راهکار 35 اقتصاددان برای اقتصاد مقاومتی

مقام معظم رهبری در 29 بهمن ماه سال 1392 سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی را که از مهم‌ترین رئوس آن رشد بهره‌وری، اقتصاد دانش‌بنیان، حمایت هدفمند از صادرات، مقابله با ضربه‌پذیری درآمدهای نفتی، صرفه‌جویی، شفاف‌سازی اقتصاد و گفتمان‌سازی است، ابلاغ کردند.

کد خبر: ۲۳۵۶۱۵

تاریخ: ۱۵ فروردين ۱۳۹۴ - ۱۱:۱۶

صراط: مقام معظم رهبری در 29 بهمن ماه سال 1392 سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی را که از مهم‌ترین رئوس آن رشد بهره‌وری، اقتصاد دانش‌بنیان، حمایت هدفمند از صادرات، مقابله با ضربه‌پذیری درآمدهای نفتی، صرفه‌جویی، شفاف‌سازی اقتصاد و گفتمان‌سازی است، ابلاغ کردند.

طی یک سال گذشته آرای کارشناسان مختلف را درباره استفاده از ظرفیت‌های درونی در تحقق اقتصاد مقاومتی را پی‌گیری کرده که چکیده این نظرات در پی می‌آید:

1- محمد واعظ – کارشناس اقتصادی:

خوشبختانه کشور ما با 13 کشور، همسایه است. لذا کسی نمی‌تواند ما را در چنگال تحریم گرفتار کند. توسعه تجارت منطقه‌ای ظرفیت‌های زیادی را ایجاد و تحریم‌ها را می‌شکند. تنها کافی است که این ظرفیت‌ها را بشناسیم و به فعلیت برسانیم. ظرفیت مبادلات منطقه‌ای از جمله مزیت‌های اقتصادی ایران است. ما قلب انرژی منطقه هستیم و می‌توانیم با صادرات گاز، برق و فرآورده‌های نفتی، مزیت‌های اقتصادی ایجاد کنیم.

2- ابراهیم رزاقی - کارشناس اقتصادی:

صنایع دفاع می‌تواند الگوی بسیار خوبی برای خوداتکایی بخش‌های مختلف اقتصادی باشد. این صنایع بعد از انقلاب اسلامی با استفاده از نیروهای جوان و متعهد کشور پیشرفت‌های خوبی کسب کرده و در حال حاضر ما را در بسیاری از جنگ‌افزارها به خودکفایی رسانده؛ تا جایی که دشمنان مجاب شده‌اند حمله نظامی به ایران کاری احمقانه و بسیار پرهزینه است. به اعتقاد من همین تجربه را می‌توان در قالب اقتصاد مقاومتی و قطع وابستگی به نفت پیاده کرد.

3- فرهاد الیاشی - عضو کمیسیون نرم‌افزار سازمان نظام صنفی رایانه‌ای تهران (نصر):

نبود تقاضای متناسب با عرضه در بازار فناوری و نرم‌افزار کشور باعث رکود این بازار شده و اجرای کامل طرح دولت الکترونیکی مهمترین راه‌حل برای نجات این بازار پررونق در کشور خواهد بود و دولت می‌تواند با تزریق سرمایه به بازار نرم‌افزار و حمایت از فعالان واقعی این حوزه محل درآمد مطمئنی را رقم بزند.

4 -مرتضی دلخوش - کارشناس اقتصادی:

برخی می‌گویند اقتصاد مقاومتی، قطع ارتباط با خارج است. اما در اقتصاد مقاومتی اگر چه باید از پتانسیل‎های داخل بهره برد، اما مهمترین موضع استفاده از پتانسیل کشورهای دیگر همچون کشورهای همسایه است که ما می‏‌توانیم از طریق صادرات به کشورهایی که در لیست تحریم‎ها نیستند، منافعی را به دست بیاوریم.

5- شاهین طبری - رییس کمیسیون نرم‌افزار سازمان نظام صنفی رایانه‌ای تهران (نصر):

حوزه نرم‌افزار و فناوری اطلاعات در دنیا از بزرگترین منابع درآمدی است؛ در این میان صنعت نرم‌افزار ایران در مقایسه با کشورهای منطقه از قدرت بالاتری برخوردار است و حمایت از این صنعت می‌تواند در کسب درآمد و جذب سرمایه‌های خارجی تاثیرگذار باشد.

6 - ماشاءالله عظیمی - عضو هیات مدیره اتاق تعاون ایران:

در بخش تعاون به ویژه تعاونی‌های تولیدی، با صرف هزینه اندک می‌توان اشتغالزایی کرد و هرجا که بتوان مشارکت مردم را بالا برود و شبکه‌های مردمی را تقویت کرد، مقاومت در برابر ناملایمات و تحریم‌ها بیشتر می‌شود.

7- محمدهاشم پور یزدان پرست – کارشناس اقتصادی:

از ابتدای انقلاب اسلامی، با تحریم‌های همه جانبه مواجه بودیم.آنچه سبب شد آن‎ها بتوانند ما را تا این اندازه تحت فشار قرار دهند، نقاط ضعف ما بود. امیدوارم تحریم ها ادامه پیدا کند تا همه به فکر بیفتند مشکلات را حل کنند، چون اگر قیمت نفت به حالت گذشته برگردد و تحریم‎ها هم برداشته شود، همه فراموش می‌کنند که شرایط چگونه بود و هیچ کس به فکر کار و تلاش نخواهد بود. سابقه 30 سال گذشته نشان می‌دهد هر وقت عرصه تنگ شده، به فکر اقتصاد مقاومتی بوده‌ایم و با بالا رفتن قیمت نفت، همه شرایط گذشته را فراموش کرده‌ایم.

8 - موسی احمدی - کارشناس امور مالی:

هرچه نظام مالی از کارایی بالاتری برخوردار باشد خواهد توانست به نحو کاراتری منابع مالی مورد نیاز را از جامعه جمع‌آوری و در مسیر سرمایه‌گذاری سوق دهد. با توجه به اهمیت نظام مالی، بند نهم سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی به «اصلاح و تقویت همه‌جانبه‌ نظام مالی کشور با هدف پاسخگویی به نیازهای اقتصاد ملی، ایجاد ثبات در اقتصاد ملی و پیشگامی در تقویت بخش واقعی» اختصاص یافته است.

9 - بهنام ملکی – کارشناس اقتصادی:

ایجاد کنسرسیوم صنایع با هدف تولید برند و ایجاد رقابت سالم در تولید قطعه با یک برند خاص از راه‌های ورود به بازارهای صادراتی است. کوچک‌سازی دولت، واگذاری امور به بخش خصوصی، ضابطه‌مند کردن عزل و نصب‌ها، جدا کردن نفت از بدنه اقتصاد، کاهش هزینه‌های غیرتوسعه‌ای، به تحرک واداشتن مردم نیز از راه‌های اجرای اهداف اقتصاد مقاومتی است.

10- پویا محمودیان - رییس کمیسیون تجارت الکترونیکی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای (نصر) تهران:

ایران می‌تواند به عنوان پست تجارت الکترونیک در منطقه شناخته شود. دولت باید با تصویب قوانین و افزایش دسترسی و سرعت اینترنت تجارت الکترونیک را در کشور گسترش دهد. نیروی انسانی سرعت و دسترسی به اینترنت و زیرساخت‌های لجستیک کشور از جمله عوامل موثر در تجارت الکترونیکی است.

11 - امیرعباس سلطانی - نماینده مردم بروجن در مجلس شورای اسلامی:

جذب سرمایه‌های سرگردان در رشد اقتصادی کشور بسیار تاثیرگذار است. جلوگیری از فرار مغزهای ملی به دیگر کشورها، جذب سرمایه‌گذاران و همچنین اعطای سیاست‌های تشویقی به تولیدکنندگان راهکاری مناسبی برای رشد اقتصادی کشور است. همچنین با سرمایه‌گذاری در پروژه‌های زیرساختی و زیربنایی می‌توان اقتصاد کشور را رونق بخشید.

12- امیر خجسته - نماینده مردم همدان و فامنین در مجلس شورای اسلامی:

اقتصاد مقاومتی تنها راه نجات کشور است. تنها 30 درصد از ظرفیت صنعت کشور فعال است و در ارزیابی ها مشاهده کردیم باید تلاش و توان بیشتری به کار گیریم همانطور که در هشت سال جنگ تمام عیار عزم ملی و ورود تمام مردم و مسئولان نجات بخش بود، باید همان عزم را به کار گرفت.

13 - حجت‌الاسلام محمدرضا امیری - نماینده مردم کهنوج در مجلس:

نباید اقتصاد مقاومتی در جامعه ما در حد شعار باقی بماند، بلکه باید نهادینه شود و متاسفانه در سال جاری در این خصوص خیلی کار اساسی و جدی انجام نشده است. البته در حوزه اقتصادی یک اتفاقاتی افتاده و بحث جلوگیری از افزایش تورم را تا حدودی شاهد بودیم که شدت پیشروی تورم، کنترل شده است.

14 - علی‌اکبر نیکواقبال - کارشناس اقتصادی:

اقتصاد مقاومتی نمی‌تواند به اقتصاد بدون نفت فکر کند. اقتصاد هیچ کشوری در جهان به طور کامل مستقل نیست. کشور ما هم نمی‌تواند از این قاعده مستثنی باشد، لذا نمی‌توان به طور کامل از درآمدهای نفتی و مشتقات آن چشم‌پوشی کرد؛ زیرا در این صورت سطح رفاه کاهش می‌یابد. اما بحث اصلی چگونگی استفاده از درآمدهای نفتی است. در حال حاضر حدود 70 درصد بودجه جاری کشور به نفت وابسته است که باید این رقم به 30 درصد برسد.

15 - بهمن محمدی – کارشناس اقتصادی:

ما مزیت‌های زیادی بخصوص در بخش کشاورزی، دام و طیور داریم اما در حال حاضر تنها از یک سوم ظرفیت کشور در این زمینه استفاده می‌کنیم. زمینه‌های این ظرفیت‌ها همچون نیروی انسانی، زمین و خطوط مواصلاتی آماده است و تنها باید به کار گرفته شوند.

16 - حسین راغفر – کارشناس اقتصادی:

منافعی در بخش دولتی و خصوصی وجود دارد و عمده آنها از طریق توزیع درآمدهای نفتی ایجاد شده‌اند که همین امر موجب جلوگیری از هرگونه تغییر می‌شود. بنابراین تحقق اقتصاد مردمی در کشور به سختی ممکن می‌شود و در چنین فضایی امکان زد و بند، فرصت طلبی و استفاده از فرصت های ملی برای منافع شخصی بیشتر دیده می‌شود. بنابراین من معتقدم تا زمانی که اصلاحات ساختاری صورت نگیرد شرایط چندان تغییر نمی کند.

17- محمدرضا قنبری – کارشناس اقتصادی:

متاسفانه هدررفت انرژی، آب و زمین در کشور نسبت به میانگین جهانی، بالاست. لذا نگرش عامه مردم باید صرفه جویی بشود. نباید نعمات خدادادی را دور بریزیم. باید حتی المقدرو کمتر مصرف کنیم و از تقاضاهای کاذب پرهیز کنیم.

18- شهرام آزادی - کارشناس صنعت خودرو:

اقتصاد مقاومتی در صنعت خودرو جایگزین کردن چین به جای کره جنوبی نیست. ظرفیت کشور برای تولید خودروهای بین‌المللی مدرن بالاست و زمینه‌هایی همچون مواد اولیه و نیروی انسانی برای تولید خودروهای پیشرفته در کشور وجود دارد. ما مدعی هستیم بهترین دانشجویان را در سطح منطقه داریم. تنها چیزی که نداریم مدیریت برای انجام کار است که باید در این خصوص از توان متخصصان و مدیران مجرب استفاده کنیم.

19 - اسماعیل شهبازی - کارشناس کشاورزی:

طی یک بررسی تاریخی مشخص شد هر زمان کار تولید کشاورزی در مناطق روستائی و نواحی عشایری با موفقیت و درآمدزائی رضایت بخشی به پیش رفته، کسب و کار بازاریان شهری و نیز دکان‌داران، پیشه‌وران، دوره‌گردان و دستفروشان خوش‌نشین در روستاها و نواحی عشایری مربوط نیز رضایت‌بخش بوده است.

برعکس، نبود محصول به سبب خشکسالی یا بلایای طبیعی در هر سال به مفهوم تنگدستی و در نتیجه فقر نه تنها در بین روستائیان، اعم از کشاورز و دامدار و خوش‌نشین که همچنین در بین شهرنشینان هم وجود داشته است. تا آن جا که ملاحظه می‌شود در قالب یک نظام «اقتصاد اصیل مقاومتی»، فعالیتهای کشاورزی عمده ترین و شاید بتوان گفت محور منحصر به فرد اقتصاد درون‌زای مردم در جامعه بزرگ را شامل شده و می‌شود.

20 - عباس عرب‌مازار - دبیر علمی محور نظری کنگره ملی اقتصاد مقاومتی:

برای اجرای اقتصاد مقاومتی نیازمند یک وفاق و عزم ملی هستیم، ابراز امیدواری کرد که در راستای این کنگره به الگوی نظری و منسجم و قابل قبولی برای اندیشمندان و کارگزاران دست یابیم و همچنین بتوانیم نقشه راه و استراتژی‌های اقتصاد مقاومتی را ارائه کنیم.

21 - الله مراد سیف - دبیر علمی محور راهبردی کنگره ملی اقتصاد مقاومتی:

مقاومت با فرهنگ و انقلاب اسلامی عجین شده است اما غفلتی که وجود داشت این بود که این مقاومت در برنامه‌های اقتصادی پیش‌بینی و برنامه‌ریزی نشد. نقش و تاثیر تکانه‌ها در تحقق اقتصاد مقاومتی، نقش اقتصاد عدالت محور، مردم پایه، دانش‌بنیان و رقابتی در مقاوم‌سازی اقتصاد، نقش بخش دفاع و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در تحقق اقتصاد مقاومتی و آسیب‌شناسی ناسازگاری‌های جاری اقتصاد ملی با سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی از محورهای راهبردی این کنگره به شمار می‌رود.

22 - حجت‌الاسلام والمسلمین داوود رنجبران – معاون آموزشی و پژوهشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها:

این انقلاب در جهان تاثیر‌گذار بوده است و اگر امروز بعد از سال‌ها گذشت از انقلاب موضوع پرداختن به اقتصاد مقاومتی مطرح می‌شود، برای این است که جهان متوجه قدرت ایران شده است.

23 - برات قنبری - معاون وزیر ارتباطات:

ایمن‌سازی شبکه اینترنت کشور، تولید تجهیزات بومی، طراحی و تولید نرم‌افزارهای متعدد و ایجاد موتور جست‌وجوهای ملی به عنوان عمده‌ترین برنامه‌های وزارت ارتباطات در زمینه تحقق اقتصاد مقاومتی است.

24 - بهمن آرمان - کارشناس اقتصادی:

در تمام دنیا به خاطر حمایت از تولید، برای سود اختصاص یافته به سرمایه‌گذاری‌های مجدد یا افزایش سرمایه، معافیت مالیاتی در نظر می‌گیرند. حال آن‌که این مساله در کشور ما انجام نمی‌شود. این مساله در لایحه رفع موانع تولید که اخیرا مجلس به تصویب رسانده و برای تایید به شورای نگهبان ارسال کرده، تقریبا مسکوت گذاشته شده که بازتاب‌های منفی بر روی اقتصاد ما خواهد گذاشت. هم‌چنین اصلاح قانون مالیات‌ها، بهبود عملکرد صندوق توسعه ملی و کاهش تنش‌های روابط خارجی از راهکارهای اجرای اقتصاد مقاومتی است.

25 - احمد نیکفر - نماینده سابق مجلس:

کوچک شدن دولت در کاهش هزینه‌های جاری موثر است اما متاسفانه دولت‌ها درست برخلاف سیاست‌های اصل 44 که مربوط به واگذاری بخش‌های کلان اقتصاد ایران به بخش خصوصی می‌شد، عمل کردند. ظرفیت نیروی انسانی و نقدینگی بخش خصوصی، توان بالقوه کشور در تحقق اقتصاد مقاومتی است اما متاسفانه نقدینگی بخش خصوصی در دست بانک‌ها و کارهای واسطه‌گری همچون بازار سکه و ارز قرار دارد.

26 - ابراهیم رضایی – کارشناس اقتصادی:

اصلاح نظام مالیاتی، نقش تعیین‌کننده‌ای در تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی دارد که خوشبختانه دولت یازدهم گام‌های موثری در این خصوص برداشته و بازوی مالیاتی دولت به طور جدی به این سمت حرکت می‌کند. در حال حاضر اخذ می‌شود ناچیز است و با ظرفیت واقعی فاصله‌ی بسیاری دارد. دولت باید بخشی که مربوط به اشخاص حقوقی می‌شود را با این نگاه که همه در برابر قانون یکسان هستند، ساماندهی کند. مالیات اشخاص حقیقی همچون بازاریان و صاحبان مشاغل نیز باید با کارهای فرهنگی، استفاده از قوه قهریه و همکاری نخبگان دولت و بخش خصوصی، اخذ شود.

27 - محمد کهن‌دل – کارشناس اقتصادی:

صنایع پایین دستی نفت، میعانات گازی، صنایع داروسازی، صنایع پزشکی و صنایع جایگزین فولاد از جمله مزیت‌هایی هستند که با استفاده از توان دانش‌بنیان به شدت ظرفیت بروز دارند در صورت توجه بیشتر می‌توانند ظرف دو سال اقتصاد را از چسبندگی به نفت رها کنند.

28 - رضا سمیع‌زاده - کارشناس فناوری اطلاعات:

نزدیک‌ترین مسیر برای اجرای اقتصاد مقاومتی درون‌زا ارتقای توان های‌تک و آی‌تی است. ما 77 میلیون نفریم و می‌توانیم بازار نرم‌افزاری بسیار خوبی در کشورهای فارسی زبان ایجاد کنیم. امروزه صنایع سخت‌افزاری همچون نفت و معدن در جهان صاحب دارند، اما صنایع های‌تک، آی‌تی، بایوتکنولوژی و ... هنوز صاحب ندارند و ما می‌توانیم با ورود به‌موقع در این صنایع پیشرفت کنیم که در این خصوص باید توان از شرکت‌های کوچک استفاده کرد.

29 - حامد قادرزاده – کارشناس کشاورزی:

نظر به مزیت بالای کشور در تولیدات بخش کشاورزی، چنانچه تولیدکنندگان این بخش از الزامات فرآیند توسعه مانند یکپارچه‌سازی، یکجاسازی و ایجاد تنوع عمودی محصولات کشاورزی، تلاش کنند، توسعه‌ی بخش کشاورزی می‌تواند به بومی کردن توسعه‌ی صنعتی و تولید بر اساس نیاز بازار در بخش صنعت کمک کرده و امکان اقتصادی کردن واحدهای متوسط در بخش صنعت را فراهم کند.

30 - سعید شوال‌پور – کارشناس اقتصادی:

تبدیل دانش به تکنولوژی نیازمند انجام چهار مرحله است؛ منابع انسانی به دانش، دانش به تکنولوژی، تکنولوژی به تجاری‌سازی و تجاری‌سازی به ثروت می‌انجامد. هم‌اکنون همه این چهار جزء در کشور وجود دارند اما از هم منفک هستند که گسترش شرکت‌های دانش‌بنیان می‌تواند به پیوستگی این اجزا و تحقق تجاری‌سازی دانش بینجامد.

31 - محمد قربانی - عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد:

سه مولفه در اقتصاد مقاومتی تعیین‌کننده است؛ اولین مولفه مربوط به مسوولان است که وظیفه اجرای سیاست‌های پشتیبانی کننده را بر عهده دارند. دومین مولفه بعد مردمی به عنوان محور اصلی تکیه اقتصاد مقاومتی را تشکیل می‌دهد. سومین مولفه نیز ریل فرهنگ به عنوان واسط بین سیاست‌های اجرایی و مردمی است. تمام اقتصاد مقاومتی بر روی ریل فرهنگ حرکت می‌کند. در این حرکت، مردم ضمن منتفع شدن از اقتصاد مقاومتی، مشارکت فعال دارند.

32 - علیرضا معینی – کارشناس اقتصادی:

کشورهای صاحب قدرت طی یکصد سال گذشته به نحوی برنامه‌ریزی کردند که سر نخ‌های زنجیره ارزش افزوده دست خودشان باشند. آنها از منابع کشورهای جهان سوم استفاده می‌کنند و با طراحی سازو کارهایی، فناوری، تولید و اشتغال را در اختیار گرفته و کشورهای جهان سوم را به بازار مصرف تولیداتشان تبدیل می‌کنند. اقتصاد مقاومتی راهکارهای استفاده از توان متخصصان داخلی را نشان می‌دهد.

33 - سیدحسن هفده تن - معاون روابط کار وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی:

برای آنکه سیاستهای اقتصاد مقاومتی که مورد تاکید مقام معظم رهبری است به نحو شایسته اجرا شود چاره‌ای جز خروج اقتصاد از انحصارگری نداریم. اقتصاد باید از بودن در دست یک گروه و سازمان خاص بیرون بیاید. اگر اقتصاد آزاد و از انحصار خارج شود قدرت رقابت‌پذیری پیدا می‌کند اما متاسفانه برخی نهادها و سازمانها علیرغم فعالیت اقتصادی مالیاتی نمی‌پردازند در حالی که با مالیات آنها می‌توان دهها استان محروم کشور را اداره کرد.

33 - فرهاد رهبر - رییس اسبق سازمان مدیریت و برنامه ریزی:

مقاومتی شدن اقتصاد و بستن بودجه بر مبنای اقتصاد مقاومتی به این معناست که باید نفت را کاملا از آن حذف کرده و درآمدهای واقعی محقق شود تا بتوانیم کشور را به جای گرانی، ارزان اداره کنیم.

34 - سعید میرزامحمدی – کارشناس اقتصادی:

کشورهای جهان از سال 2006 با بحران و بی‌ثباتی مالی شدید مواجه شدند. آسیب‌های زیست محیطی، عمیق شدن جهانی‌سازی از نظر اجتماعی و اقتصادی، اکثر کشورها را متضرر کرد. لذا بحران‌های ملی و محلی، کشورهای جهان از جمله غربی‌ها را بر شناسایی نقاط آسیب‌پذیر و رفع آنها وادار کرد. اقتصاد مقاومتی مدنظر رهبر معظم انقلاب نیز برای کاهش تاثیرگذاری فشارها بر پیشرفت کشور طراحی شده است.

35 - حجت الاسلام والمسلمین علی معلمی نماینده مردم مازندران در مجلس خبرگان رهبری:

اقتصاد مقاومتی یعنی کم کردن هزینه ها و جلوگیری از واردات بی رویه کالاهای غیر ضروری و دولت باید در این زمینه طراحی ها و برنامه های مناسبی ارائه کند.