وقتی که اره برقی به جان جنگل افتاد

احیای جنگل‌های هیرکانی متعلق به دوران سوم زمین‌شناسی به عنوان میراث طبیعی جهان در حاشیه دریای خزر در بستر مشارکت مردمی تحقق پیدا می‌کند.

کد خبر: ۲۰۲۱۱۴

تاریخ: ۱۸ مهر ۱۳۹۳ - ۰۹:۵۵

صراط: جنگل‌های هیرکانی یکی از منحصر به‌فردترین نوع جنگل‌ها در دنیا محسوب می‌شود و مانند نوار سبزی بر شیب‌های شمالی کوه‌های البرز قرار گرفته و سواحل جنوبی دریای خزر را پوشانده است.

جنگل‌های هیرکانی از آستارا در شمال غرب تا حوالی گرگان در شمال شرق ایران ادامه دارد و این جنگل‌ها که از دوران ژوراسیک به جا مانده، 3.7 میلیون هکتار پوشش جنگلی ایران را شامل می‌شد و اکنون به 1.9 میلیون هکتار کاهش پیدا کرده است.

قدمت جنگل‌های هیرکانی که جزو بقایای دوران سوم زمین‌شناسی محسوب می‌شود دارای 80 گونه درختی و 50 گونه درختچه‌ای شامل گونه‌های بسیار نادر راش، بلوط، توسکا، ممرز، افرا، انجیلی، نارون، زبان گنجشک، گیلاس وحشی، بارانک، سرخدار، نمدار، شمشاد، للیکی، آزاد، ازگیل، آلوچه وحشی، انار و ... است.

جنگل‌های هیرکانی موزه زنده گیاهان دوره‌های گذشته زمین‌شناسی محسوب شده و دارای ارزش زیست‌محیطی، اکولوژیکی، ژنتیکی و اقتصادی است.

*اجرای پروژه مدیریت جنگل‌های هیرکانی در استان‌های شمالی

مدیر ملی پروژه مدیریت چندمنظوره جنگل‌های هیرکانی در گفت‌وگو با خبرنگار فارس با اشاره به ایجاد نظم خداوند در موجودات اظهار کرد: گیاهان یکی از راه‌های رسیدن به خداوند است.

داریوش بیات جنگل‌ها را یکی از مواهب خدادادی عنوان کرد و افزود: جنگل‌ها برای زندگی انسان‌ها خلق شدند و نیازمند مراقبت هستند.

وی با تاکید بر استفاده از تمام توانمندی جنگل‌ها، بیان کرد: آب و هوا، فضای زیبا و تولید مواد غذایی از مواهب جنگل‌ها است.

بیات به استفاده از جنگل برای تولید صنایع دستی اشاره کرد و گفت: جنگل محیطی برای تفریح و تفرج، دامداری و تامین آب است.

مدیر ملی پروژه مدیریت چندمنظوره جنگل‌های هیرکانی با اشاره به وجود درخت سرخدار در جنگل‌های شمال کشور، تصریح کرد: داروی ضد سرطان از درخت مذکور گرفته می‌شود.

وی دریا و جنگل طبق رهنمودهای مقام معظم رهبری را دو ثروت عظیم و بزرگ در شمال کشور خواند و یادآور شد: عرصه‌های جنگلی به دلیل عبور گاز و سیم برق در بعضی از مناطق از بین رفته است.

بیات از اجرای پروژه مدیریت چندمنظوره جنگل‌های هیرکانی در جنگل‌های شمال کشور خبر داد و اظهار کرد: کمیته راهبری ساختار مذکور شامل مدیر ملی پروژه سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، نمایندگان وزارت امور خارجه، سازمان محیط زیست و ... است.

مدیر ملی پروژه مدیریت چندمنظوره جنگل‌های هیرکانی با اشاره به تشکیل دفاتر استانی در گیلان، مازندران و گلستان، بیان کرد: اجرای مدیریت چندمنظوره، ایجاد معیشت جایگزین و بهبود معیشت جوامع محلی از اهداف اجرای طرح مذکور است.

وی بر شناسایی تمام ظرفیت‌های موجود در منطقه جنگل‌های هیرکانی تاکید کرد و افزود: جلب مشارکت تمام ذی‌نفعان نهادهای دولتی و غیر دولتی و مردمی در آبخیزهای نمونه و همسوسازی تمام سیاست‌ها، برنامه‌ها و اقدام‌های اجرایی نهادها در راستای اهداف پروژه از جمله اهداف اجرای پروژه مدیریت چندمنظوره جنگل‌های هیرکانی است.

بیات، استقرار نظام مدیریت مشارکتی با به‌کارگیری فن مدیریتی به‌هم پیوسته کاربری اراضی در جنگل‌های خزری که یکپارچگی زیستگاه را فراهم کرده و به حفظ کارکردهای اکوسیستم و ترمیم چشم‌انداز کمک می‌کند، را از دیگر اهداف اجرای طرح مذکور عنوان کرد.

مدیر ملی پروژه مدیریت چندمنظوره جنگل‌های هیرکانی با بیان اینکه هر کوسیستم از مجموعه‌ای از عوامل حیاتی و غیر حیاتی تشکیل شده است، خاطرنشان کرد: اثر عوامل غیر حیاتی بر عوامل حیاتی در قالب واکنش به صورت رفتارهای حیاتی بروز کرده و منجر به تعادل بین آنها می‌شود.

وی به افزایش 380 درصدی سیل در پنج دهه اخیر در کشور اشاره کرد و گفت: آمار سیل گیلان از 15 به 60 سیل در سال افزایش پیدا کرده است.

بیات با اشاره به اینکه 70 درصد از اعتبارات سالانه طرح کاهش اثرات بلایای طبیعی و ستاد حوادث غیر مترقبه صرف جبران خسارت ناشی از سیل می‌شود، تصریح کرد: سالانه به طور متوسط 17 تن خاک در هر هکتار از بین می‌رود.

مدیر ملی پروژه چندمنظوره جنگل‌های هیرکانی بر ضرورت اجرای این پروژه تاکید کرد و یادآور شد: حفظ ارزش‌های بی‌نظیر جنگل‌های هیرکانی و خدمات و محصولات جنگلی در پروژه مذکور لحاظ شده است.

وی با بیان اینکه پروژه مدیریت چندمنظوره جنگل‌های هیرکانی در 120 هزار هکتار از جنگل‌های شمال کشور به صورت پایلوت اجرا می‌شود، اظهار کرد: پروژه مذکور در چهار منطقه از جنگل‌های شمال عملیاتی شده است.

بیات انتخاب شش حوزه آبخیزداری را طبق معیارهای اکولوژیکی عنوان کرد و افزود: پروژه مدیریت چندمنظوره جنگل‌های هیرکانی در منطقه رودبار و سیاهکل در گیلان اجرا می‌شود.

*منابع طبیعی با مشارکت مردم حفظ می‌شود

مسئول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری نیز در گفت‌وگو با خبرنگار فارس گفت: منابع طبیعی تنها با مشارکت مردم حفظ می‌شود.

حجت‌الاسلام سید مصطفی طباطبایی‌نژاد به حضور و زندگی جنگل‌نشینان در جنگل‌های شمال کشور اشاره کرد و افزود: زمانی که جنگل‌نشینان از تیشه استفاده می‌کردند جنگل از بین نرفت و نابودی جنگل‌ها از ورود اره برقی آغاز شده است.

وی با تاکید بر مشارکت مردمی در حفظ جنگل‌ها، یادآور شد: بیان اهمیت احیا و حفظ مرتع و جنگل به عنوان موجود زنده حائز اهمیت است.

طباطبایی‌نژاد خواستار به‌کارگیری همیاران طبیعت در کنار علمای دینی در تبیین جایگاه جنگل در جامعه شد و تصریح کرد: مراجعه‌های مردمی بسیاری مبنی بر گلایه از منابع طبیعی را داریم و روحانیون می‌توانند با استفاده از نظر کارشناسان منابع طبیعی به پرسش‌های مردم پاسخ دهند.

مسئول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری علمای دینی را سربازان امام زمان (عج) توصیف کرد و یادآور شد: علما برای حفظ اموال امام زمان (عج) به منظور استفاده از هوا و اقتصاد جنگل در اجرای پروژه مدیریت چندمنظور جنگل‌های هیرکانی همکاری می‌کنند.

وی با اشاره به وجود هشت هزار گونه دارویی در جهان، خاطرنشان کرد: 130 گونه دارویی در کشور شناخته شده و نهالستان درختان دارویی در راستای اقتصاد مقاومتی ایجاد شده است.

*گیلان 565 هزار هکتار جنگل دارد

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری گیلان نیز در گفت‌وگو با خبرنگار فارس اظهار کرد: سرانه فضای سبز در استان در رتبه چهاردهم کشور است.

فریور نقوی به وجود یک‌میلیون و 17 هزار هکتار منابع طبیعی در گیلان اشاره کرد و افزود: 565 هزار هکتار جنگل در استان وجود دارد.

وی 40 درصد منابع طبیعی گیلان را جنگل عنوان کرد و گفت: جنگل‌های هیرکانی یک سوم جنگل‌های گیلان را به خود اختصاص داده است.

نقوی با بیان اینکه جنگل‌های هیرکانی باقی‌مانده از 60 میلیون سال گذشته است، تصریح کرد: جنگل‌های هیرکانی فسیل زنده محسوب می‌شود و مرجع گیاهان دیگر نقاط دنیا است.

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری گیلان حفظ جنگل‌های هیرکانی با مشارکت مردمی را امکانپذیر خواند و بیان کرد: 80 درصد معیشت جنگل‌نشینان از طریق جنگل تامین می‌شود.

وی زندگی صنعتی در کنار تولید سنتی را از مشکلات دانست و اظهار کرد: تجدید نظر در معیشت مردم و ارائه راهکارهای جدید به جنگل‌نشینان از رسالت‌های سازمان جنگل‌ها است.

نقوی با بیان اینکه اجرای پروژه مدیریت چندمنظوره جنگل‌های هیرکانی از برنامه‌های اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری گیلان است، تصریح کرد: اجرای پروژه مذکور موجب حفظ منابع طبیعی و تامین زندگی جنگل‌نشینان می‌شود.

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری گیلان یادآور شد: سازمان جنگل‌ها به دنبال تعادل در طبیعت و حضور انسان در کنار آن است و این امر با ایجاد تنوع معیشتی برای جنگل‌نشینان فراهم می‌شود.