نظر حداد درباره نگاه روحانی به ممیزی

حدادعادل گفت: «آقای روحانی اصرار دارند که مردم در ممیزی کتاب، اظهار نظر کنند، من این فکر را می‌پسندم؛ مردم درباره هر مساله اجتماعی که نظر بدهند، خوب و مفید است.»

کد خبر: ۲۳۱۶۷۸

تاریخ: ۱۷ اسفند ۱۳۹۳ - ۱۵:۰۷

صراط: مراسم جشن سالگرد یازدهمین سال تاسیس نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و اختتامیه دومین مسابقه خاطره نویسی کتابداران، با حضور دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی و جمعی از نویسندگان و کتابداران کشور، در تالار رودکی مجموعه تالار وحدت برگزار شد.

غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی در ابتدای این برنامه گفت: هر وقت خودم را در جمع کتابدارها می‌بینم، احساس غریبگی نمی‌کنم، گویی در شهر و در میان خانواده خودم هستم.

وی افزود: اگر قبول کنیم که به قول مولانا، انسان متشکل از اندیشه است، در این صورت، کتاب از این جهت که ابزار انتقال اندیشه است، با ذات انسان، ارتباطی ناگسستنی دارد. چون جسمی که ما داریم، شبیه به جسم حیوانی است و آن چه انسان را از دیگر حیوانات جدا می کند، اندیشه اوست. اختراع زبان، ابداع خط و کتاب، باعث شده اندیشه که احتصاصی و درونی هرفردی است، قابلیت انتقال به دیگری را داشته باشد. این کشف بزرگی است که انسان فکر خودش را با علائمی که نامش را خط می گذاریم، به عصرها و آفاق دیگر منتقل کند. این حیرت انگیز است و کتاب وسیله این انتقال اندیشه است.

مردم اهل مطالعه را نمی‌توان به راحتی فریب داد

آنطور که مهر گزارش داده، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: جامعه ای که کتابخوان باشد و کتابخوانی در آن، فرهنگ شده باشد، جامعه ای صاحب بصیرت خواهد بود. چنین مردمی را که اهل مطالعه و با انواع افکار آشنا باشند، نمی‌توان به راحتی فریب داد چون آگاهی دارند و مردمانی فرهیخته هستند. این مردم لیاقت پیدا می‌کنند که خودشان برای خودشان تصمیم بگیرند. در کتابخانه این امکان پیدا می شود که دسترسی به ابزار آگاهی، راحت باشد. امروز که کتاب روز به روز گران تر می‌شود، و کتابفروشی و ناشر بودن، شغلی در آستانه ورشکستگی است، خرید کتاب برای افراد معمولی دشوار است.

حدادعادل گفت: هرچه مشکلات اقتصادی مردم زیاد شود، مردم از حاشیه مسائل فرهنگی می زنند و اول هم کتاب را، یا کم می کنند و یا حذف. اما نمی توان کتاب را از زندگی و جامعه حذف کرد. این مشکل را باید با افزایش کتابخانه‌ها مرتفع کرد.

وی افزود: وقتی که در آموزش و پرورش خدمت می کردم، دانش آموزان فراوانی را می دیدم که به غیر از ۲۵ کتاب درسی دبستان، کتاب دیگری نمی‌خواندند. بچه های شهر را دیده ام که گاهی ۵۰۰ کتاب را تا پایان این مقطع نمی خوانند اما بچه های روستا چه؟ حالا چطور باید عدالت اجتماعی را در مورد این بچه ها که تنها به ۲۵ کتاب درسی شان دسترسی دارند، اجرا کرد؟ پاسخ این است که به وسیله کتابخانه. پس شما کتابدارها از این جهت قدر خود را بدانید.

رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی در بخش دیگری از سخنانش گفت: فرد کتابدار مانند مدیر داروخانه است. در داروخانه، داروهای بسیاری وجود دارد. اما هر فرد بیماری که اجازه ندارد و نمی تواند به قفسه داروها برسد و هر دارویی که خواست بردارد و بخورد. حدادعادل تأکید کرد: دارو باید متناسب با نیاز بدن، تجویز شود. کتابدار هم مانند متصدی داروخانه است. او باید برای هر فرد مراجعه کننده، پرونده ای در ذهنش باز کند و با مخاطب مانند مادر یا پدری مهربان روبرو شود، او را راهنمایی کند و اصطلاحا او را راه بیاندازد. یعنی کتابدار باید کاری کند که کتابخانه، پناهی برای جوان ها باشد.

عدم تناسب را اصلاح کنید

وی در ادامه سخنانش گفت: می خواهم به چند مشکل هم اشاره کنم. یکی، عدم تناسب کتاب ها، با محیطی است که کتابخانه در آن تاسیس شده است. مثلا به روستایی می رود که در کتابخانه اش، کتاب هایی وجود دارد که در آن روستا، مخاطب ندارند یا در کتابخانه های شهر با این مشکل روبرو می شود که کتابی که می خواهید، در دسترس نیست. این مساله مورد توجه مسئولان بوده اما قطعا مواردی هم بوده که به این موضوع توجه نشده است.

وی ادامه داد: به آقای مختارپور پیشنهاد می کنم تا بهره وری کتابخانه ها را بالا ببرند؛ با تدبیر در این که هر کتابخانه ای چه کتابی می خواهد. توجه کنیم که برخی کتاب ها را به برخی استان ها نباید فرستاد یا برخی را باید فرستاد. انتخاب کتاب متناسب با نیاز کتابخانه ها، کمک به کتابدار و کتابخانه است.

نظر رئیس جمهور درباره ممیزی را می‌پسندم

حدادعادل گفت: کتاب، به خودی خود، وسیله است و ممکن است در ان حرف‌های بد هم زده شود. رئیس جمهور ما، آقای روحانی اصرار دارند که مردم در ممیزی کتاب، اظهار نظر کنند. من این فکر را می‌پسندم. مردم درباره هر مساله اجتماعی که نظر بدهند، خوب و مفید است، اما این حرف به آن معنی نیست که ما به عنوان حکومت، وظیفه ای در قبال این مسائل نداشته باشیم. هیچکس هم نمی گوید که همه مطالب و موضوعات در کتاب‌ها مفید هستند. رئیس جمهور هم چنین نظری ندارد.

وی افزود: مهم این است که عاقلانه تصمیم بگیریم که چه مطالبی در کتاب ها درج نشود. هیچ کشوری هم وجود ندارد که کتاب سانسور نشده یا غیر مجاز نداشته باشد. ما هم اولین و تنها کشوری نیستیم که روی این مساله حساسیت دارد. بنابراین ممیزی باید عاقلانه باشد و ماشینی نباشد.

خاطره 13سالگی و 14 تومن عیدی

رئیس بنیاد دایره المعارف اسلامی در پایان سخنانش با ذکر خاطره ای از دوران کودکی اش گفت: یادم می آید که ۱۳ سالم بود و ۱۴ تومان عیدی جمع کرده بودم. به خیابان جمهوری امروزی که آن سال ها راسته کتابفروش ها بود، رفتم و می خواستم کتاب بخرم. نمی دانستم چه کتابی، ولی فقط می خواستم کتاب بخرم. با ۱۴ تومان پولم چند جلد کتاب خریدم که هنوز آن ها را دارم. «یکی بود یکی نبود» جمالزاده، یکی از آن‌ها بود «آزمایش های علمی» و «فرهنگ فهیم» هم از کتاب های دیگری بودند که خریدم. این چند کتاب امروز در کنار ۳۰ هزار جلد کتاب دیگر، در منزل ما هستند. خوشحالم که عمرم صرف کتاب شده و می‌شود.