خروج انتقال‌قدرت‌درعربستان‌از‌ روندسابقش

در میان ناآرامی‌های بی سابقه در خاورمیانه، به نظر می‌رسد انتقال قدرت در عربستان از روند معمول و آسان خود خارج شده و چه بسا تا درگیری بین امیران شدت پیدا کند.

کد خبر: ۲۰۹۲۸۲

تاریخ: ۲۸ آبان ۱۳۹۳ - ۱۸:۵۴

صراط: به نقل از روزنامه الشرق الاوسط، درپرتو ناآرامی‌های بی سابقه در خاورمیانه، موضوع انتقال آسان و منظم قدرت در عربستان که تحت حاکمیت ملک عبدالله 90 ساله است، بیش از پیش حساسیت پیدا کرده است و اینکه چه کسی در سال های آینده قدرت را از آن خود خواهد کرد، موضوع پیچیده ای است که هنوز حل و فصل نشده است.

عربستان کشور بزرگ و تاثیر گذاری است که دو حرم شریف را در خود جا داده و سران آن نیز خود را رهبر مسلمانان اهل تسنن جهان می داند و علاوه بر این، عربستان بزرگترین تولید کننده نفت جهان است.

ظاهرا بزرگان و امیران خاندان حاکم در مورد موضوع جانشین ملک عبدالله توافق دارند و امیر سلمان جانشین ملک عبدالله خواهد شد و در این صورت بی شک امیر مقرن که اکنون معاون ولی عهد است جای امیر سلمان را خواهد گرفت و به این ترتیب وارث آینده تاج و تخت خواهد بود.

این سه نفر فرزندان ملک عبدالعزیز بنیانگذار خاندان سعودی هستند که معمولا از او تحت عنوان ابن سعود یاد می شود که در سال 1953 فوت کرد و تمام پنج پادشاهی که از آن زمان در عربستان روی کار آمده اند، یکی از ده پسراو بودند اما این روال تا ابد نمی تواند ادامه پیدا کند.

امیر مقرن که سال های اخر دهه شصت زندگی خود را پشت سر می گذارد، کوچکترین پسر ابن سعود است و برخی از برادران ناتنی او از جمله امیر احمد که برادر تنی امیر سلمان است، هنوز زنده هستند.

خاندان سدیری‌ها

امیر احمد و ولیعهد سلمان دو برادر از گروه موسوم به هفت برادران سدیری هستند، نامی که به هفت پسر ملک عبدالعزیز از همسرش حصه بنت احمد السدیری اطلاق می شود.

تا اندکی پیش، فرزندان سدیری در بین فرزندان ذکور ابن سعود، قوی ترین ائتلاف را در اختیار داشتند.

به هر حال امروز فرض اینکه امیر مقرن معاون ولیعهد شود، به این معنی است که یک زمان نیز آخرین فرزندان بنیانگذار آل سعود قدرت را در دست خواهند گرفت، اما چه بسا امیر احمد از نظر سنی از او پیشی بگیرد.

در این میان ملک عبدالله برای تضمین انتقال آسان قدرت در آینده نزدیک و در اقدامی بی سابقه، معاون ولی عهد را نیز تعیین کرد.

این در حالی است که اخیرا دو ولیعهد پیش از اینکه قدرت را در دست بگیرند، فوت کردند و ملک عبدالله سالخورده  بوده و سلمان (78) ساله نیز بیمار است.

اما در همین ارتباط هیئت بعیت شامل فرزندان و نوادگان ابن سعود در مارس 2014 نشستی را برای حل و فصل مشکلات مربوط به خلافت و جانشینی پادشاه برگزار کرده و تصمیم ملک عبدالله برای تعیین امیر مقرن به عنوان معاون ولیعهد را تایید کردند، البته به این شرط که این تعیین نهایی و همیشگی نباشد.

با این حال تمام امیران حاضر در نشست هیئت بیعت به نفع قدرت گرفتن امیر مقرن رای دادند و احتمال زیاد این است که اختلاف نظرها هنگامی که مقرن قدرت بگیرد، بیش از پیش نمود یابد به ویژه اینکهامیر مقرن کوچکترین پسر ابن سعود است.

انی در حالی است که برای معاونت ولیعهد نامزدهای قدرتمندی وجود دارند که بسیاری از آنان نیز اکنون پست های مهمی دارند.

موضوع دیگری که نباید از آن غافل شد این واقعیت است که کسانی که اکنون در هرم قدرت سعودی جا دارند، مایل هستند فرزندان خود را درپست هایی جا دهند که فرصت ترقی و پیشرفت آنان در آینده فراهم باشد زیرا هنگامی که پادشاهان و ولی عهدها تغییر می کنند، این فرزندانشان هستند که یا شانس قدرت گرفتن پیدا می کنند یا این شانس را از دست می دهند.

از بین چهار پسر ملک عبدالله کسی که بیش از بقیه شانس ارتقا پیدا کردن دارد، امیر متعب (شصت ساله) است که سال گذشته به عنوان فرمانده گارد ملی منصوب شده و صاحب نفوذ است و در دولت پست وزارتی به او اختصاص داده شد.

پشت درهای بسته

به نظر می رسد نامزدی که حرف و حدیث زیادی از او بر سرزبان ها است امیر محمد بن نایف وزیر کشور است. (پستی که پدرش؛ یکی از هفت پسر سدیری ها سالها آن را در اختیار داشت).

امیر محمد که مناصب دولتی متعددی را در پرونده خود دارد، از محبوبیت مردمی برخوردار بوده و در سفرهایی که به آمریکا و نقاط دیگر داشت، نگاه‌ها را به سمت خود جلب کرد.

نکته قابل ملاحظه که در بحبوحه این کشمکش ها، عربستان با چالش های داخلی متعددی از جمله افزایش بیکاری جوانان و بازگشت جهادی ها از عراق و سوریه روبه رو است و همین وضعیت آل سعود را آماج انتقادهای داخلی قرار داده است و از طرفی در منطقه الشرقیه که اکثریت جمعیت آن شیعه هستند نیز نارضایتی در حال شعله ور شدن است.

در شرایطی که عربستان با این مشکلات دست و پنجه نرم می کند و با وجود اختلاف بسیاری از امیران سرشناس بر سر اینکه چه کسی قدرت را در دست خواهد گرفت، به نظر می رسد که همه امیران در تلاش هستند از علنی شدن هر گونه نشانی مبنی بر وجود اختلافات بین خود جلوگیری کنند، از همین رو با وجود احتمال بحث و جدل شدید در مورد اینکه چه کسی در نهایت ار بین نوادگان بنیانگدار ال سعود به قدرت خواهد رسید،  پیش بینی می شود که این مسائل در داخل قصر پادشاهی و به طورمحرمانه حل و فصل خواهد شد.