزی زنان با مردان در میزان تعهد آنها در انجام وظایف و پایبندی به سوگندی است که یاد کرده‌اند.

طبق قوانین موجود، مجلس دو وظیفه عمده یعنی وضع قانون و نظارت را بر عهده دارد و طبق قانون اساسی فرقی بین نماینده زن و نماینده مرد وجود ندارد. آنچه تفاوت را ایجاد می‌کند میزان تعهد ایشان در انجام وظایف است و پایبندی بر سوگندی که یاد کرده‌اند.

خانم‌ها کمتر سیاست‌ورزند

سکینه عمرانی، نماینده سمیرم: خانم‌ها براساس عوامل متعددی که وجود دارد خیلی تمایلی به شرکت در صحنه‌های سیاسی ندارند. تمایل ذاتی اکثریت خانم‌ها مشارکت در امور اجتماعی است تا سیاسی. خانم‌هایی هم که امروز در مجلس حضور دارند بیشتر دغدغه‌های اجتماعی دارند تا امور سیاسی. پس بین سیاست‌ورزی خانم‌ها با آقایان تفاوت وجود دارد و خانم‌ها کمتر سیاست‌ورز هستند و عموم خانم‌ها بیشتر در مجامع محلی تمایل به ورود دارند تا مجامع ملی.

فرق سیاست‌ورزی با سیاست‌بازی باید مشخص شود

شهلا میرگلوبیات، نماینده ساوه: باید مشخص شود فردی که سیاست‌ورزی می‌کند و فردی که سیاست‌بازی می‌کند چه تفاوتی با هم دارند. سیاست، کار درست انجام دادن جهت خدمات‌دهی به مردم است اما مساله این است که برخی این مساله را با نگاه جنسیتی نگاه می‌کنند. متاسفانه الان در کشور ما و در بسیاری از قسمت‌ها بد جا افتاده و سیاست را سر هم کلاه گذاشتن و دروغ گفتن تعبیر می‌کنند. سیاست یک سری روش‌های درست برای اجرایی شدن اقداماتی است که در جهت رشد و توسعه و خدمات به مردم باید انجام شود و اگر این شرایط وجود داشته باشد دیگر فرقی نمی‌کند که یک سیاست‌گذار مرد باشد یا زن.

خانم‌ها سَیّاسی‌ کاری ندارند

حلیمه عالی، نماینده زابل، زهک و هیرمند: خانم‌ها چون حس مادرانه دارند وقتی در مناصب قرار می‌گیرند با احساس بیشتری رفتار می‌کنند؛ آقایان ممکن است سَیّاسی‌ کار کنند اما خانم‌ها راست‌تر صحبت می‌کنند و قانونمند‌تر کار می‌کنند.

آقایان ممکن است سَیّاسی‌ کار کنند اما خانم‌ها قانونمند‌تر کار می‌کنند

سرپیچی‌ کردن از قانون در خانم‌ها خیلی کمتر است. سیاست‌ورزی زنان با مردان بستگی به زمینه فعالیت، تحصیلات و بهره هوشی افراد دارد، در غیر این‌صورت فرقی در این زمینه وجود ندارد.

محدودیتی برای فعالیت زنان سیاست‌مدار وجود ندارد

لاله افتخاری، رییس فراکسیون قرآن و عترت: در سیاست‌مداری و سیاست‌ورزی زنان با مردان تفاوتی نمی‌بینم. چون علاوه بر این‌که 12 سال است در مجلس فعالیت می‌کنم، عضو شورای مرکزی دو تشکل بزرگ حزب مؤتلفه و جبهه پیروان خط امام و رهبری هستم که 16 الی 17 تشکل عمده کشوری دارد و همه ما دور یک میز با هم کار می‌کنیم. هیچ محدودیتی برای فعالیت زنان سیاست‌مدار وجود ندارد.

سیاست ورزی خانم‌ها صادقانه تر است

مهنازبهمنی، نماینده سراب: بزرگ‌ترین سیاست‌ها صداقت است و من معتقدم سیاست ورزی خانم‌ها صادقانه تر است.

پس با این ترتیب، زن بودن یا مرد بودن بر فعالیت یا نحوه عمل نمایندگان تاثیری نگذاشته است؟ مثلا فراکسیون زنان مجلس مانند دیگر تشکل‌ها قدرت و لابی دارد؟

چرا نمایندگان مرد بازخواست نمی‌شوند!؟

فاطمه رهبر: نخیر! به دلیل تعداد کم، خانم‌ها در رفتارهای نمایندگی خود همیشه زیر ذره‌بین منتقدین گاهی کم انصاف نیز بوده‌اند ولی هیچ گاه معلوم نشد که چرا این بازخواست‌ها از نمایندگان مرد مجلس صورت نمی‌پذیرد؟ اگر سیاست را به معنای مصلحت اندیشی و دور اندیشی و تدبیر در امور بدانیم در تمام طول شبانه روز زندگی حتی در امور شخصی و خانوادگی تلاش دارم با مدیریت و سیاست زندگی خود را به پیش ببرم.

اکثر نمایندگی که وارد مجلس شورای اسلامی می شوند فاقد پشتوانه حزبی هستند که در طول مدت نمایندگی درگیر کارها و اقدامات گوناگون و طاقت فرسایی می‌شوند و فرصتی برای جریان سازی اجتماعی نمی یابند، جز تعدادی که ارتباط تنگاتنگی با گروه ها و احزاب سیاسی دارند البته من به دلیل عضویت طولانی مدت حدود 20 سال در حزب موتلفه اسلامی این توفیق را داشته‌ام که از همفکری و تحلیل‌های تخصصی و کارشناسی یک جریان و یا یک حرکت اجتماعی برخوردار باشم.

البته تعداد نمایندگان زن باید افزایش پیدا کند. ما کمیسیونی به نام کمیسیون زنان نداریم و فراکسیون زنان مجلس هم تنها یک اتاق فکر و اندیشه است اگر کسی در جلسات آن حضور پیدا هم نکند بازخواست نمی‌شود کمااینکه از 9 نماینده زن دو نفر عضو فراکسیون زنان مجلس نیستند و برخی هم به دلیل مشغله در فراکسیون‌های دیگر و تک نماینده بودن در جلسات فراکسیون شرکت نمی‌کنند و عملا کار محدود می‌شود به چند نفر و ما هم نمی‌توانیم از سایر وظایف خود بگذریم، لذا این تعداد کم باعث می‌شود آن‌طور که شایسته و بایسته است نتوانیم اقدامات درستی داشته باشیم.

تعدادمان کم است!

سکینه عمرانی: خانم‌ها بیشتر از آقایان کار می‌کنند و انرژی بیشتری صرف می‌کنند اما چون محدودیت‌ها و محضوراتی نسبت به آقایان دارند هرچند انرژی که خانم‌ها صرف می‌کنند بیشتر از آقایان است اما متاسفانه چون تنها سه درصد مجلس متعلق به زنان است شاید به نظر برسد خانم‌ها کمتر کار می‌کنند.

برخی کارهای نادرست آقایان را انجام نمی دهیم

شهلا میرگلوبیات: برخی سیاست‌مداران، سیاست‌کاری‌هایی که انجام می‌دهند بیشتر در جهت منافع شخصی است و نه در جهت منافع ملی و این مساله باعث شده است که مردم دیدشان نسبت به سیاست‌مداران مثبت نباشد. در مجلس زنان در ارتباط با پیشرفت کارها تلاش خود را می‌کنند اما اینکه بخواهند یک سری کارهای خلاف اعتقادات‌شان انجام بدهند کمتر در بین خانم‌ها وجود دارد. برخی فکر می‌کنند که چون یک نماینده خانم دارد صادقانه برخورد می کند سیاست‌مدار نیست لذا باید گفت که برداشت ما از سیاست مداری و سیاست‌ورزی برداشت غلطی است و همین مساله موجب حس بی‌اعتمادی در مردم می‌شود و کارها هم پیش نمی‌رود.

فکر می‌کنند چون نماینده زن صادقانه برخورد می‌کند سیاست‌مدار نیست

خانم‌ها در مجلس محدودیتی برای بیان اعتراضات‌شان ندارند اما برخی کارها که توسط آقایان در مجلس انجام می‌شود به نظر من اصلا کارهای درست و اخلاقی نیست و زنان هیچ وقت دست به چنین حرکاتی نمی‌زنند.

مرد سالاری همچنان وجود دارد

حلیمه عالی: زنان دست بسته‌تر نیستند اما فضا برای‌شان کمتر مهیاست؛ مثلا در انتخابات هیات رییسه‌ای که آخرین بار در مجلس برگزار شد متاسفانه در کمیسیون‌های مربوطه به کاندیداهای زن رأی ندادند. هرچند که ما کاندیدا هم داشتیم اما آقایان استقبال نکردند. باید در آقایان فرهنگ‌سازی شود که فرقی بین زن و مرد وجود ندارد اما متاسفانه مردسالاری همچنان وجود دارد.

متاسفانه در همین مجلس هرگز آقایان نمی‌خواهند زنان در برخی پست‌ها فعال باشند البته برخی نمایندگان آقا که به بنیان خانواده و خانم‌ها احترام می‌گذارند و چنین دیدی ندارند.اخیرا یکی از آقایان نماینده به من می‌گفت: شما دکتر متخصص بودید،‌ پولدار هم که هستید چرا مجلس آمدید؟ پاسخ من این بود که مگر همه چیزپول است!؟

برخی آقایان می‌گویند: شما دکتر متخصص و پولدارید، چرا نماینده شدید؟

وقتی به زنان مجلس حمله می‌کنند معلوم است خوب عمل کرده‌ایم

لاله افتخاری: کسانی که می‌گویند زنان مجلس فعال نیستند یا محافظه کارند یا نمی‌دانند مجلس کجاست و برخی هم چون چیزی برای مطرح کردن ندارند با پریدن به دیگران و اهانت به دیگران می‌خواهند بگویند ما هم سری در میان سرها داریم که البته ما هم ضروری نمی‌دانیم که به هرکسی بخواهیم جواب دهیم. مردم می‌دانند چه کسی برای خودش و منافعش وارد مجلس شده و چه کسی برای خدمت به آن‌ها وارد مجلس شده است.

وقتی هر سال نزدیک انتخابات گروه عظیمی از اقشار مختلف از روستا و شهر و نخبگان اهالی هنر و اقتصاددان پیشنهاد می‌دهند و می‌گویند که ما می‌خواهیم از شما حمایت کنیم این نشان می‌دهد که آن‌ها فهمیده‌اند که چه کسی خدمت‌گذارشان است و لذا مخاطب اصلی ما نخبگان و مردم واقعی هستند و نه ورشکستگان سیاسی. گروه‌هایی که ورشکستگی سیاسی دارند و با سرپوش بر چهره خود به نمایندگان زن مجلس حمله می‌کنند معلوم است که ما خوب عمل کرده‌ایم در این دوره. انتقادی که به من می‌شود اینست که این همه زحمت می‌کشید چرا کمتر در فضای رسانه‌ای اطلاع‌رسانی می‌کنید.

در حوزه انتخابیه، تنها برایشان مهم است که نماینده‌شان حرف بزند

مهناز بهمنی: هرچند بنده نگاه سیاسی به امور ندارم اما شاید آن‌طور که جامعه انتظار دارد، ما نتوانسته‌ایم در صحنه‌های علنی ورود پیدا کنیم، متاسفانه این انتظار وجود دارد و برخی افراد در حوزه‌های مختلف انتخابیه برخی محدودیت‌ها و مشکلات را درک نمی‌کنند و تنها برای‌شان این مهم است که حتما نماینده‌شان صحبت کند. در حوزه انتخابیه من هم در بحث رأی اعتماد به وزرا به من انتقاد وارد کردند که چرا صحبت نکردم!

اما طبعا شما نتوانسته‌اید مانند بعضی نمایندگان در دفاع از طرح خود فریاد بزنید یا همان طور که گفتید مردانه با مجلس مردانه رقابت کنید. نقد خودتان درباره مشکلات و ضعف نمایندگان زن مجلس چیست؟

گاهی سکوت خانم‌ها را حمل بر کم‌کاری می‌کنند

فاطمه رهبر: البته معمولاً خانم‌های ایرانی و مسلمان و کلاً جنس زن از ظرافت بیشتری برخوردار است و همین ظرافت هم باعث می‌شود که در خیلی مسائل نه ورود پیدا کند و اگر هم ورود پیدا کند ممکن است صدایش به جایی نرسد؛ در برخی جاها به ضرر ما هم شده و سکوت خانم‌ها را حمل بر کم‌کاری می‌کنند. در حالی‌که یک خانم در هیچ موقعیتی نه به صلاح خودش است و نه به صلاح جامعه که صدایش بلند شود. خانم‌ها معذوریت و محدویت دارند و گاهی چون نمی‌توانند از حرکات بدن و دست‌هایشان برای بیان اعتراضات‌شان در مجلس استفاده کنند باعث می‌شود فرصت بیان نظر خود را از دست بدهند. یعنی همان‌ جایی که باید یک آن، یک صدایی بلند می‌شد و یا وقتی برای بیان تذکر و اعتراض گرفته می‌شد، به خاطر این محدودیت‌ها ضایع شد و طبیعتا آن کسی که صدایش بلندتر بوده توانست اعتراض خود را بیان کند.

گاهی چون نمی‌توانیم از حرکات بدن و دست‌هایمان برای بیان اعتراضمان استفاده کنیم فرصت اظهارنظر را از دست می‌دهیم

نمایندگان آقا در خیلی مواقع مراعات حال ما را نمی‌کنند و بارها شده مطالبی را ما درباره حقوق خانم ها مطرح کردیم اما با شوخی و خنده، نمایندگان آقا از کنار آن گذشته‌اند. بعضی وقت‌ها هرچه ما اصرار و التماس و خواهش کنیم که یک مقدار از وقت خود را برای صحبت کردن در موافقت یا مخالفت با یک موضوع به ما بدهید نمایندگان آقا با ما همراهی نمی‌کنند. اخیرا در صحن علنی پیشنهادی را درباره افزایش تعداد خانم‌ها در لیست‌های انتخاباتی مطرح کردم و از آن دفاع کردم اما متاسفانه آقایان مجلس با شوخی و خنده و مخالفت جدی با آن برخورد کردند. حتی حاج آقا ابوترابی فرد که آن روز ریاست جلسه را بر عهده داشت موقع رای دادن با خنده و شوخی به آقایان گفت: "هرکسی می‌خواهد رای دهد آهسته و یواشکی رای دهد که خانم‌ها متوجه نشوند! این موارد چیز خوبی نیست و اگر سایه بیندازد کار خانم‌ها را تحت الشعاع قرار می‌دهد البته خیلی جاها هم آقایون همکاری و همراهی می‌کنند. تعداد کم خانم‌ها در مجلس طبیعتا در روند کار آن‌ها برای خانم‌ها تاثیر می‌گذارد.

پیشنهادی را درباره افزایش تعداد خانم‌ها در لیست‌های انتخاباتی مطرح کردم اما متاسفانه آقایان مجلس با شوخی و خنده با آن مخالفت جدی کردند

در مجموع برخی خانم‌ها الان تک نماینده از حوزه انتخابیه خود هستند، یعنی این‌ خانم باید همه اقدامات و انتظارات حوزه انتخابیه خود را در مناطق محروم پیگیری کند و هیچ کمکی هم ندارد و در کنار آن هم کارهای کمیسیون تخصصی و کارهایی که در سطح کلان و قانونگذاری و نظارت هم است انجام دهد و در کنار همه این‌ها برای خانم‌ها هم فعالیت کند.

من به عنوان نائب رییس اول کمیسیون اصل 90، آمار رسیدگی‌ام به پرونده‌ها 6000 پرونده است اما این موضوع هیچ کجا درج نشد و تنها اکتفا می‌کنند به اینکه کدام نماینده تذکر بیشتری را در هیات رییسه ثبت کرده است و یا صدایش بلندتر بوده، در حالی‌که رسیدگی به 6000 پرونده در دوران نمایندگی مجلس بسیار سنگین و وقت‌گیر و حساسیت‌زا و بعضا در موضوعات خاص محرمانه، اجتماعی و مالی و فرهنگی، سیاسی و اداری بوده اما هیچ جا این‌ها دیده نمی‌شود.

آدم کار حزبی نیستم

سکینه عمرانی: پشتیبانی مالی یکی از علل حضور کم‌تر زنان در عرصه‌های سیاسی است. ورود خانم‌ها در عرصه‌های سیاسی قطعا همیاری و همراهی آقایان را می‌طلبد یعنی اگر همکاری همسران زنان سیاست‌مدار نباشد میزان موفقیت آنها کمتر است. در بیشتر نظام‌ها، ورود خانم‌های متاهل به صحنه‌های مختلف راحت‌تر از خانم‌های مجرد است یعنی تاهل یک آزادی را برای خانم‌ها جهت ورود به مجامع سیاسی و محلی ایجاد می‌کند اما در کل مشارکت زنان در مباحث کارشناسی بیشتر است.

ورود خانم‌ها در عرصه‌های سیاسی قطعا همیاری و همراهی آقایان را می‌طلبد، یعنی اگر همکاری همسران زنان سیاست‌مدار نباشد میزان موفقیت آنها کمتر است

البته مشارکت خانم‌ها و اظهارنظر‌های کارشناسانه آن‌ها در کمیسیون‌ها بیشتر است؛ من یک بیست‌وسوم کمیسیونم هستم اما تعداد نظراتی که در رابطه با طرح و لوایح داده می‌شود بیش از یک بیست و سوم است. زنان اصول را بیشتر رعایت می‌کنند یعنی در اظهارنظرهایشان به خودشان اجازه نمی‌دهند بحثی را مطرح کنند که ربطی به موضوع ندارد. آقایان معمولا در همه موضوعات اظهارنظر می‌کنند اما خانم‌ها این‌طور نیستند. طرح‌ها و لوایحی که خانم‌ها از آن‌ها در صحن علنی دفاع می‌کنند بیشتر رای می‌آورد.

طرح‌ها و لوایحی که خانم‌ها از آن‌ در صحن علنی دفاع می‌کنند بیشتر رای می‌آورد

در حرکات بدنی، خانم‌ها ذاتا مقیدند که خیلی مسائل را رعایت کنند،‌ متانت رفتار، همیشه در بین زنان مجلس وجود دارد . هرچند سوال از وزیر در صحن نداشتم اما معتقدم زنان بیشتر جایی برای حرف زدن ودفاع مصر می‌شوند‌ که بدانند حقیقتا باید یک اتفاقی بیفتد، دور از سیاسی کاری‌ها و باج‌خواهی‌هایی که گاهی متاسفانه وجود دارد.

همچنین خانم‌ها صریح و روشن‌ترند و بدون این‌که بخواهند منافع شخصی خود را در نظر بگیرند به دفاع از امور می‌پردازند و این‌که گفته می‌شود خانم‌ها محافظه کارترند را قبول ندارم. خانم‌ها اگر به چیزی اعتقاد داشته باشند خیلی صریح و روشن و بدون هیچ‌گونه محافظه‌کاری و ریاکاری از آن دفاع می‌کنند و پای آن هم می‌ایستند.

سیاست بازی در آقایان بسیار بیشتر است و بنده از سیاسی بازی خوشم نمی‌آید. سیاست به معنای کار حزبی را دوست ندارم و آدم این کار نیستم. سعی کردم به دور از سیاسی‌ نگری‌ها همواره در راستای اخلاقیات و موازین اسلام پیش بروم. البته نمایندگان شهرستان‌ها چندان سیاسی و حزبی نیستند و شاید کار سیاسی بیشتر در بین نمایندگان زن تهران نمود داشته باشد.

زنان در کار خود صادق‌ترند و کمتر دروغ می‌گویند

شهلا میر گلوبیات: به نظر بنده زنان در کار خود صادق‌تر هستند، کمتر دروغ می‌گویند و صادقانه‌تر برخورد می‌کنند. اما گاهی شاید این تصور پیش بیاید کسی که از حرکات دست و بدن خود برای بیان اعتراضش درمجلس استفاده می‌کند کار بیشتری دارد انجام می‌دهد. در همین مجلس نمایندگانی هستند که در هر زمینه‌ای می‌خواهند نظر دهند اما هیچ‌کدام از نظراتش کارشناسی نیست و فقط به دنبال این است که کار تبلیغاتی انجام دهد. این خیلی فرق می‌کند با اینکه زنان مجلس مسائل مشخصی را پیگیری می‌کنند و شدیدا هم ابعاد آن موضوع را مورد توجه قرار می‌دهند. مثلا در مورد بحث مرخصی 9 ماهه زایمان زنان ما در کمیسیون بهداشت که دو خانم هستیم واقعا پیگیری کردیم که این اتفاق بیفتد هرچند که برخی آقایان هم با این موضوع مخالفت می‌کردند اما با پیگیری ما این موضوع در کمیسیون به نتیجه رسید و به صحن مجلس آمد و در آنجا هم به نتیجه رسید. یا با پیگیری زنان مجلس در مورد لایحه گذرنامه ما بدون سر و صدا جلوی آن را گرفتیم و حتی اجازه ندادیم در صحن علنی مجلس مطرح شود لذا اگر تعداد خانم‌ها در مجلس یک تعداد مقبولی باشد قطعا توانایی زنان برای پیگیری امور خانم‌ها بیشتر خواهد بود.

خیلی مواقع صحبت‌های آقایان در مجلس به نظر ما منطقی نیست و وقت مجلس کاملا یک نصف روز برای موضوعی تلف می شود و آخر سر هم به نتیجه نمی‌رسد لذا ما خیلی مواقع فکر می‌کنیم منطقی نیست که صحبت کنیم

تعداد آقایان تقریبا 30 برابر تعداد زنان در مجلس است و به همین دلیل بعضا گفته می‌شود که زنان کم‌کارتر هستند و فعالیت‌شان نمودی ندارد. حتی در موضوع استیضاح‌ها و رای به وزرا شانس آقایان چندین برابر خانم ها است. خیلی مواقع صحبت‌هایی که آقایان در مجلس می کنند به نظر ما منطقی نیست و وقت مجلس کاملا یک نصف روز برای موضوعی تلف می شود و آخر سر هم به نتیجه نمی‌رسد و ما خیلی مواقع فکر می‌کنیم منطقی نیست که بخواهیم صحبت کنیم.

اولین کسی بودم که در مجلس داد زدم

خودم را یک سیاستمدار می‌دانم البته سیاستمداری که اهداف سیاسی‌اش در جهت خدمت به مردم و تامین منافع ملی آن‌ها است من هیچ گاه سیاست کاری نداشته‌ام و این مساله را دور از شان و شخصیت یک انسان می‌دانم که با احساسات مردم و مسائل شخصی آن‌ها بخواهد بازی شود. محاظفه‌کار بودن خانم‌ها را قبول ندارم. من شاید اولین کسی بودم که در مجلس داد زدم. هرچند که الان خیلی‌ها داد می‌زنند اما من در مورد مشکلات شهرستان و مسائل حوزه زنان در نطق میان دستور داد زدم و اصلا برای خودم این محدودیت را قبول ندارم که چون زن هستم نباید در مجلس داد بزنم.

پایش بیافتد شاید فحش هم بدهم

حلیمه عالی: همین که من در منطقه‌ای مثل سیستان و بلوچستان برای مردمم جا انداخته‌ام که زنان از مردان بهتر کار می‌کنند کفایت می‌کند و الان خیلی جاها به من می‌گویند برای دور بعدی یکی مثل خودت پیدا کن تا این منطقه دو نماینده زن داشته باشد.

من اعتقاد ندارم که زنان به دلیل جنسیت‌شان باید برای خودشان محدودیت ایجاد کنند من پایش بیافتد شاید فحش هم بدهم و برخورد کنم! مثلا اخیرا می‌خواستند یک آقایی را برای یک مسئولیت اجرایی انتخاب کنند که من گفتم به ولای علی قسم اگر این فرد را بگذارید من در تریبون مجلس آبروی همه شان را می‌برم.

برخی افراد در حوزه انتخابیه‌ام می‌گفتند وقتی شنیدیم زابل یک نماینده خانم دارد، گفتیم یکی از نماینده‌های ما سوخت و یک کرسی از بین رفت اما حالا که کارهایتان را می‌بینم از حرفمان پشیمانیم!

به تعدادی از نمایندگان زن مجلس که واقعا زحمت می‌کشند نمره 120 هم می‌دهم البته فراکسیون زنان تعداد کمی عضو دارد یعنی از این 9 نماینده خانم 7 نفر عضو این فراکسیون هستند اما قوانین خوبی را بررسی کرده‌ایم. برخی افراد در حوزه انتخابیه‌ام می‌گفتند وقتی شنیدیم زابل یک نماینده خانم دارد گفتیم یکی از نماینده‌های ما سوخت و یک کرسی از بین رفت اما حالا که کارهایتان را می‌بینم از حرفمان پشیمانیم! من 18 سخنرانی در مجلس داشتم اما سری قبل که نمایندگان سیستان مرد بودند هرکدام‌شان 2 سخنرانی بیشتر نداشتند. برای طرح‌هایی چون دورکاری خانم‌ها، کاهش ساعت کاری زنان، مرخصی زایمان و قوانین استخدامی بانوان ما واقعاً استرس‌ کشیدیم ودر کل قوانین به نفع خانم‌ها زیاد است اما دولت اجرا نمی‌کند.

برخی از نماینده بودن تنها حرف زدن و تذکر دادن را بلدند

لاله افتخاری: ما زنان در مجلس برای بیان مخالفت‌ها در استفاده از حرکات دست و بدن هم هیچ محدودیتی نداریم. جنسیت باعث نمی‌شود که ما برای فعالیت سیاسی محدودیت داشته باشیم. برخی فکر می‌کنند اگر می‌خواهی سیاسی و یا فعال باشی باید تریبون مجلس را همواره در اختیار داشته باشی که من این را قبول ندارم.حتّی برخی آقایان ممکن است همان حرکات بدنی و ظاهری هم نداشته باشند که ما داریم. هر صحبتی دلیل فعال بودن نیست و هر سکوتی هم دلیل منفعل بودن نیست؛ اما برخی چون آگاه نیستند و با شرایط مجلس آشنایی ندارند فکر می‌کنند نماینده فعال کسی است که روزی 10 تا تذکر بدهد و ده بار میکروفنش روشن شود.

برخی فکر می‌کنند نماینده فعال کسی است که روزی 10 تا تذکر بدهد و ده بار میکروفنش روشن شود

برخی نمایندگان تنها از نماینده بودن، حرف زدن و تذکر دادن را بلدند و بیشتر شعاری حرکت می‌کنند شاید هم در همین اندازه از دست‌شان برمی‌آید البته آقایان مجلس تا آن‌جا که درک موقعیت کنند مراعات حال خانم‌ها را می‌کنند و ما هم قواعد بازی را پذیرفته‌ایم.

نمی‌توانم مشکلات خرد حوزه خود را کنار بگذارم و فقط قانون‌گذاری و نظارت کنم

مهناز بهمنی: در مجلس نهم، خانم‌ها صادقانه‌تر کار می‌کنند و تمام انرژی خود را صرف کارشان کردند؛ مخصوصا نمایندگان شهرستان‌ها و نمایندگان کلان‌شهرها بیشتر در بحث‌های تقنینی و قانو‌ن‌گذاری و سیاست‌گذاری‌ها کار می‌کنند اما نمایندگان شهرهای کوچک با مطالبات متنوع مردمان شهرستان‌شان مواجه‌اند و لذا مجبورند حداقل پای حرف دل همه آن‌ها بنشینند؛ نمی‌شود من مشکلات خرد حوزه خود را کنار بگذارم و فقط روی بحث‌های قانون‌گذاری و نظارت کار کنم.

البته فضای تعریف شده برای کار خانم‌ها در مجلس محدودتر است ولذا تقاضای افزایش‌ تعداد زنان مجلس را دارم. مخصوصا در قوه قضاییه خیلی از پرونده‌های زنان بلاتکلیف هستند که ما اگر تعدادمان بیشتر باشد و پشتوانه قابل توجهی داشته باشیم حتما بهتر می‌توانیم این مشکلات را پیگیری کنیم، مخصوصا در مشکلات ازدواج و طلاق که جامعه بسیار کمتر از مردان برای زنان حق قائل است.

کدام زن در عرصه سیاست برایتان الگوست ؟

علاقه شدیدی به امام(ره) و رهبری دارم

فاطمه رهبر: من سمبل خانمی برای خودم انتخاب نکردم و چون از همان ابتدا همراه انقلاب حرکت کردیم و پشت سر امام بودیم، سمبل من خود حضرت امام و رهبری هستند. من علاقه شدیدی به امام(ره) و مقام معظم رهبری که همان زمان رییس‌جمهور بودند دارم و همیشه هم سعی کردم پشت نظرات این دو بزرگوار حرکت کنم و از چارچوب خارج نشوم و لذا نگاهم تنها به حضرت امام و رهبری‌ست.

سکینه عمرانی: خانم وحیده دستجردی را به عنوان یک زن موفق قبول دارم.

عالی و طبیب‌زاده در کار خود موفقند

شهلا میرگلوبیات: در بین زنان سیاستمدار به نظر من خانم دکتر وحید دستجردی زن موفقی بوده است و در بین زنان مجلس به نظر من همه خانم‌ها به نوعی موفق هستند و حقیقتا دارند کار می‌کنند. خانم‌ها عالی و طبیب‌زاده نیز در کار خود موفقند.

حلیمه عالی: در مجلس خانم دکتر بیات نماینده ساوه خیلی خوب کار می‌کند.

مادرم از بهترین سیاست‌مداران بود

لاله افتخاری: مادر من یکی از بهترین سیاست‌مداران بودند که در شاهرود فعالیت‌های سیاسی می‌کردند. اوایل انقلاب که منافقین در زندان‌ها بودند مادر من در شهرهای مختلف سعی می‌کردند افراد این فرقه را با حقیقت آشنا کنند که البته خیلی‌ها هم با صحبت ایشان عوض شدند و لذا ایشان به نوعی الگوی من بودند.

نمایندگان شهرستان‌ها 100% باید در اختیار مردم باشند، حتی یک نفر دامش می‌میرد به ما مراجعه می‌کند و یا یک زن و شوهر به مشکل برمی‌خورند باز سراغ ما می‌آیند

مهناز بهمنی: از الگوی خاصی نمی‌توانم نام ببرم اما در کل به زنان در مجلس نمره 20 می‌دهم به ویژه نمایندگان شهرستان‌ها که مشکلات‌شان چند برابر نمایندگان تهران است؛ نمایندگان شهرستان‌ها 100% باید در اختیار مردم باشند، حتی یک نفر دامش می‌میرد به ما مراجعه می‌کند و یا یک زن و شوهر به مشکل برمی‌خورند باز سراغ ما می‌آیند.

آخرین سوال این است که تاثیر نمایندگی و سیاست بر همسر و زندگی‌تان چه بوده است؟

سعی میکنم لااقل بوی غذایم همیشه در خانه بیاید

فاطمه رهبر: خیلی سعی می‌کنیم سیاست در زندگی شغلی‌مان تاثیرگذار نباشد. من زمانی که در خانه هستم از استراحتم خیلی می‌زنم و خیلی کم استراحت می‌کنم. معمولا اهل تلفن کردن و پای تلفن نشستن هم نیستم،‌ مکالمات تلفنی من خیلی کوتاه است. آشپزی در خانه با خودم است.البته یک زمان‌هایی هم یک عزیزی است که نظافت منزل را انجام می‌دهد. هر از گاهی شیرینی، کیک، مربا هم در خانه می‌پزم و نهایتا زودتر از ساعت 1:30 – 2 شب نمی‌خوابم.

هر از گاهی شیرینی، کیک، مربا هم در خانه می‌پزم و نهایتا زودتر از ساعت 1:30 – 2 شب نمی‌خوابم

همسرم مدیرکل راه‌های روستایی وزارت راه بود که البته یک سال است بازنشسته‌ شده‌اند اما مشغله‌های دیگری دارند. در کارهای خانه ایشان کمتر کمک می‌کند ولی حمایت‌هایشان همیشه شامل حال من است و اگر نبود نمی‌توانستم به این عرصه و در چنین کار سنگینی ورود کنم. بچه‌ها هم البته خیلی با من همکاری می‌کنند و اگر نقصی هم ببینند نادیده می‌گیرند. نهایتا همه کارها به عهده خودم است و سعی می‌کنم در خانه کم و کسری نباشد و لااقل اگر حضورمان کمرنگ است سعی میکنم لااقل بوی غذا در خانه بیاید، لباس‌ها تمیز باشد و نظافت خانه انجام شده باشد تا کمبود حضور، روی چیزهای دیگر سایه نیندازد.

خانواده‌ام را به کار ترجیح می‌دهم

سکینه عمرانی: همسر من کارمند دولت است و از نظر من ارزش خانواده و تاهل با هیچ چیز قابل مقایسه نیست. اگر حمایت همسرم نبود قطعا نمی‌توانستم نماینده شوم. کار نمایندگی من حتما کار ایشان را سخت‌تر کرده است اما همراهی خانواده همواره با من بوده است و برای من هم ارزش تاهل و خانواده‌ام با ارزشی که برای کار و سیاست قائلم خیلی فاصله دارد و خانواده‌ام را به کار ترجیح می‌دهم .

یک روز در هفته به اتاق عمل می‌روم

شهلا میرگلوبیات: سیاست 24 ساعت شبانه روز زندگی من را پر می‌کند؛ البته یک روز در هفته در تهران کار پزشکی خود را انجام می‌دهم. من دوره فلوشیتی ناباروری را می‌گذرانم و برای اینکه کارم یادم نرود یک روز در هفته به اتاق عمل می‌روم.

من قبل از اینکه وارد مجلس شوم رییس بیمارستان بودم و مجبور بودم که قاطع باشم تا بتوانم بیمارستان را اداره کنم و آن اقتدار را با خودم در مجلس هم آوردم. خانم‌ها باید خود را باور داشته باشند که متاسفانه این نکته هم اکنون کمرنگ است و نیاز به تقویت شدن دارد.

خانم‌ها باید خود را باور داشته باشند که متاسفانه این نکته هم اکنون کمرنگ است و نیاز به تقویت دارد

خانم‌هایی هم که بیرون از مجلس هستند باید به زنان مجلس اعتماد کنند. زنان علی رغم همه کار و تلاشی که انجام می‌دهند باید بیشتر از این خود را قبول داشته باشند. همسر من مهندس شیمی و فارغ التحصیل دانشگاه شریف و هم اکنون در پتروشیمی فعال و در شرکت نفت مهندس مکانیک است.

در کار پزشکی حرمت بالاتری داشتم

حلیمه عالی: من ابایی ندارم که در آینده پستی نخواهم گرفت! من پزشک متخصصی هستم و هر کجا بروم کار تخصصی خود را انجام می‌دهم. زمانی که من در کار پزشکی بودم هم درآمد خیلی خوبی داشتم و هم حرمت خیلی بالاتری داشتم. همه پول می‌دادند که بیایند من را ببینند! البته الان ناراحت نیستم اما آنقدر میزان محرومیت زیاد است که مردم فکر می‌کنند نماینده حلال همه مشکلات‌شان است در صورتی‌که این مسئله بستگی به مسئولان اجرایی هم دارد.

من ساعت 6:30 صبح به مجلس می‌آیم و وقتی برمی‌گردم ساعت10 شب است و پس از آن تلفن هم من را ول نمی‌کند. همسرم دکترای خاک‌شناسی دارند و رییس اداره منابع طبیعی منطقه خودشان است.

لاله افتخاری: سیاست کل شبانه‌روز من را پر می‌کند و معمولا تا از هوش نروم نمی‌خوابم؛ یعنی تا 2 الی 3 شب کارهای پژوهشی و مطالعاتی انجام می‌دهم. من در همه رشته‌ها می‌توانستم تحصیل کنم چون در سال 68 در کنکور سراسری رتبه 3 و رتبه اول رشته خودم یعنی الهیات بودم. آن زمان می‌توانستم حتی در رشته حقوق سیاسی و رشته‌های دیگر هم تحصیل کنم اما به محض اعلام رتبه‌ها در راه تعیین رشته کردم و به سمت علوم قرآن رفتم. چون احساس کردم سیاست و دیانت و زندگی و دنیا و آخرت از همین جا درمی‌آید؛ من بسیاری از نهج‌البلاغه را حفظ هستم. تقریبا 9 سال زندگی مشترک داشتم و پس از آن همسرم شهید شدند؛ یعنی 29 سال است که ایشان شهید شده‌اند و بار مسئولیت زندگی از ابتدا بر دوش خودم بود. زمانی‌که همسر و پدر من با یکدیگر شهید شدند من هم دانشجو بودم هم مادر بودم؛ هم پدر و همه مسئولیت زندگی را با کمال میل قبول کردم.

زمانی که همسرم به شهادت رسیدند فعالیت سیاسی و فرهنگی خود را در شاهرود داشتم. من بعد از شهادت همسرم ترجیح دادم فرزندان خود را با سرپرستی خودم بزرگ کنم. همسری که من داشتم هنوز هم که هنوز است اگر درباره ایشان بخواهم صحبت کنم اشک‌هایم سرازیر می‌شود؛ ما به شدت به همدیگر دلبستگی داشتیم و من نمی‌توانستم کسی را جایگزین ایشان کنم. درحقیقت ما یک نفر بودیم. نحوه آشنایی ما از طریق خواهران ایشان بود که شاگردان مادر من بودند و مادر ایشان در جلسات مادر من شرکت می‌کردند و ما با هم آشنا شدیم و آن درک و دغدغه مشترک بود که عامل ازدواجمان شد. ایشان مدیرعامل و سهام‌دار عمده یک شرکت بودند. ایشان در سال 65 روز ولادت حضرت عیسی مسیح به شهادت رسیدند و البته خیلی هم به حضرت عیسی شباهت داشتند. البته از عکس‌های حضرت عیسی خیلی قشنگ‌تر بودند. به طوری‌ که در همان سردخانه هم هرکس چشم‌شان به ایشان می‌افتاد اشک‌هایش سرازیر می‌شد.

ایشان در سال 65 روز ولادت حضرت عیسی مسیح به شهادت رسیدند و البته خیلی هم به حضرت عیسی شباهت داشتند

من خودم فرم جبهه ایشان را پر کردم، قبل از شهادت ایشان امام زمان را خواب دیدند و من تعبیر کردم که مقام بالا همان شهادت است و من از ابتدا تا آخر کار را دیده بودم، زمانی هم که ایشان شهید شدند در خواب من و مادرم این خبر را به ما دادند و به نیم ساعت نکشید که خبر شهادت‌شان به ما رسید البته من همان‌جا خودم را حفظ کردم و با خودم گفتم وقت گریه زیاد است و من پیش از شهادت ایشان گریه‌هایم را کرده‌ام.

مهناز بهمنی: فضای تعریف شده برای خانم‌ها محدود است و به نظرم الان این نگاه وجود دارد که خانم‌ها کار بلد نیستند!

من که پیش از نمایندگی در مجلس، مدیر مدرسه پیش دانشگاهی بودم امروزه سیاست 100 درصد شبانه‌روز من را می‌گیرد و ما همیشه زمان کم داریم و البته که اگر پشتوانه و حمایت همسرم را نداشتم نمی‌توانستم کار کنم.